Diplomasi
RUSI: Zapad 2025 tatbikatı NATO’ya yönelik çok katmanlı bir mesaj içeriyor

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsünde yayımlanan analize göre, Rusya ve Belarus’un ortak Zapad 2025 tatbikatı, Ukrayna’daki savaşın getirdiği kısıtlar nedeniyle önceki yıllara göre daha dar kapsamlı yapıldı. Makalede, tatbikatın Moskova’nın kaynakları koruyan ancak NATO’ya yönelik siyasi ve askeri mesajlar içeren yeni yaklaşımını yansıttığı belirtildi.
Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsünde (RUSI) yayımlanan makalede, Rusya ile Belarus’un ortak düzenlediği Zapad 2025 stratejik tatbikatının, Moskova’nın Ukrayna savaşının getirdiği kısıtlar altında geliştirdiği yeni askeri yaklaşımın bir göstergesi olduğu belirtildi.
Analizde, tatbikatın önceki yıllardaki geniş katılımlı güç gösterilerinin aksine, sınırlı bir coğrafyada ve düşük görünürlükle icra edildiği vurgulandı.
Makalede, önceki yıllardaki topyekûn güç gösterilerinden farklı olarak bu yılki tatbikatın, “kaynakları dikkatle koruyan, düşük maliyetli ama siyasi ve askeri bakımdan çok katmanlı bir enstrüman şeklinde tasarlandığı” ifade edildi.
Analize göre Zapad 2025, Moskova ve Minsk için askeri bir provanın ötesinde siyasi bir araç işlevi de gördü.
Kremlin’in tatbikatı hem iç hem de dış kamuoyuna “kararlılığın devamı” mesajı vermek için kullandığı, Batı’nın “saldırganlığına” karşı savunmacı bir duruş sergilediği ve Rusya-Belarus Birlik Devleti’nin yakınlaşmasını pekiştirdiği kaydedildi.
Tatbikatın önemli bir boyutunun, Belarus’un Rusya için “ileri konuşlanma ve hava savunma uzantısı” rolünü sergilemesi olduğu belirtildi.
Makalede, eğitim faaliyetlerinin bir kısmının Belarus’un iç kesimlerine kaydırılarak NATO’nun gözlem yapmasının zorlaştırıldığına dikkat çekildi.
Analizde, tatbikatın nükleer bir gölge altında yapıldığı ve Belaruslu yetkililerin planlamada taktik nükleer senaryoların yer aldığını açıkça dile getirdiği vurgulandı.
Bu yolla Minsk’in düşük maliyetle yüksek etki yaratacak bir caydırıcılık mesajı verdiği, Moskova’nın ise doğrudan böyle bir senaryoyu çalışmaktan kaçınarak uluslararası tepkiden uzak durduğu aktarıldı.
Ukrayna savaşından alınan askeri dersler…
Zapad 2025’in askeri tasarımının, Ukrayna’daki savaş tecrübelerini yansıttığı belirtildi. Katılımcı sayısının, zorunlu gözlem gerektiren Viyana Belgesi eşiği olan 13 binin altında tutulduğu bilgisine yer verildi.
Tatbikatın merkezinde, düşmanın komuta-kontrol merkezlerini, hava üslerini, lojistik noktalarını ve demiryolu hatlarını savaşın erken safhasında felç etmeyi amaçlayan doktrinin bulunduğu ifade edildi.
Makalede, “Uzun menzilli hassas vuruşlar, entegre hava ve füze savunması ile elektronik harp ön plana çıktı,” denildi.
Bunun yanı sıra Rusya’nın, Ukrayna’da kullandığı planör bombaları ve yoğun kara konuşlu hava savunma sistemleri gibi yöntemleri tatbikatta yeniden test ettiği aktarıldı.
Savaş ekonomisinin tatbikata etkisi
Öte yandan tatbikatın dar ölçekli tasarımının, Rusya’nın savaş ekonomisi koşullarıyla doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı. Analizde, yaptırımlar ve ihracat kısıtlamalarının ekonomiyi savaş düzenine ittiği, bütçe açıklarının ve Varlık Fonu’nun tüketilmesinin uzun vadede sürdürülemez bir tabloya işaret ettiği belirtildi. Bu nedenle, “düşük görünürlüklü, modüler ve maliyeti sınırlı bir tatbikatın Moskova için cazip hale geldiği” ifade edildi.
NATO için çıkarımlar
Makaleye göre Zapad 2025, NATO’ya Rusya’nın siyasi, askeri ve ekonomik uyum sağlama kabiliyetlerini gözlemleme fırsatı sundu.
Tatbikatın, Rusya’nın uzun menzilli ateş gücü, hava ve füze savunması ile elektronik harp gibi kabiliyetlere odaklandığını gösterdiği kaydedildi.
Bu durumun NATO için iki temel sonuç doğurduğu belirtildi: Kritik altyapıların erken safha saldırılarına karşı daha dirençli hale getirilmesi ve entegre hava ve füze savunma kabiliyetlerinin hızla geliştirilmesi.
Analizde, NATO için en önemli dersin, “küçültülmüş tatbikat görüntüsünün yanıltıcı olabileceği; asıl tehdidin yüksek kabiliyetlere odaklanmış bu yeni yaklaşımda saklı olduğu” kaydedildi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










