Rusya’da yakıt krizi demiryollarına sıçradı

Ukrayna ordusunun Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırıların ardından tırmanan yakıt krizi, Rusya’daki sanayi demiryolu taşımacılığını etkisi altına aldı. Sanayi hatlarını işleten Promjeldortrans Derneği, toptan tedarik aksamaları ve fırlayan fiyatlar nedeniyle Rusya Enerji Bakanlığından öncelikli motorin tahsisi talep etti. Sektör temsilcileri, mevcut durumun sanayi lojistiği için bir hayatta kalma meselesine dönüştüğünü bildirdi.

Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin Rus petrol işleme tesislerine düzenlediği insansız hava aracı saldırıları sonucunda Rusya genelinde baş gösteren yakıt krizi, sanayi demiryolu taşımacılığı sektörüne ulaştı.

Sektörel yayın organı Gudok’un aktardığına göre; fabrikalardan, madenlerden ve taş ocaklarından çıkarılan yüklerin Rusya Demiryollarının (RJD) ana hat ağına taşınmasını sağlayan kamuya kapalı demiryolu hatlarının işletmecileri, motorin fiyatlarındaki keskin artış ve toptan tedarikte yaşanan aksamalar nedeniyle daha pahalı olan küçük toptan alımlara yönelmek zorunda kaldı.

Yaşanan gelişmeler üzerine Promjeldortrans Derneği, Rusya Enerji Bakanlığına başvurarak sanayi demiryolu taşımacılığı işletmelerine öncelikli motorin tedariki sağlanmasını istedi.

Dernek, mevcut tablo karşısında yakıt erişiminin sektör için bir hayatta kalma meselesi haline geldiği uyarısında bulundu.

Kamuya kapalı hatlar; kömür, metal, askeri mühimmat ve kimya sanayisi ürünleri de dahil olmak üzere Rusya genelindeki tüm yüklerin yüzde 80’inden fazlasının taşınmasında kilit rol oynuyor.

2026 yılının ilk yarısında RJD ağı üzerindeki yükleme miktarı yaklaşık 549 milyon tona ulaşırken, her bir tren seferinden önce bağlantı hatlarında manevra çalışmaları yürütülüyor.

Elektrikli çekiş sisteminin yaygın biçimde kullanıldığı ana hat ağının aksine, sanayi demiryolu taşımacılığı dizel lokomotiflere ve dizel jeneratörlere bağımlı bir yapı gösteriyor.

Promjeldortrans tarafından paylaşılan verilere göre, işletmeler yakıt teslimatlarında gecikmelerle ve borsa üzerinden yapılan alımlarda teknik sorunlarla karşılaşıyor.

Bazı bölgelerde motorinin litre fiyatı 150 ila 180 ruble seviyesine yükselerek yıl başındaki fiyat düzeyinin iki katından fazla bir noktaya ulaştı.

Dernek, litre fiyatının 60 rubleden bu seviyelere tırmanmasının yalnızca bir haftalık bir zaman diliminde gerçekleştiğini kaydetti.

Uzun vadeli sözleşmeler ve düzenlemeye tabi tarifeler kapsamında faaliyet gösteren işletmeler açısından bu fiyat artışı ağır bir mali baskı oluşturdu.

Ekonomi Yüksekokulundan (VŞE) Farid Husainov, bağlantı hatları işletmecileri için motorin kullanımını teknik olarak başka bir enerji kaynağıyla değiştirmenin mümkün olmadığını belirtti.

Ulusal Taşımacılık ve Altyapı Araştırma Merkezi Başkanı Pavel İvankin, motorinin yalnızca dizel lokomotiflerde değil, altyapı bakımını sağlayan yardımcı teknik ekipmanlarda da kullanıldığını vurguladı.

Promjeldortrans Direktörü Aleksandr Manyahin ise bölge düzeyinde Enerji Bakanlığı ile ortak çalışma grupları oluşturulmasını önerdi.

Manyahin, bu grupların kesintisiz lojistik zincirini sağlayan işletmelere motorin teslimat sırasını manuel olarak belirlemesi gerektiğini ifade etti.

Reuters tarafından yapılan hesaplamalara göre Rusya, Ukrayna saldırıları sonucunda petrol rafinerisi kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ını kaybetti.

Temmuz ayının ikinci haftasında günlük benzin üretimi, 115 bin ila 120 bin ton arasındaki yaz dönemi tepe talebine karşılık 75 bin ila 80 bin tona geriledi.

RBK medya kuruluşunun aktardığı verilere göre, haziran ve temmuz aylarında Rusya bölgeleri ile Ukrayna’nın işgal altındaki topraklarını kapsayan toplam 80 bölgede yakıt satışlarına tam veya kısmi kısıtlamalar getirildi.