Sánchez: İran ve Hürmüz krizini Çin’den başka çözebilecek kimse yok

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Çin Devlet Başkanı’ndan İran’daki çatışmanın sona erdirilmesine yardımcı olması için nüfuzunu kullanmasını istedi. Çin lideri Xi Jinping, salı günü yaptığı açıklamada küresel düzenin “kargaşa” ile kuşatıldığını söyleyerek İspanya ile işbirliğinin önemine işaret etti.

Sánchez ile Pekin’de görüştükten sonra Xi, İspanya ile Çin’in uluslararası ilişkilerde “orman kanununa dönüşe yönelik her türlü gerilemeye karşı koymak” için işbirliğini güçlendirmesi gereken “ahlaken dürüst” ülkeler olduğunu söyledi.

Xi, “Uluslararası düzen çözülerek kargaşaya sürükleniyor,” dedi.

ABD-İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşa açıktan karşı çıkan ve ABD’nin İspanya’daki üsleri savaş için kullanmasına izin vermeyen Sánchez, Batı Avrupa’da Çin’in en yakın müttefiki konumunda.

Sánchez, Xi ile görüşmesinin ardından, ABD ile İsrail’in uluslararası hukuku “ayaklar altına almasını” kınadı ve Pekin’in çatışmayı sona erdirmek için daha fazlasını yapması çağrısını yineledi.

Salı günü Xi ile verilen bir ziyafetin ardından konuşan Sánchez, “İran’daki durumu ve Hürmüz Boğazı’nı Çin’den başka çözebilecek herhangi bir taraf hayal etmekte çok zorlanıyorum,” dedi.

Bu, Sánchez’in son üç yılı biraz aşkın sürede Çin’e yaptığı dördüncü ziyaret.

Xi’nin gelecek ay, Pekin’de yapılması planlanan ve büyük merakla beklenen bir görüşmede ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Salı günü Çin lideri ayrıca, ziyarette bulunan Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayed el-Nahyan ile görüştü ve resmî Xinhua haber ajansına göre hukukun üstünlüğünün “işe geldiğinde kullanılıp gelmediğinde bir kenara atılmaması” gerektiğini söyledi.

Pekin, İran’a yönelik saldırıda, öngörülemez Trump yönetiminin aksine kendisini uluslararası hukukun ve istikrarın “ilkeli” bir savunucusu olarak konumlandırıyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı salı günü ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını “sorumsuzca” diye nitelendirirken, aynı zamanda İran’a omuzdan atılan uçaksavar füzeleri göndermeyi planladığına dair CNN haberini de “tamamen uydurma” olarak reddetti.

Trump, böyle sevkiyatların yapılması hâlinde Çin ihracatına cezalandırıcı tarifeler uygulamakla tehdit etti.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise, “Amerika Birleşik Devletleri bunu Çin’e ilave tarifeler uygulamak için bahane olarak kullanmakta ısrar ederse, Çin kararlılıkla karşı tedbirler alacaktır,” dedi.

İran savaşı Çin ile İspanya’yı daha da birbirine yakınlaştırdı.

İspanyol lider, Xi ile görüşmesinde, “Bugün uluslararası hukuk ayaklar altına alınıyor,” dedi. “Üstelik sadece bu da değil; uluslararası hukuku ihlal eden hükümetlere karşı sesini yükselten bizler, paradoksal biçimde, aynı ülkeler tarafından tehdit edilir hâle geliyoruz” diye vurguladı.

Geçen hafta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İspanya’yı hedef alarak şöyle dedi: “Terörist rejimler yerine İsrail devletine saldıranlar bizim ortağımız olmayacaktır… Bu ikiyüzlülüğe ve düşmanlığa tahammül etmeye niyetim yok. Hiçbir ülkenin bize karşı diplomatik savaş yürütmesine bedel ödemeden izin verme niyetinde değilim.”

Sánchez ise Pekin’de, “İspanya’nın dış politikada tutarlı bir duruş sergilediğine inanıyorum ve bunun kimseyi gücendirmemesi gerekir,” dedi.

İspanyol lider ayrıca, Trump’ın Avrupa’daki en önemli ideolojik müttefiki olan popülist başbakan Viktor Orbán’ın ezici yenilgisinden “çok memnun” olduğunu söyledi.