Bizi Takip Edin

Rusya

Rus yatırımcılar yargı hakkının sınırlandırılmasını Merkez Bankasına şikayet etti

Yayınlanma

Rusya Bireysel Yatırımcılar Birliği (AVO), aracı kurumların sözleşmelere yargı yeri olarak kendi merkezlerini eklemesini Rusya Merkez Bankası ve Ulusal Menkul Kıymetler Piyasası Katılımcıları Birliğine (NAUFOR) şikayet etti. AVO, bu durumun bireysel yatırımcılar için aşılmaz bir engel oluşturduğunu belirtirken, NAUFOR uygulamada bir sorun olmadığını ve mevcut sistemin gıyabi yargılamaya izin verdiğini açıkladı.

Rusya Bireysel Yatırımcılar Birliği (AVO), bireysel yatırımcıların yargısal korumaya erişiminin sistemli bir şekilde sınırlandırılması uygulaması nedeniyle Rusya Merkez Bankası ve Ulusal Menkul Kıymetler Piyasası Katılımcıları Birliğine (NAUFOR) başvurdu.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina ve NAUFOR Başkanı Aleksey Timofeyev hitaben yazılan mektubun metni birliğin resmi internet sitesinde yayımlandı.

Şikayete konu olan husus, aracı kurumların müşterilerine herhangi bir alternatif sunmadan, hizmet yönetmeliklerine olası uyuşmazlıkların yalnızca aracı kurumun bulunduğu yerde görülmesine ilişkin bir madde eklemesi. AVO, bu şartın Rus yatırımcıların önemli bir kısmı için yargısal koruma önünde aşılmaz bir engel teşkil ettiğini savunuyor.

AVO tarafından gönderilen mektupta, “Rusya menkul kıymetler piyasasındaki milyonlarca bireysel yatırımcı resmi olarak yargısal koruma hakkına sahip görünmekle birlikte, fiilen bu haktan mahrum bırakılmaktadır” ifadesine yer verildi.

Sektör temsilcileri uygulamada sorun görmüyor

NAUFOR Başkanı Aleksey Timofeyev, birçok aracı kurumun yönetmeliğinde uyuşmazlıkların çözüm yeri olarak kurum merkezinin gösterildiğini doğruladı.

Ancak aracı kurumlar birliği, bu uygulamanın bir sorun teşkil etmediği görüşünü taşıyor. Timofeyev konuya ilişkin üç temel hususa dikkat çekti:

Müşterinin aracı kuruma dava açması durumunda bu uygulama, uyuşmazlıkların davalının yerleşim yerinde görülmesine ilişkin genel usul kuralıyla uyumlu.

Timofeyev, “Aracı kurumların müşterilere açtığı davalar neredeyse hiç yaşanmamaktadır. Müşterilerle etkileşim teknolojisi, uyuşmazlıkların mahkeme yoluyla çözülmesini en aza indirmeyi amaçlamaktadır” dedi.

Zengin müşterilerle yakın çalışan en büyük perakende aracı kurumların yönetmeliklerinde, uyuşmazlıkların davacının yerleşim yerinde veya hizmet aldığı ilgili şubede görülmesi öngörülüyor.

Mevcut usul kuralları, mahkemenin nerede olduğuna bakılmaksızın uyuşmazlıkların gıyabında yürütülmesine imkan tanımıyor.

Merkez Bankası basın servisinin konuyla ilgili sorulara henüz yanıt vermediği bildirildi.

Yatırım hesabı ile mevduat hesabı arasındaki fark

AVO, aracı kurum yönetmeliklerinde yer alan özel şart nedeniyle uyuşmazlıkların yalnızca aracı kurumun bulunduğu yerdeki mahkemeler tarafından incelendiğini belirtti.

Birlik bu duruma şu somut örnekleri gösterdi:

Alfa-Bank bünyesinde yatırım hesabı açan bir yatırımcı, uyuşmazlık durumunda yalnızca Moskova’daki Meşçanskiy Bölge Mahkemesine başvurmak zorunda.

BCS şirketinde sözleşme imzalayan bir vatandaş, uyuşmazlığın çözümü için Novosibirsk’teki Tsentralnıy Bölge Mahkemesine müracaat etmek mecburiyetinde.

Birlikten yapılan açıklamada, aracı kurumların bu duruma gerekçe olarak yatırımcının yetki şartını “gönüllü olarak kabul ettiğini” öne sürdüğü aktarıldı.

Ancak AVO, müşterinin sözleşme metninde değişiklik teklif etme imkanı bulunmadığını, müşterinin ya aracı kurum tarafından hazırlanan çok sayfalı standart belgeye katılmak ya da hizmetten tamamen vazgeçmek zorunda kaldığını vurguladı.

Mektupta ayrıca banka ve yatırım hesapları arasındaki asimetriye dikkat çekildi.

Bir Rus vatandaşının banka mevduatına para yatırması halinde kendi ikametgahında yargı yoluna başvurma hakkı bulunurken, aynı parayı aynı bankanın uygulamasındaki yatırım hesabına aktarması durumunda bu hakkı kaybederek başka bir şehirde dava açmak zorunda kaldığı ifade edildi.

AVO, Rusya Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği kararlara atıfta bulunarak, yargısal koruma hakkının sadece mahkemeye başvurma konusundaki resmi imkanı değil, adaletin fiilen erişilebilir olmasını da kapsadığını hatırlattı.

Birlik, vatandaşın yargılama sürecine tam olarak katılabilmesi, mahkemece dinlenmesi ve haklarını etkin bir şekilde savunabilmesi gerektiğini belirtti.

Anayasa Mahkemesinin vurguladığı üzere bu güvencelerin Rusya Anayasası’nın 46. maddesinden doğrudan kaynaklandığı ve adil yargılanmanın temel bir unsuru olduğu kaydedildi.

Birlik açıklamasında şu değerlendirmede bulundu:

“Vatandaşların büyük çoğunluğu başka bir bölgedeki mahkemeye gitmeyecektir. Bu durum, taleplerinin haksız olmasından veya mahkemeye güvenmemelerinden kaynaklanmamaktadır. Bunun nedeni, hakkın korunması için yapılacak masrafların, davanın ekonomik değerinin üzerine çıkmasıdır. İşte bu yüzden aracı kurumun bulunduğu yerdeki yetki şartı, piyasanın profesyonel katılımcısı için konforlu bir alan yaratmaktadır; şikayet sayısı çok olabilir ancak mahkemeye ulaşanlar tek tük kalacaktır.”

Mektupta ayrıca, uzun vadeli yatırımların geliştirilmesinin ve vatandaşların fon piyasasına olan güveninin, erişilebilir ve etkin bir yargısal koruma olmadan mümkün olamayacağı ifade edildi.

AVO, aracı kurum hizmet yönetmeliklerinde vatandaşlara mahkeme yerini seçme hakkının tanınması gerektiğini savunuyor: “Yatırımcılar, davayı aracı kurumun bulunduğu yerde veya kendi ikametgah/bulundukları yerde açabilmeli.”

Birliğe göre bu yaklaşım yatırımcıya haksız bir avantaj sağlamamakta, sadece mevcut dengesizliği ortadan kaldırarak vatandaşın aracı kurumun tescilli adresinin coğrafi konumuna rehin kalmasını engellemiyor.

Bu kapsamda birlik, Rusya Merkez Bankası ve NAUFOR’dan şu adımları atmasını talep etti:

Aracı kurumun bulunduğu yerde tek taraflı yetkilendirme uygulamasının, bireysel yatırımcıların yargısal korumaya erişimi açısından değerlendirilmesi,

Gerçek kişi konumundaki müşteriye, mahkeme yerini aracı kurumun bulunduğu yer veya kendi ikametgahı arasında seçme hakkının verilmesinin değerlendirilmesi.

AVO, yargısal koruma hakkının yatırımcının maddi imkanlarına bağlı olmaması gerektiğini vurguladı: “Bireysel yatırımcılar için mahkemeye erişim, biçimsel bir beyandan ibaret kalmamalı, ikamet edilen yerde hakların korunmasını sağlayan gerçekçi bir mekanizma haline gelmeli.”

Rusya

Eski Rusya Savunma Bakan Yardımcısı Tsalikov’a 10 yıl hapis cezası

Yayınlanma

Eski Rusya Savunma Bakanı Birinci Yardımcısı Ruslan Tsalikov, 12 zimmet ve kara para aklama vakası ile 2 rüşvet vakasından 10 yıl ağırlaştırılmış hapis ve 500 milyon ruble para cezası aldı. Kuruma verilen zarara karşılık Tsalikov’dan 6,5 milyar ruble tahsil edilmesine hükmedildi.

Rusya Savunma Bakanının eski birinci yardımcısı Ruslan Tsalikov, zimmet, kara para aklama ve rüşvet suçlarından 10 yıl ağırlaştırılmış hapis cezasına ve 500 milyon ruble para cezasına çarptırıldı.

Mahkeme, Tsalikov’un devlet nişanları ile 1. sınıf fiili devlet müşaviri rütbesini elinden alırken tahliyesinin ardından 15 yıl boyunca kamu görevinde çalışmasını da yasakladı.

İnterfaks ajansının aktardığına göre, o ana kadar ev hapsinde tutulan eski bakan yardımcısı doğrudan mahkeme salonunda tutuklandı.

78.ru‘ya göre mahkeme, Savunma Bakanlığının açtığı hukuk davasında kuruma verilen zarara karşılık Tsalikov’dan 6,5 milyar ruble tahsil edilmesine hükmetti.

Mahkeme heyeti, Tsalikov’un 12 zimmet ve suç gelirlerini aklama vakası ile 2 rüşvet alma vakasından suçlu olduğuna karar verirken suç örgütü kurma maddesinden yürütülen takibatı suç unsuru oluşmadığı gerekçesiyle düşürdü.

Savcılık 18 yıl hapis istemişti, soruşturma martta açıldı

Life.ru‘nun aktardığına göre savcılık makamı, yargılama sürecinde Tsalikov için 18 yıl hapis cezası ve yine 500 milyon ruble para cezası talep ediyordu.

Rusya Soruşturma Komitesi, davanın açıldığını 5 Mart 2026’da kamuoyuna duyurdu.

Soruşturma makamlarının iddiasına göre, Tsalikov’un kurduğu suç örgütü 2017-2024 yılları arasında bütçe fonlarını zimmetine geçirdi, çalınan paraları akladı ve rüşvet aldı; davaya Federal Güvenlik Servisi (FSB) ve İçişleri Bakanlığının materyalleri dayanak oluşturdu.

78.ru‘nun hatırlattığına göre, bu duyurudan beş gün sonra, 10 Mart’ta eski yetkili hastalığı nedeniyle ev hapsine gönderildi.

Uzun yıllar Şoygu ile çalıştı, İvanov davasında ifade verdi

Tsalikov, 24 Aralık 2015’ten 17 Haziran 2024’e kadar Savunma Bakanı Birinci Yardımcısı görevini yürüttü.

Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görevden aldığı Tsalikov’un yerine aynı ay eski Maliye Bakanı Birinci Yardımcısı Leonid Gornin atandı.

Bakanlıkta yargı ve hukuk işleri, mali denetim, mülkiyet yönetimi ve bilgilendirme politikasını denetleyen Tsalikov, Life.ru‘nun aktardığına göre uzun yıllar eski Savunma Bakanı Sergey Şoygu’nun yönetiminde çalıştı.

Yayın organı mart ayındaki haberinde, “Tsalikov bakanlıkta ‘sivil’ kökenli bir yetkili olarak çalışmasına rağmen yine de apolet takıyordu” ifadesine yer vermişti.

Ordjonikidze’de (bugünkü Vladikavkaz) doğan iktisat mezunu Tsalikov, Savunma Bakanlığından önce Kuzey Osetya Maliye Bakanı olarak görev yaptı, 1994’ten itibaren Acil Durumlar Bakanlığında çalışarak 2007’de kurumun birinci bakan yardımcısı oldu ve 2012’de birkaç ay boyunca Moskova Bölgesi Vali Yardımcılığı ile Vali Vekilliği görevlerini üstlendi.

Kasım 2012’de Savunma Bakan Yardımcısı olan Tsalikov, 2024’te görevden ayrıldıktan sonra Tuva Yüksek Huralı (parlamentosu) milletvekili seçildi.

Eski bakan yardımcısı, tutuklanmadan önce başka bir eski Savunma Bakan Yardımcısı Timur İvanov hakkında İnterkommerts bankasından 4 milyar rubleden fazla paranın kaçırılmasına dair yürütülen davada üç kez ifade verdi.

Ailesi 1,3 milyar rublelik arsayı aylık 11 bin rubleye kiralıyor

Life.ru‘nun verilerine göre Tsalikov’un ailesi, Moskova bölgesindeki seçkin Razdorı köyünde piyasa değeri yaklaşık 1,3 milyar ruble olan 2,2 hektarlık araziyi kullanıyor.

Eski yetkili bu arsayı aylık 11 bin rubleye kiralıyor ve sözleşmeye göre 49 yıllık kira süresinin sonunda arazi mülkiyetine geçecek.

Haberde ayrıca ailenin komşu Barviha’da 500 milyon rubleye kadar değer biçilen evi ve Patriarşiye Prudı semtinde 50 milyon rubleye kadar değerinde dairesi olduğu aktarıldı.

2019 yılında Tsalikov, 13 milyon rublenin biraz üzerinde, eşi ise 357 bin ruble gelir beyan etmişti.

Okumaya Devam Et

Rusya

Rusya Merkez Bankası bankaların 2026 net kar tahminini yükseltti

Yayınlanma

Rusya Merkez Bankası, bankacılık sektörünün 2026 yılı net kar beklentisini yıl başından bu yana üçüncü kez artırarak 4,5-4,9 trilyon rubleye yükseltti. Ocak-Eylül 2026 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 0,9 trilyon ruble artışla 3,6 trilyon ruble kar eden sektörde, yükselişe en büyük katkıyı net faiz gelirleri verdi.

Rusya Merkez Bankası, bankacılık sektörünün 2026 yılı net kar tahminini yıl başından bu yana üçüncü kez yukarı yönlü güncelleyerek 4,5-4,9 trilyon rubleye çıkardı.

Bankanın yayımladığı ve İnterfaks ajansının aktardığı rapora göre, Ocak-Eylül 2026 döneminde 3,6 trilyon ruble toplam kar elde eden bankacılık sektörü, 2025’in aynı dönemine kıyasla kazancını 0,9 trilyon ruble artırdı; yetkililer de ilk dokuz ayın gerçekleşen mali sonuçlarını ve yüksek marjı dikkate alarak beklentilerini yükseltti.

Yıl başında bankaların 3,3-3,8 trilyon ruble kazanacağını öngören Rusya Merkez Bankası, mayısta bu çıtayı 3,4-3,9 trilyon rubleye, en son değişiklik yaptığı eylül ayında ise 3,9-4,4 trilyon rubleye taşımıştı.

Net faiz gelirleri dokuz ayda yüzde 31 arttı

Raporda yer alan verilere göre, iş hacmindeki ve marjdaki genişlemenin etkisiyle 2026’nın ilk dokuz ayında bir önceki yıla göre 1,7 trilyon ruble yani yüzde 31 artarak 71 trilyon rubleye ulaşan net faiz gelirleri, yükseliş ivmesine en büyük katkıyı verdi.

Banka, 2026 yılı net faiz marjı tahminini de önceki yüzde 4,9-5,1 aralığından yüzde 5,2-5,3’e çıkardı.

İlk on ayda 2025 yılına kıyasla 0,9 yüzde puan artışla yüzde 5,3 olarak gerçekleşen marj, zirvesini 2026’nın ilk çeyreğinde görürken, üçüncü çeyrekte daralmaya başlayarak ikinci çeyreğe göre 0,1 yüzde puan düşüşle yüzde 5,4 seviyesine indi.

Dolaşımdaki nakit para 3,1 trilyon ruble genişledi

Düzenleyici kurumun verilerine göre, 2025’te 1 trilyon ruble artan dolaşımdaki nakit para hacmi, 2026’nın ilk dokuz ayında 3,1 trilyon ruble büyüdü.

Halkın emanet hesapları (escrow) hariç toplam fonları ise yıl başından bu yana 1,1 trilyon ruble artış kaydederek geçen yılki 4,9 trilyon rublelik büyümenin oldukça gerisinde kaldı.

Okumaya Devam Et

Rusya

Novatek, Türkiye ile LNG sevkiyatı sözleşmesi imzaladı

Yayınlanma

Rus enerji şirketi Novatek, Türkiye’ye sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatı için sözleşme imzaladı ve sevkiyat hacmini artırmanın yanı sıra doğalgaz sektörüne yatırım seçeneklerini görüşüyor. Şirket ayrıca AB’nin 2027’de Rus LNG’sinden çıkması halinde bu hacimleri Çin’e yönlendirmeyi planlıyor.

Rusya’nın en büyük özel doğalgaz şirketi Novatek, Türkiye’ye sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatı için sözleşme imzaladı.

Novatek Yönetim Kurulu Başkanı Leonid Mihelson, Çin’in Shenzen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kulisinde yaptığı açıklamada, Türkiye’ye yönelik sevkiyat hacmini artırma ve ülkenin doğalgaz sektörüne yatırım yapma seçeneklerini görüştüklerini bildirdi.

Mihelson, “Türkiye’ye sevkiyat için anlaşma imzaladık, hacmi artırmayı ve doğalgaz sektörüne yatırım seçeneklerini de görüşüyoruz” dedi.

TASS haber ajansının aktardığına göre Mihelson, gazetecilere yaptığı değerlendirmede görüşmelerin aktif aşamada ilerlediğini ve altyapı geliştirme konularını da kapsadığını vurguladı.

Mihelson, daha önce İtalya’nın Verona kentinde düzenlenen 19. Avrasya Ekonomi Forumu’nda da Türkiye ile LNG sevkiyatı konusunda diyaloğun sürdüğünü açıklamış, ancak olası hacim, süre ve işbirliği koşullarına ilişkin ayrıntı vermemişti.

Türkiye, ABD’nin talebi ve Ankara’ya yönelik benzer yaptırım uyarısı üzerine İran üzerinden Türkmenistan doğalgazı ithalatı planlarından vazgeçmek zorunda kalmıştı.

Mart 2025’ten bu yana işleyen üçlü anlaşma, İran’ın kuzeyindeki boru hatları üzerinden Türkiye’nin batı sınırlarına yılda 1,5 milyar metreküpe kadar doğalgaz transitini öngörüyordu.

Avrupa’ya sevkiyat yıl sonunda bitiyor, rota Çin’e dönüyor

Novatek, Yamal LNG projesi üzerinden Avrupa’ya sevkiyatını sürdürüyor.

Mihelson, şirketin Avrupa’ya ihracatını 31 Aralık saat 23.30’a kadar sürdüreceğini belirterek, kıtadaki güncel LNG fiyatlarının milyon İngiliz ısı birimi (MMBtu) başına 28-34 dolar aralığında seyrettiğini ve bunun sevkiyatın ekonomik açıdan anlamlı olmasını desteklediğini kaydetti.

Avrupa Birliği’nin (AB) Rusya karşıtı yaptırımlar kapsamında 1 Ocak 2027’den itibaren almayı durduracağı LNG’yi Çin’in almaya hazır olduğunu ifade eden Mihelson, Çin’in Yamal LNG projesinde yüzde 30 paya sahip olduğunu ve sevkiyatın yönlendirilmesine yönelik hazırlıkların tamamlandığını aktardı.

Asya ve BAE ile yeni enerji anlaşmaları gündemde

Asya pazarındaki faaliyetlerini genişleten Novatek, Vietnam ile 2027’den itibaren yıllık 0,5 milyon ton LNG sevkiyatı için sözleşme imzaladı.

Mihelson, Petrovietnam şirketiyle birlikte Vietnam’daki enerji projelerine yatırım yapma olasılığını da değerlendirdiklerini söyledi.

Şirket ayrıca Tayland ile LNG sevkiyatı konusunda görüşmeler yürütürken, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile çeşitli bölgelerde ortak yatırım ve üretim projelerini ele alıyor.

Küresel pazarlara LNG ihraç eden Novatek’in 2017’de faaliyete geçen Yamal LNG projesi yıllık 17,4 milyon ton tasarım üretim kapasitesi taşıyor.

Şirketin yüzde 70 paya sahip olduğu bir diğer büyük varlığı Arktik LNG-2 projesi ise Kasım 2023’ten bu yana ABD yaptırımları kapsamında yer alıyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English