Sırbistan’da muhalefet kazandı: Vuçiç yenilgiyi kabul etti

Sırbistan’daki erken genel seçimlerde muhalefetteki Öğrenci Listesi oyların yüzde 51,20’sini alarak yarışı önde tamamladı. İktidardaki Aleksandar Vuçiç yenilgiyi kabul ederken sonuçlara mahkemede itiraz etmeyeceklerini ve siyasete devam edeceğini açıkladı.

Sırbistan’da yapılan erken genel seçimlerin ilk sonuçları iktidar koalisyonunu önde gösteriyordu; ancak oy sayımı ilerledikçe muhalefet farkı açtı ve yarışı kazandı.

Eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, liderliğini yaptığı Sırp İlerleme Partisinin seçimi kaybettiğini kabul etti.

Vuçiç’in aktardığına göre, sandıklardan çıkan ilk tabloda partisi önde görünüyordu. Ancak daha sonra muhalefetteki Öğrenci Listesi öne geçti.

Resmi verilere göre, Sırbistan Cumhuriyet Seçim Komisyonunun 26 Ekim günü yerel saatle 04.40’ta açıkladığı tabloda, 8 bin 392 sandıktan 7 bin 428’i açıldı. Sayılan sandıkların oranı yüzde 88,51’i bulurken oy dağılımı şöyle şekillendi:

Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor 1 milyon 849 bin 104 oyla yüzde 51,20’ye ulaştı. “Aleksandar Vuçiç – Birleşik Sırbistan” koalisyonu 1 milyon 450 bin 528 oyla yüzde 40,16’da kaldı. “İvitsa Daçiç – İstikrar Faktörü” listesi 82 bin 85 oyla yüzde 2,27 oy alırken diğer partilerin oy oranı yüzde 1’in altında kaldı.

Ipsos ile Bağımsız Seçim ve Demokrasi Merkezinin (CeSID) sandıkların yüzde 96’sına dayandırdığı ortak projeksiyona göre, Öğrenci Listesinin yüzde 52,9 oyla 250 sandalyeli parlamentoda 140 milletvekili kazanması bekleniyor. Araştırma kuruluşları Vuçiç koalisyonunun yüzde 38,8 oy ve 103 sandalye elde edeceğini öngörüyor; tahmini katılım oranı ise yüzde 69,3 olarak hesaplandı.

Vuçiç yenilgiyi kabul etti ve yabancı müdahale iddiasında bulundu

Oy verme işleminin sona ermesinin ardından parti genel merkezinde destekçilerine seslenen Vuçiç, Novosti ve Srbija Danas’ın aktardığı konuşmasında, tabakalı örneklem verilerine dayanarak yenilgiyi teslim etti. Vuçiç, “Henüz kesin sonuçlar elimizde yok ama tabakalı örnekleme bakılırsa bu seçimi kaybettiğimiz açık” dedi.

Meclise yalnızca iki listenin girdiğini belirten Vuçiç, “Öğrenci Bloku listesi kazandı; 135 ila 140 sandalyeleri olacak, bizimse 105 civarında. Meclise başka kimse giremedi” diye konuştu.

Vuçiç, seçim sonuçlarıyla ilgili yasal itirazda bulunmayacaklarını vurguladı. “Dava açmakla, temyizle, idare mahkemesine itiraz etmekle uğraşmayacağız; bunu kabul edilmiş seçim sonucu saysınlar” diyen Vuçiç, “Kaçacak değilim, her halükarda Sırbistan’dayım; işte size seçimin kabulü” ifadelerini kullandı.

Açıklamasında dış müdahale suçlamalarına yer veren Vuçiç, “Aşağılandık; insanların bilmesini isterim ki bu, çeşitli Avrupa ülkelerinin ve Amerikan ‘derin devletinin’ -yani Başkan Trump’a karşı olan yapının- doğrudan desteğiyle gerçekleştirdikleri devrimin bir teyidiydi” dedi.

Muhalefetin Moskova politikasını da hedef alan Vuçiç, “Mart ya da nisana kadar Rusya Federasyonu’na yönelik yaptırımlar yürürlüğe konacak; konuşmak istemedikleri her şeyi, yalan söyledikleri her şeyi yapacaklar” iddiasında bulundu. Ancak öğrenci hareketi eylül ayında yaptığı açıklamada, iktidara gelmesi durumunda böyle bir planı olduğunu reddetmişti.

Vuçiç, konuşmasının devamında hem kendi tabanına hem de rakiplerine seslendi: “Bu gecenin birçok insan için zor geçtiğini biliyorum, bazılarının da ne kadar mutlu olduğunu biliyorum. Onlara başarılar diliyorum. Onları tebrik ediyorum; her ne kadar egemen bir devleti devirmek için bir başkasının tasarladığı kirli işin taşeronları, sadece taşeronları olsalar da.”

Siyasi mücadelesini sürdüreceğini söyleyen Vuçiç, Öğrenci Listesine hitaben şunları ekledi: “Bir an için bunu başardınız. Ne kadar süreliğine? Göreceğiz. Onlara en iyisini diliyorum ve biz mücadele edeceğiz. Bu akşamdan itibaren hazırlanmaya başlayacağız, onları yeneceğiz. Çok yaşa Sırbistan!”

Avrupalı liderlerden tebrik mesajları geldi

Seçim sonuçlarının netleşmesi üzerine uluslararası arenadan ilk tebrikler paylaşıldı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Sırbistan’daki erken genel seçimi kazanan Öğrenci Listesini X hesaplarından yayımladıkları ortak metinle kutladı.

İki lider açıklamalarında, “Hukukun üstünlüğü, medya özgürlüğü, yolsuzlukla mücadele ve güçlü demokratik kurumların pekiştirilmesi alanlarındaki reformları desteklemeye ve Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ndeki geleceğini birlikte inşa etmeye hazırız” dedi.

AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos da X üzerinden yaptığı paylaşımda, yaklaşık iki yıldır süren protestoların ardından sandığa rekor katılım sağlandığına dikkat çekti. Kos, “Sırbistan için yeni bir dönem başlayabilir. AB’nin kapısı açık ve birlikte ilerlemeye hazırız” değerlendirmesini yaptı.

Macaristan Cumhurbaşkanı Péter Magyar, Öğrenci Listesi liderleriyle telefonda görüşerek tebriklerini ilettiğini bildirdi. Magyar, X hesabında “Kendilerine Macaristan’ın desteğini ilettim. Nisandaki zaferimizin bu zorlu mücadelede onlara ne kadar güç verdiğini duymaktan memnuniyet duydum” paylaşımını yaptı.

Karadağ Başbakan Yardımcısı Momo Koprivica, “Ayağa kalk Sırbistan ve Sırpları ayağa kaldır!” sözleriyle muhalefetin başarısını kutladı ve sonucun Sırp kimliğinin yeniden doğuşu ile sağlıklı bir vatanseverlik rönesansının başlangıcı olduğunu kaydetti. Seçim öncesinde Vuçiç’i destekleyen Sırp Cumhuriyeti’nin eski başkanı Milorad Dodik de muhalefetin galibiyetini tanıdı; Dodik, X mesajında “Halkın sesi, Tanrı’nın sesidir. Sırp Cumhuriyeti ve Sırbistan vatandaşları sözünü söyledi. Birlikte ilerliyoruz” ifadesine yer verdi.

Sokaklarda kutlamalar yapıldı ve çadır kampı ateşe verildi

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından çok sayıda Sırbistan kentinde halk sokaklara çıkarak muhalefetin zaferini kutladı.

RTS’nin aktardığına göre, caddeleri dolduran kalabalıklar şarkılar söyledi, sloganlar attı, havai fişekler ve vuvuzelalar eşliğinde kutlama yaptı.

Belgrad’da ise bazı gruplar Pionirski Parkı’nda kurulu bulunan ve “Çatsiland” adıyla bilinen çadır kampını dağıttı. Muhalefet destekçileri parkın etrafındaki bariyerleri yıkarak içeri girdi ve alandaki çadırları ateşe verdi. Bu çadır kampı, kitlesel hükümet karşıtı gösterilerin sürdüğü 6 Mart 2025’te kurulmuş ve Vuçiç tarafından “özgürlük ve direnişin sembolü” olarak nitelendirilmişti.