Rusya, NATO’dan yazılı genişleme yasağı talep ediyor

Rusya, Ukrayna’daki savaşı sonlandırmaya yönelik müzakerelerde NATO’nun doğuya genişlemeyeceğine dair taahhütlerini yazılı olarak kayıt altına almasını şart koşuyor. Moskova yönetimi ayrıca, 2008 Bükreş Zirvesi’nde Ukrayna ve Gürcistan’a verilen üyelik vaadinin resmen iptal edilmesi noktasında ısrarını sürdürüyor.

Rusya, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakere sürecinde, NATO’nun doğuya doğru genişlemekten vazgeçtiğini “kağıt üzerinde” taahhüt etmesini sağlama niyetinde olduğunu açıkladı.

Rusya’nın Belçika Büyükelçiliğinden İzvestiya gazetesine yapılan açıklamada, Moskova yönetiminin bu talebinin yanı sıra 2008 Bükreş Zirvesi kararlarının da iptali için çabalarını yoğunlaştırdığı kaydedildi.

Söz konusu zirvede NATO ülkeleri, Ukrayna ve Gürcistan’ın gelecekte ittifaka üye olmaları konusunda mutabakata varmıştı.

Sözlü vaatlerin ihlal edildiği savunuluyor

Diplomatik misyon temsilcisi, bu hususların hukuki olarak tescil edilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.

Temsilci, “Geçmişte bizzat NATO üyeleri tarafından verilen tüm sözlü genişlememe vaatleri, kendileri için uygun olan ilk anda unutulmuş ve görmezden gelinmiştir” diye konuştu.

Almanya’nın birleşmesi sürecinde NATO ülkeleri liderlerinin Sovyetler Birliği yönetimine ittifakın doğuya genişleme planı olmadığına dair söz verdiğini hatırlatan büyükelçilik yetkilisi, buna dair belgelerin Batılı ülkelerin devlet arşivlerinde saklandığını ancak kasıtlı olarak yayımlanmadığını vurguladı.

Güvenlik garantileri taslağı yeniden gündemde

Rus ordusunun Ukrayna’ya yönelik kapsamlı müdahalesi öncesinde Moskova, Washington’a bir güvenlik garantileri anlaşması taslağı sunmuş ve bu metinde NATO’nun genişlemesinin durdurulmasını talep etmişti.

Geçtiğimiz yıl Reuters’ın müzakere süreçlerine vakıf kaynaklara dayandırdığı haberlerde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in savaşın sona ermesi için Ukrayna’nın tarafsız statüsünün garanti altına alınmasını ve genişleme yasağının yazılı olarak bildirilmesini şart koştuğu aktarılmıştı.

Bu gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Kiev’in ittifak üyeliğini değerlendirmeyi reddederek bunun yerine güvenlik garantileri formülünü önerdiği belirtilmişti.

Stoltenberg genişlemeyi demokratik bir karar olarak niteledi

Devlet Başkanı Putin, Batılı ülkelerin Rusya’yı doğuya genişlememe sözü vererek “kandırdığını” ve “aldattığını” defalarca dile getirmişti.

NATO’nun eski Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise ittifakın saldırgan bir genişleme politikası izlemediğini iddia etmişti.

Stoltenberg, “Hayır, NATO’ya katılmaya karar veren Doğu’dur” diyerek bu tercihi “demokratik ve özgür bir karar” olarak tanımlamıştı. Ukrayna’da başlayan kapsamlı savaşın ardından Finlandiya ve İsveç’in Kuzey Atlantik İttifakı’na katılmasıyla Rusya’nın NATO ülkeleriyle olan kara ve deniz sınırı yaklaşık iki katına çıkarak 3 bin kilometreye ulaşmış, Baltık Denizi ise fiilen bir ittifak gölü haline gelmişti.