SIPRI, dünyanın en büyük silah ihracatçılarını açıkladı

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) raporuna göre ABD, 2020-2024 yılları arasında dünyanın en büyük birinci, Fransa ikinci ve Rusya ise üçüncü silah ihracatçısı oldu. Raporda, ABD’nin silah ihracatının arttığı ve liderliğini koruduğu belirtilirken, Rusya’nın ihracatında önemli bir düşüş yaşandığı vurgulandı. Ukrayna ise dünyanın en büyük silah ithalatçısı konumuna yükseldi.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) analistleri, dünyanın güncel en büyük silah ihracatçılarını açıkladı.

Enstitü, son beş yılda ana silahların ihracat ve ithalatındaki değişimleri analiz etti. En çok ihracat yapan ülke ABD olurken, en büyük ithalatçı Ukrayna oldu.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2024 Uluslararası Silah Transferlerinde Eğilimler başlıklı raporunda, 2020-2024 yılları arasında Rusya’nın dünyanın en büyük üçüncü silah ihracatçısı olduğunu belirtti.

Rapora göre, enstitü, 64 ana silah ihracatçısı ülkenin (savaş uçakları, askeri gemiler, hava savunma sistemleri, tanklar ve muharebe destek araçları, topçu sistemleri) verilerini analiz etti.

Beş yıllık dönemde ilk üçte yer alan ülkeler şu şekilde sıralandı:

1) ABD: Küresel ihracattaki payı yüzde 43 olan ABD, 2015-2019 dönemine kıyasla silah ihracatını yüzde 21 artırdı. SIPRI verilerine göre, ABD 107 ülkeye ana silah tedarik etti. Amerikan ihracatının yüzde 35’i Avrupa’ya yapıldı ve bu oran 2015-2019 dönemine göre yüzde 233 arttı.

Bölgedeki önde gelen ithalatçılar Ukrayna, İngiltere, Hollanda ve Norveç oldu. Amerikan silah ihracatının yüzde 9,3’ünü oluşturan Ukrayna’ya yapılan sevkiyatın büyük kısmı yardım şeklinde sağlandı ve bunun yüzde 71’i hızlı teslimat için depodan alınan kullanılmış silahlardan oluştu. Avrupa’dan sonra en büyük ithalatçı bölge Orta Doğu oldu ve Amerikan ihracatının yüzde 33’ünü oluşturdu.

2015-2020 dönemine kıyasla tedarik hacmi yüzde 15 azaldı. Önde gelen ithalatçılar Suudi Arabistan (Amerikan tedariklerinin yüzde 12’si), Katar (yüzde 7,7), Kuveyt (yüzde 4,4) olurken, İsrail’in payı yüzde 3 oldu. Asya ve Okyanusya, Amerikan ihracatının yüzde 28’ini aldı. Enstitü analistleri, bölgedeki önde gelen ithalatçıların Japonya (yüzde 8,8), Avustralya (yüzde 6,7), Güney Kore (yüzde 5,3) olduğunu ve bu ülkelerin bölgede “Çin’den gelen artan tehdit konusunda” ABD ile aynı görüşü paylaştığını belirtti.

2) Fransa: Küresel ihracatın yüzde 9,6’sını gerçekleştiren Fransa’nın ihracatı yüzde 11 arttı. Fransa toplamda 65 ülkeye silah tedarik ediyor. Bölgesel dağılımda en büyük pay Asya ve Okyanusya’ya (yüzde 35) ait olurken, onu Orta Doğu (yüzde 28) ve Avrupa (yüzde 15) takip etti.

Fransa’nın Avrupa’ya yönelik tedarikleri, özellikle Yunanistan ve Hırvatistan’a yapılan savaş uçağı satışları ve Ukrayna’ya çeşitli silah (topçu sistemleri, füzeler, gemiler) tedariki sayesinde son beş yılda 2015-2019 dönemine göre yüzde 187 arttı. En büyük ithalatçı Hindistan (Fransız ihracatının yüzde 28’i) olurken, onu Katar (yüzde 9,7) izledi.

3) Rusya: Küresel ihracatın yüzde 7,8’ini oluşturan Rusya’nın ihracatı son beş yılda yüzde 64 azaldı. Düşüş, Ukrayna’daki tam ölçekli çatışmalardan önce, 2022’de başladı. Analistler, bunu Hindistan ve Çin’den gelen siparişlerdeki azalmaya bağladı. 2024’te Rusya’nın ihracatı 2022’ye göre yüzde 47 düştü.

SIPRI raporunda, “2022’den bu yana yaşanan düşüşün muhtemel nedeni, Rusya’nın ihracat yerine kendi silahlı kuvvetleri için ana silah türlerinin üretimine öncelik verme kararı, Rusya’ya uygulanan çok taraflı ticaret yaptırımlarının sonuçları ve ABD ile müttefiklerinin devletleri Rus silahları satın almamaya zorlama yönündeki artan baskısıdır,” ifadelerine yer verildi.

Rusya 33 ülkeye silah tedarik ediyor. En çok silah Asya ve Okyanusya’ya (Rus ihracatının yüzde 74’ü), ardından Afrika’ya (yüzde 12), Avrupa’ya (yüzde 7,4) ve özellikle SIPRI raporunda belirtildiği üzere Ermenistan, Belarus ve Sırbistan’a ve Orta Doğu’ya (yüzde 6,4) yapılıyor.

Rus ihracatının üçte ikisi Hindistan (yüzde 38), Çin (yüzde 17) ve Kazakistan’a (yüzde 11) gerçekleştiriliyor. Rusya’dan beklenen en büyük sevkiyatların Hindistan, İran ve Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmalar kapsamında yapılması bekleniyor.

Öte yandan Rosteh Başkanı Sergey Çemyozov, SIPRI’nin savunma sektörü şirketleriyle ilgili hesaplama yöntemlerini eleştirerek, “Biz bu verileri, Çin gibi diğer ülkeler gibi yayınlamıyoruz, bunlar gizli. Bunları nereden alıyorlar? Tamamen uyduruyorlar,” diye konuştu.