Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile buluştu

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD Çin’in petrol tedarikinin yaklaşık üçte birini ithal ettiği Hürmüz Boğazı’nı ablukaya akırken, Pekin’de mevkidaşı Wang Yi ile bir araya geldi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan fotoğraflara göre Lavrov salı günü kırmızı halıyla karşılandı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, salı günü Pekin’de Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya geldi.  Lavrov görüşmede, Tayvan ve Güney Çin Denizi konusunda “tehlikeli oyunların” sürdüğü uyarısında bulundu. Lavrov, Wang ile birlikte “uluslararası ilişkilerin temellerinin bugün ciddi şekilde sınandığı” görüşünde mutabık olduğunu söyledi; buna Venezuela’daki gelişmeleri, Orta Doğu’yu ve Ukrayna çevresindeki durumu örnek gösterdi. Rusya-Ukrayna savaşının, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, “Avrasya kıtasının batısında yeni saldırgan bir blok oluşturma planları kurmak” için istismar edildiğini vurguladı.

Lavrov, Batı’yı, hem Moskova’yı hem de Pekin’i çevrelemeyi amaçlayan “küçük geometrili, blok benzeri yapılar” aracılığıyla ASEAN merkezli alanı “parçalamaya” çalışmakla suçladı.

Rus Bakan, “Avrasya kıtasının doğu kesiminde de tehlikeli oyunlar sürüyor: hem Tayvan meselesinde hem de Güney Çin Denizi meselesinde ve Kore Yarımadası’ndaki durum tırmanıyor,” uyarısı yaptı. “Bütün geniş kıtamız sürekli dikkat gerektiriyor,” diye ekledi.

Rusya-Çin yakınlaşması

Lavrov, kendisinin ve Wang’ın, devlet başkanları tarafından ortaya konan girişimlerle uyumlu pratik adımları ele alabileceklerinden emin olduğunu ifade etti.

Bu görüşme, küresel gerilimlerin arttığı bir dönemde Rusya ile Çin arasındaki stratejik yakınlaşmanın derinleştiğini gösteriyor.

Pekin ve Moskova, İran’a karşı yürütülen savaş nedeniyle ABD ve İsrail’i kınadı; ayrıca Rusya ve Çin geçen hafta BM Güvenlik Konseyi’nde Hürmüz Boğazı ile ilgili İran’a yönelik askeri müdahale kararını reddetti.

İran petrolünün büyük ithalatçılarından biri olan Çin, ayrıca yakın zamanda ABD tarafından uygulamaya konulan; Körfez ve Umman Körfezi dâhil olmak üzere İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren ya da buralardan ayrılan gemileri ablukaya alma planını da sert şekilde eleştirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun pazartesi günü, “Hürmüz Boğazı, mallar ve enerji için önemli bir uluslararası ticaret güzergâhıdır ve onun güvenliğinin, istikrarının ve kesintisiz akışının korunması uluslararası toplumun ortak çıkarınadır,” dedi.

Trump’ın ‘İran’ı boğma’ hedefi

Washington, DC’den bildiren Al Jazeera muhabiri Alan Fisher, ABD’nin amacının İran limanlarına giren ve çıkan her şeyi engelleyerek İran’ı boğmak olduğunu söyledi.

“ABD’nin umudu, başta Çin olmak üzere İran’ın bazı ana ticaret ortaklarından İran’a baskı gelmesi,” dedi ve Pekin’in petrolünün yaklaşık üçte birini İran’dan ithal ettiğini ekledi.

Fisher, “Amerika Birleşik Devletleri, Çin üzerindeki baskının Çin’in İran’a baskı yapması ve İran’ı yeniden müzakere masasına dönmeye zorlaması anlamına geleceğini umuyor” değerlendirmesini yaptı.

Pazartesi günü Lavrov, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile de telefonda görüştü.

Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre, üst düzey Rus diplomat Arakçi’ye Orta Doğu’da çatışmaların yeniden başlamasına karşı dikkatli olunmasının önemli olduğunu söyledi ve Rusya’nın bir çözüme yardımcı olmaya hazır olduğunu belirtti.

Bakanlık, “S Lavrov, silahlı çatışmanın yeniden yaşanmasının önlenmesinin önemini vurguladı ve askerî çözümü bulunmayan krizin çözümüne yardımcı olma konusunda Rusya’nın sarsılmaz hazır oluşunu bir kez daha teyit etti,” dedi.

Ayrıca Arakçi’nin, hafta sonu Pakistan’da yapılan ve bir ilerleme sağlayamayan ABD-İran görüşmelerinin ayrıntılarını Lavrov’a aktardığını da ekledi.

Pekin’de diplomasi trafiği

Çin, bu hafta savaş ve onun ekonomik sonuçlarından etkilenen ülkelerin bir dizi liderini ağırladı; bunlar arasında İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Mohamed bin Zayed Al Nahyan (MBZ) da bulunuyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, salı sabahı MBZ ve Sanchez ile görüştü; Vietnam Devlet Başkanı To Lam’ın da dört günlük bir ziyaret için Çin’e gelmesi bekleniyor.

Pekin’den bildiren Al Jazeera muhabiri Katrina Yu, “Çin’in yaptığı şey, itidal ve daha fazla müzakere çağrısında bulunmanın yanı sıra, bu anı gerçekten ABD’den biraz hoşnutsuz olabilecek ya da Washington’a olan bağımlılığını çeşitlendirmek isteyen devletlere açılmak için değerlendirmek oldu,” dedi.

“Çin kendisini Washington’un zıddı olarak sundu — güvenilir, istikrarlı ve öngörülebilir bir ortak. Birçok devlet için bu mesaj gerçekten cazip geliyor” diye ekledi.

Trump’ın tehditleri

Gelecek ay Xi ile görüşmeler için Pekin’i ziyaret etmesi planlanan Trump, pazar günü Tahran’a askerî yardım sağlaması hâlinde Çin mallarına yüzde 50 tarife uygulayacağını söyledi.

Trump’ın bu yorumları, CNN’in aynı gün ABD istihbaratının Çin’in önümüzdeki birkaç hafta içinde İran’a yeni hava savunma sistemleri teslim etmeye hazırlandığını gösterdiğini bildirmesinin ardından geldi; CNN, değerlendirmeler hakkında bilgi sahibi üç kişiye dayandırdığı haberinde bunu aktardı.

Salı günü Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo, bu haberlerin “tamamen uydurma” olduğunu söyledi.

“ABD bunu Çin’e ilave tarifeler uygulamak için bahane olarak kullanmakta ısrar ederse, Çin kesinlikle kararlı karşı tedbirler alacaktır,” dedi.