Diplomasi
Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile buluştu

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD Çin’in petrol tedarikinin yaklaşık üçte birini ithal ettiği Hürmüz Boğazı’nı ablukaya akırken, Pekin’de mevkidaşı Wang Yi ile bir araya geldi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan fotoğraflara göre Lavrov salı günü kırmızı halıyla karşılandı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, salı günü Pekin’de Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya geldi. Lavrov görüşmede, Tayvan ve Güney Çin Denizi konusunda “tehlikeli oyunların” sürdüğü uyarısında bulundu. Lavrov, Wang ile birlikte “uluslararası ilişkilerin temellerinin bugün ciddi şekilde sınandığı” görüşünde mutabık olduğunu söyledi; buna Venezuela’daki gelişmeleri, Orta Doğu’yu ve Ukrayna çevresindeki durumu örnek gösterdi. Rusya-Ukrayna savaşının, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, “Avrasya kıtasının batısında yeni saldırgan bir blok oluşturma planları kurmak” için istismar edildiğini vurguladı.
Lavrov, Batı’yı, hem Moskova’yı hem de Pekin’i çevrelemeyi amaçlayan “küçük geometrili, blok benzeri yapılar” aracılığıyla ASEAN merkezli alanı “parçalamaya” çalışmakla suçladı.
Rus Bakan, “Avrasya kıtasının doğu kesiminde de tehlikeli oyunlar sürüyor: hem Tayvan meselesinde hem de Güney Çin Denizi meselesinde ve Kore Yarımadası’ndaki durum tırmanıyor,” uyarısı yaptı. “Bütün geniş kıtamız sürekli dikkat gerektiriyor,” diye ekledi.
Rusya-Çin yakınlaşması
Lavrov, kendisinin ve Wang’ın, devlet başkanları tarafından ortaya konan girişimlerle uyumlu pratik adımları ele alabileceklerinden emin olduğunu ifade etti.
Bu görüşme, küresel gerilimlerin arttığı bir dönemde Rusya ile Çin arasındaki stratejik yakınlaşmanın derinleştiğini gösteriyor.
Pekin ve Moskova, İran’a karşı yürütülen savaş nedeniyle ABD ve İsrail’i kınadı; ayrıca Rusya ve Çin geçen hafta BM Güvenlik Konseyi’nde Hürmüz Boğazı ile ilgili İran’a yönelik askeri müdahale kararını reddetti.
İran petrolünün büyük ithalatçılarından biri olan Çin, ayrıca yakın zamanda ABD tarafından uygulamaya konulan; Körfez ve Umman Körfezi dâhil olmak üzere İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren ya da buralardan ayrılan gemileri ablukaya alma planını da sert şekilde eleştirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun pazartesi günü, “Hürmüz Boğazı, mallar ve enerji için önemli bir uluslararası ticaret güzergâhıdır ve onun güvenliğinin, istikrarının ve kesintisiz akışının korunması uluslararası toplumun ortak çıkarınadır,” dedi.
Trump’ın ‘İran’ı boğma’ hedefi
Washington, DC’den bildiren Al Jazeera muhabiri Alan Fisher, ABD’nin amacının İran limanlarına giren ve çıkan her şeyi engelleyerek İran’ı boğmak olduğunu söyledi.
“ABD’nin umudu, başta Çin olmak üzere İran’ın bazı ana ticaret ortaklarından İran’a baskı gelmesi,” dedi ve Pekin’in petrolünün yaklaşık üçte birini İran’dan ithal ettiğini ekledi.
Fisher, “Amerika Birleşik Devletleri, Çin üzerindeki baskının Çin’in İran’a baskı yapması ve İran’ı yeniden müzakere masasına dönmeye zorlaması anlamına geleceğini umuyor” değerlendirmesini yaptı.
Pazartesi günü Lavrov, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile de telefonda görüştü.
Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre, üst düzey Rus diplomat Arakçi’ye Orta Doğu’da çatışmaların yeniden başlamasına karşı dikkatli olunmasının önemli olduğunu söyledi ve Rusya’nın bir çözüme yardımcı olmaya hazır olduğunu belirtti.
Bakanlık, “S Lavrov, silahlı çatışmanın yeniden yaşanmasının önlenmesinin önemini vurguladı ve askerî çözümü bulunmayan krizin çözümüne yardımcı olma konusunda Rusya’nın sarsılmaz hazır oluşunu bir kez daha teyit etti,” dedi.
Ayrıca Arakçi’nin, hafta sonu Pakistan’da yapılan ve bir ilerleme sağlayamayan ABD-İran görüşmelerinin ayrıntılarını Lavrov’a aktardığını da ekledi.
Pekin’de diplomasi trafiği
Çin, bu hafta savaş ve onun ekonomik sonuçlarından etkilenen ülkelerin bir dizi liderini ağırladı; bunlar arasında İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Mohamed bin Zayed Al Nahyan (MBZ) da bulunuyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, salı sabahı MBZ ve Sanchez ile görüştü; Vietnam Devlet Başkanı To Lam’ın da dört günlük bir ziyaret için Çin’e gelmesi bekleniyor.
Pekin’den bildiren Al Jazeera muhabiri Katrina Yu, “Çin’in yaptığı şey, itidal ve daha fazla müzakere çağrısında bulunmanın yanı sıra, bu anı gerçekten ABD’den biraz hoşnutsuz olabilecek ya da Washington’a olan bağımlılığını çeşitlendirmek isteyen devletlere açılmak için değerlendirmek oldu,” dedi.
“Çin kendisini Washington’un zıddı olarak sundu — güvenilir, istikrarlı ve öngörülebilir bir ortak. Birçok devlet için bu mesaj gerçekten cazip geliyor” diye ekledi.
Sánchez: İran ve Hürmüz krizini Çin’den başka çözebilecek kimse yok
Trump’ın tehditleri
Gelecek ay Xi ile görüşmeler için Pekin’i ziyaret etmesi planlanan Trump, pazar günü Tahran’a askerî yardım sağlaması hâlinde Çin mallarına yüzde 50 tarife uygulayacağını söyledi.
Trump’ın bu yorumları, CNN’in aynı gün ABD istihbaratının Çin’in önümüzdeki birkaç hafta içinde İran’a yeni hava savunma sistemleri teslim etmeye hazırlandığını gösterdiğini bildirmesinin ardından geldi; CNN, değerlendirmeler hakkında bilgi sahibi üç kişiye dayandırdığı haberinde bunu aktardı.
Salı günü Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo, bu haberlerin “tamamen uydurma” olduğunu söyledi.
“ABD bunu Çin’e ilave tarifeler uygulamak için bahane olarak kullanmakta ısrar ederse, Çin kesinlikle kararlı karşı tedbirler alacaktır,” dedi.
Çinli tanker Amerikan ablukasına rağmen Hürmüz Boğazı’ndan geçti
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










