Rusya yakıt açığı nedeniyle kalite şartlarını gevşetti

Rusya hükümeti, bazı rafinerilerin iç piyasaya Euro-5 standardından saparak benzin ve dizel yakıt satmasına izin veren uygulamayı belirsiz süreyle uzattı. Kommersant’ın kaynaklarına göre karar, Ukrayna’nın rafinerilere yönelik saldırıları nedeniyle ortaya çıkan yakıt açığı ortamında alındı. Uzmanlar ise daha yüksek kükürt içeren yakıtın modern araçlarda aşınmayı artırabileceği uyarısında bulunuyor.

Ruyas hükümeti, bazı petrol rafinerilerinin iç piyasaya kükürt ve diğer göstergeler bakımından Euro-5 standardından saparak benzin ve dizel yakıt satmasına izin veren uygulamayı belirsiz süreyle uzattı.

Karar geçen yıl sonbaharda alınmış ve 1 Mayıs 2026’ya kadar yürürlükte kalması öngörülmüştü. Ancak Kommersant’a konuşan kaynaklara göre uygulama, Ukrayna’nın rafinerilere yönelik saldırıları nedeniyle yaşanan yakıt açığı ortamında süresiz olarak devam ettirildi.

Hükümet kararına göre benzinde kilogram başına en fazla 150 miligram, dizel yakıtta ise 350 miligrama kadar kükürt bulunmasına izin veriliyor.

Euro-5 standardında ise üst sınır 10 miligram olarak belirlenmiş durumda. Onaylanan değerlerin Euro-3 standardına karşılık geldiği belirtildi. Ayrıca benzinde aromatik hidrokarbonlar, monometilanilin, oktan artırıcı katkı maddeleri ve etanol bulunmasına da izin veriliyor.

Kommersant’ın görüştüğü kaynaklardan biri, piyasaya sunulan ürünlerin kalitesinin denetlenmesinin Rusya Enerji Bakanlığı’na verildiğini söyledi.

Aynı kaynak, bu tür yakıtların Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyesi diğer ülkelerde satışının yasak olduğunu da aktardı.

Rusya hükümeti, azalan arz koşullarında yakıt piyasasını istikrara kavuşturmak için çeşitli önlemler arıyor.

Bu kapsamda Rusya’dan benzin ihracatı tüm piyasa katılımcıları için 31 Temmuz’a kadar yasaklanırken, dizel yakıt ihracatı da tüccarlar açısından durduruldu. Havacılık yakıtı ihracatına yönelik kısıtlama ise 30 Kasım’a kadar uzatıldı.

Öte yandan, Ukrayna toprakları hariç tutulduğunda Rusya’nın en az 25 bölgesinin benzin sıkıntısıyla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Haziran ayının başında bu sayı 15 olarak kaydedilmişti. Yakıt kıtlığının özellikle ilhak edilen Kırım ve Sivastopol’da daha belirgin hissedildiği ifade edildi.

Kommersant’ın kaynaklarından biri, benzin ve dizel yakıta ilişkin kalite şartlarının gevşetilmesinin sorunu tamamen çözmediğini söyledi.

Kaynağa göre izin verilen kükürt seviyesinin yükseltilmesi bile çok sayıda küçük rafinerinin devreye alınmasına yetmiyor; çünkü bu tesislerin ürettiği yakıtın kalitesi hâlâ belirlenen sınırların önemli ölçüde altında kalıyor.

NEFT Research Yönetici Ortağı Sergey Frolov ise ek petrol ürünü hacimlerinin yerel düzeydeki bazı yakıt açıklarını hafifletebileceğini, ancak daha yüksek kükürt içeriğinin modern araçlar üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını belirtti.

Frolov’a göre bu tür yakıtların kullanımı motor, egzoz sistemi ve katalizörlerde aşınmayı artırabilir. Uzman ayrıca sorunun yalnızca yakıt üretiminden ibaret olmadığını, ürünlerin bölgelere zamanında ulaştırılmasının da önemli bir problem olmaya devam ettiğini vurguladı.

Yakıt krizinin temel nedeninin Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırıları olduğu belirtiliyor.

Bloomberg’in hesaplamalarına göre Rus petrol rafinerileri Ocak-Mayıs 2026 döneminde 38 saldırıya uğradı. Bunların 16’sı mayıs ayında gerçekleşti ve savaşın başlamasından bu yana aylık bazda en yüksek seviyeyi oluşturdu.

Ulusal Borsa Fiyatlandırma Ajansı’nın verilerine göre 11 Haziran itibarıyla karşılanamayan ödeme gücüne sahip talep hacmi AI-92 benzinde 21 bin 960 ton, AI-95 benzinde ise 13 bin 740 ton olarak kaydedildi.

Yılın başından bu yana borsada gerçekleştirilen benzin satışları da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4 azalarak 4,12 milyon tona geriledi.