Rusya
‘Sorunlu cumartesi’: Wagner’in darbe teşebbüsünün ardından Rus basınından küpürler

Çevirmenin notu: Rus paralı asker şirketi Wagner’in cuma gece saatlerinde Kremlin’e karşı Rostov oblastından başlattığı kalkışma Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko’nun araya girmesiyle şimdilik son buldu. Prigojin Belarus’a gidiyor ve yargılamadan muaf olacak. Sıcağı sıcağına yapılan değerlendirmeler pek bilgilendirici ve detaylı değildi, ancak Rus basınında çıkan köşe yazılarında çarpıcı değerlendirmeler yer buldu.
‘Sorunlu Cumartesi’: Ülkenin modern tarihindeki en zorlu günden çıkan sonuçlar
Aleksandr Sıtnikov, Svobodnaya Pressa
Düşman bu “büyük fırsat penceresinden” istifade etmeye çalıştı ama ağzına tekmeyi yedi
“Müzisyenler” 24 Haziran akşamı geç saatlerde başkent Don’dan kent ahalisinin alkışları eşliğinde ayrıldılar, her ne kadar bu özel askeri şirketin milisleri bir önceki sabah darbeci ilan edilmiş olsalar da. Yerel internet kaynaklarına göre, Rostov’un Broadway’i Boliaya Sadovaya’dan ayrılan milisler ayrılırken havaya ateş açtılar.
Vali Vasiliy Golubev şunları söyledi: “Wagner konvoyu Rostov’dan ayrıldı ve saha kamplarına doğru yola çıktı. Bu olağanüstü koşullar altında başkent Don ve Rostov oblastı genelinde hayati sistemlerin sorunsuz çalışmasını sağlayan herkese minnettarım.”
Ülkemizin tarihine 24 Haziran 2023 günü, Wagner’in Moskova’ya giden konvoyunun Rusya Hava Kuvvetleri uçakları tarafından saldırıya uğradığı ve ardından Prigojin’in avcı uçaklarının Rus uçaklarını vurmaya başladığı “sorunlu bir cumartesi” olarak geçecektir.
Rybar Telegram kanalı, “Gün boyunca Wagner savaş uçakları beşi silah taşımayan yedi hava aracı düşürdü. Bunlar arasında üç adet Mi-8 helikopteri ve mürettebatlı bir İL-18 tabanlı hava kontrol merkezi de vardı,” diye yazıyor. Ruslar Rusları öldürdü. Pilotlar öldürüldü.
Banderistan’da gün boyu kutlama vardı, zira “kalkışma” aylardır karşı taarruza hazırlanan Zelenskiy ekibi için bunun “tam doğru” zaman olduğunu ispat etti. Bir CNN muhabirinin tahminine göre, “Ukrayna’da günün kelimesi: schadenfreude, yani başkasının talihsizliğinden zevk almak.”
Banderistan Devlet Başkanı’nın danışmanı Podolyak, “Rusya’nın tümüyle iç savaşa saplanmaması için çok sayıda askeri birliği cepheden uzaklaştırması gerekecek. Bunu yaparlarsa her şey darmadağın olur. Rusya’daki durum son derece moral bozucu, bu bizim için büyük bir fırsat penceresi,” diyerek, Bankova’nın resmi görüşünü dile getirdi.
Akşam saatlerinde, Lukaşenko’nun arabuluculuğu sayesinde kalkışmanın durması, gaza gelen Ukraynalıların keyfini nihayet kaçırmıştı. Şariy soyadlı bir İspanyol dolandırıcı sızlanmaya başladı: “Prigojin durduysa, işi bitmiştir. Bugün, yarın, yarından sonraki gün. Eğer durursa, sadece kendisini değil, binlerce Wagnerci ve onları destekleyen milyonlarca kişiyi de hedef haline getirir.”
Eğer bu hadise Ukrayna’da gerçekleşseydi, Tolik’in kehaneti yüzde yüz gerçekleşmiş olacaktı. Fakat Vladimir Putin sözünü tuttu ve bu sayede “sorunlu cumartesi” çok az sayıda Rus’un kanının akmasıyla sona erdi.
Batılı “Kremlin kuleleri” uzmanları ve Rus iç savaşının kışkırtıcıları, Rus düşmanları için esef verici bir sonuç çıkarmak zorunda kaldılar. Birincisi, tüm “müzisyenler” patronlarını desteklemedi ve ikincisi, “adalet yürüyüşü”nü destekleyen askerlerimizin “beklenen toplu firarı” nedeniyle Rus cephesinde bir çöküş yaşanmadı.
Bu arada, Rostov-on-Don’da pek çok yurttaş “müzisyenleri” ihanetle suçladı ve doğrudan yüzlerine karşı onları arkadan bıçakladıklarını söylediler. Milislerin tepkisine bakılırsa, cephe gerisindeki kamplara dönme emrinin gelmesiyle büyük ölçüde rahatlamışlardı.
Güney Askeri Bölgesi karargahının yakınındaki Astor alışveriş merkezinin önünde yaşanan göğüs göğüse çatışma görüntüleri 2 Mayıs 2014’te Odessa’da yaşanan trajediyi hatırlattı. Wagnerciler olmasaydı, Rostov’un merkezinde yumruk yumruğa kavgalar ve hatta pogromlar kolaylıkla patlak verebilirdi.
Sohbet odalarında Prigojin’in sadece “psikotik” ya da uzun süreli stres nedeniyle “aşırı hararetli” olduğu söyleniyor. Mesela Yevgeniy Viktoroviç’e kolayca “travma sonrası sendromu” teşhisi konulabilir, zira çalışma anlarında ya da daha doğrusu Savunma Bakanlığı ile yaşanan gerginliklerde tüm dünyanın ona ihanet ettiğini söylüyor. Bu, savaşçılarla yapılan görüşmelerden sonra bazı Rostovluların görüşü de bu yönde.
Vostok komutanı Aleksandr Hodakovskiy, şeflerini destekleyen “müzisyenler” için “Onları affet Tanrım, zira ne yaptıklarını haberleri yok,” diye yazdı. Ayrıca şunu da eklemişti: “Düşmanın durumdan faydalanmaması ve tüm kaynaklarını savaşa aktarmaması için Tanrı’ya dua ettik, aksi halde neredeyse hiç şansımız olmayacaktı. Zaten zor zamanlar geçiriyoruz ama dün her şey pamuk ipliğine bağlıydı. Neyin tehlikede olduğunu ve yenilgiye ne kadar yaklaştığımızı anlayanlar, birileri otoriteye meydan okuduğu için sevinerek Wagnerciler adına zafer çığlıkları atanları asla anlayamayacaklar.”
Zelenskiy’in ekibi doğal olarak “büyük fırsat penceresinden” istifade etti. Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Anna Malyar, halka sevinçle “Bugün Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin Doğu birlikleri, Orehovo-Vasilyevka, Bahmut, Bogdanovka, Yagodnoye, Kleşçeyevka ve Kurdyumovka’ya doğru eşzamanlı olarak birkaç yönde taarruz başlattı,” konuşmasını yaptı. Tabii ki otomatik olarak ağzından şunu kaçırdı: “Tüm bu yönlerde ilerleme var.”
Ancak Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujnıy’ın kulaklarını tıkadığı savaş muhabirleri bu “iddiaları” yalanladı: “Prigojin’in kalkışmasının cephede pek bir etkisi olmadı. Fakat Ukrayna Silahlı Kuvvetleri kendilerine şans vaat eden bu durumdan yararlanmaya çalıştı ve Bahmut civarında geniş çaplı bir karşı saldırı başlattı.”
Artyomovsk’a yapılan atılım, “sallanan Rus gemisine” ek bir hamle olarak tasarlanmıştı. Zelenskiy’in ekibi, Prigojin’in “kaleyi” aldığını ve Savunma Bakanlığı’nın zaferini boşa çıkardığını söyleyerek paralı askerlerin şeflerini daha da kızdırmayı umuyordu. Hiçbir şey çıkmadı, savaşçılarımız direndi ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri kuzey kanadında öyle kayıplar verdi ki Bankova’dakilerin “kara cumartesi” ilan etme zamanı geldi.
Rabotino civarındaki bir saldırı başarısız oldu. Rus askerleri, Ukraynalıların mevzilerimize yürüdüğü tüm Amerikan Bradley’lerini imha etti. Ama hepsi bu kadar da değil. Telegram kanalı Starşe Edda, “Tüm bu gelişmelerin ardında gerçekten önemli bir haber geldi. Kupiansk yakınlarındaki füze ve keşif personelimiz çok sayıda [düşmanı] katletti. Ve bu katliam iki gün boyunca devam etti,” diye bildirdi.
Yazar Boris Rojin’in, kanalından “2. Kolordu piyadeleri Spornoye yakınındaki Ukrayna Silahlı Kuvvetleri mevzilerine saldırıyor ve kaledeki Ukrayna piyadeleriyle sıcak çatışmaya giriyor. Son günlerde Spornoye bölgesindeki ilerleme 2 kilometreye kadar ulaştı,” bilgisini paylaştı.
Prigojin’in kalkışması Putin’in ifşasıdır
Maksim Trudolyubov, Meduza
Prigojin ve “ordusunun” Putin’in şahsi projesi olduğuna şüphe yok. Aksi takdirde paralı askerlerin Afrika’daki çatışmalara, Suriye savaşına ve Ukrayna’ya karşı savaşa katılımı söz konusu olmazdı. Sömürgelere erişimi olmazdı. Rusya’nın her yerinde paralı askerlerin reklamları, Rus politikacıların ellerinde balyozlarla çekilmiş fotoğrafları ve “gönüllüleri” itibarsızlaştırmaya karşı bir yasa olmazdı. Devlet Başkanı’nın Prigojin’e yönelik stratejik kararsızlığını terk etmek zorunda kaldığı ve onu alenen “hain” olarak nitelendirdiği 24 Haziran 2023 sabahına kadar paralı askerlerin Putin’in projesi olarak kaldığı söylenebilir.
Putin’in siyaset teorisi
Göstermelik bir komutanı olan paralı asker ordusu Putinizmin organik bir unsurudur. Bu, özünde ülkenin üst yönetiminin emirlerini yerine getiren, ancak gri bir alanda, yasaların dışında ve onun gölge ekonomisinin kuralları altında var olan bir yapıdır. Putin’in yönetilebilirliğin ve verimliliğin tacı olarak gördüğü tam da bu yaklaşımdır. Normal devlet kurumlarına ve profesyonel memurlara güvenmeyen Putin, 23 yıllık iktidarı boyunca arkadaşları ve eski meslektaşları adına kayıtlı yarı-şirketler ve hatta Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetleri gibi tümüyle yarı-devletler yarattı. Bu kara delikler onun zenginleşmesini sağlarken, aynı zamanda teorik olarak her an kopabilirdi.
Bu tür bir siyasi strateji tek bir varsayıma dayanır; tüm insanların öznellikten yoksun olduğu varsayımı. Onlar her zaman “birilerinin birileridir”; eğer bir efendi onlara ödeme yapmayı keserse, başka bir efendi aramaya başlarlar. Ve eğer ödemeyi tamamen keserlerse, bağlantısı kesilmiş bir cihaz gibi çalışmayı bırakırlar. Putin’in muhalefet ve bağımsız medya hakkındaki tüm konuşmaları bu inancın gücünün bir kanıtıdır. “Yabancı acentalar”, “istenmeyen” ve “aşırılık yanlısı” örgütlerle ilgili yasalar, Putin’in birey özerkliğinin temelden yoksun olduğuna dair inancını yasal olarak tanımlama girişimidir; muhalifleri ancak başkasının çıkarları doğrultusunda hareket eden başkasının “casusları” olabilir.
Prigojin, pek çoğu bilinmeyen çeşitli nedenlerle, “fişi çekildikten” sonra çalışmayı bırakmadı. Belki de “şefin” köşeye sıkıştırılmış olmasından öyleydi. Uzun zamandır durdurulmak isteniyordu ve sahneyi terk etmenin kendisi için iyiye işaret olmadığını anlamıştı. Güçlü bir kaynak olmadan o sadece bir hiç değil, aynı zamanda bir suçludur, hem Rusya’da hem de yurt dışında.
Prigojin’in siyasi programı
Bunun farkına varan Prigojin, yaklaşık altı ay önce, sonunda siyasi bir faaliyete dönüşen bir kamuoyu stratejisi oluşturmaya başladı. Prigojin’in “programı” radikal bir popülist hareketin tüm unsurlarına sahip. Böyle bir hareketin genel ilkeleri, bu konunun önde gelen uzmanı Hollandalı siyaset bilimci Cas Mudde tarafından tanımlanmıştır; toplumun “iyi insanlar” ve “kötü elitler” olarak mutlak bir şekilde bölünmesi, ulusları kurtarma talebi (ve vaadi) ve bu sloganları uygulamak için otoriter yöntemler.
Prigojin’in popülist, yani elit karşıtı pozisyonu açıktır; generaller şişmanlıyor ve mühimmat vermiyor, elitlerin çocukları BAE’de ve sosyal medyada eğleniyor. Elit kesim ordunun çürümesinin sebebidir, ordu onun retoriğinde en parlak örnek rolünü oynamaktadır ve tüm toplumun başı derttedir. Ulusu bundan kurtarmak için seçkinler yargılanmalıdır. Prigojin’in bakış açısına göre otoriter yöntem işe yarayan tek yöntemdir, bu nedenle Rusya’da genel bir seferberlik ve planlı bir ekonomi ilan edilmelidir.
Bu kabaca bir araya getirilmiş şemanın, genel anlamda Putin’in etrafındaki diğer üyelerden çok az farklı olan yazarın gerçek görüşlerini ne kadar yansıttığı bilinmemektedir. Ancak Prigojin birkaç ay içinde, bu program temelinde kendisini federal ölçekte bir muhalif siyasi figür haline getirmeyi başardı (kalkışmadan önce belki de Aleksey Navalnıy ile karşılaştırılabilir bir destek bulmuştu). Bu ateşli tanıtım olmasaydı, Prigojin büyük olasılıkla çoktan “tasfiye edilmiş”, öldürülmüş ya da parmaklıklar ardına konulmuş olacaktı. Demek ki biraz öngörüsü var.
Putin’in hiçbir figüre güvenemeyeceğine dair inancını uzmanlar topluluğuna da bulaştırdığı doğrudur. Bu nedenle yorumcular uzun zamandır Prigojin’in hızlanan kopuşunun ne ölçüde sahneleneceğini merak ediyordu. Kremlin’deki bazı kaynaklar da benzer bir gerekçe öne sürdü. Pek çok kişi (muhtemelen haklı olarak) Prigojin’e bizzat Putin tarafından, rahatsız olan generalleri küçük düşürmek ve gözlerini korkutmak için ihtiyaç duyulduğuna inanıyordu.
Çıplak Kral’ın siyasi geleneği
Bu gösteriden doğan “paralı asker kalkışması” kısa sürmesine rağmen Putin’in iktidarına ciddi bir darbe vuracak gibi görünüyor. Kalkışma, Putin’in iktidar sisteminin, yani iktidar çekirdeğinin ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne serdi. Prigojin, Rusya’da tek bir kurşun atılmadan milyonlarca insanın yaşadığı bir kenti ele geçirmenin ve ardından direnişle karşılaşmadan Moskova’ya doğru ilerlemenin mümkün olduğunu kanıtladı. Bu, en azından pek çok güçlü şahsiyetin ve ordunun komutadan hoşlanmadığı ve bu komuta uğruna hayatlarını riske atmayacakları anlamına gelebilir. Çatışmanın berabere bitmesi bu açıdan hiçbir şeyi değiştirmez.
Ne yazık ki ya da şans eseri kalkışma, Prigojin’in radikal popülist fikirlerinin güvenlik güçleri arasında ne kadar kabul görmekte olduğunu ortaya çıkaracak kadar uzun sürmedi. Bu, paralı askerlerin tarafına geçen askeri personel sayısından da anlaşılabilirdi. Ama her halükârda “Prigojin’in programı” duyuldu ve toplumda şu ya da bu şekilde dolaşmaya devam edecek.
Prigojin’in kalkışması, kralın çıplak ilan edilmesiyle sonuçlanacak uzun bir sürecin halkası. Bu tür her hikâye Putin’i neredeyse kelimenin tam anlamıyla “ifşa” ediyor ve üzerindeki çok sayıdaki cübbeden birini çıkarıyor.
Putin’e karşı bir önceki saldırı Belgorod oblastında gerçekleşmişti. O zaman çok büyük olmayan askeri oluşumların sınırı geçebileceği, nüfusun yoğun olduğu bölgeleri ele geçirebileceği ve cezasız bir şekilde geri çekilebileceği ortaya çıktı. Böylece Putin, Rusların kendi “özel harekâtı” ile tehdit edilmediğini söyleme fırsatını kaybetti.
Bundan önce Rus Silahlı Kuvvetlerinin büyük ölçekli savaş misyonlarını yerine getirmedeki yetersizliği tüm dünyaya gösterildi; “dünyanın ikinci en büyük ordusu” efsanesi ve lideri büyük bir gürültüyle çöktü. Daha da öncesinde Putin’in itibarı, savaşın ilk günlerinde komşu ülkedeki durum hakkında sistematik olarak kandırıldığının ortaya çıkmasıyla sarsıldı ve tecrübeli bir siyasetçi ve istihbarat görevlii olarak yanlış bilgileri filtreleyemediği kanıtlandı.
Prigojin’in vurduğu darbenin en ağırı: Putin’in bir noktada herkes için tehdit haline gelebilecek “kendi” adamlarını bile kontrol etmekten aciz olduğu artık aşikâr.
Kremlin’in özel askeri şirketler gibi yarı-devlet yapıların kalıntılarından kurtulmaya çalışacağı açık. Fakat Prigojin’in Moskova’ya “yürüyüş” başlatması hakikati, Putin’in dünya hakkındaki fikirlerinin yetersizliğini ispat etti, bu çerçevede böyle bir şey basitçe gerçekleşemez gibi görülüyordu. Özel askeri şirketlerin yok edilmesi elbette burada hiçbir şeyi düzeltmeyecektir.
İlginç bir şekilde mevcut kargaşa, eski Senatör Ferhad Ahmedov ile bir diğer Prigojin -İosif- arasında sızdırılan bir konuşmada öngörülmüştü. Bu insanlar Putin’in eylemleri yüzünden para, güç ve kendilerini zenginleştirme fırsatlarını kaybediyorlar. Putin’in her şeyi kendi elleriyle yarattığı, yarattığı tüm sistemin krizde olduğu, çürüme tohumlarının çalışma mekanizmasında olduğu onlar açısından son derece bariz. Fakat kralın kıyafetini alenen övmeyi ve kazanabildikleri kadar çok para kazanmayı tercih ediyorlar. Bunun anlaşılabilir bir açıklaması var ve Putin’in sisteminin hala ayakta kalmasını sağlayan tek açıklama da bu: Kralın çıplak olduğu herkes tarafından kabul edildiği anda, saraydaki ikiyüzlüler de elbisesiz kalacak.
Devlet ve halk için kaostan daha korkunç bir şey yoktur
Bugün yaşananlar sadece kaygı verici değil. Kendimizi en büyük tehditle karşı karşıya buluyoruz. Ne yazık ki, Rus tarihinde bir ilk değil. Şimdi, 20. yüzyılın başında olduğu gibi, ordumuz mutlak zaferlerin arifesinde durdurulmaya çalışılıyor.
Birinci Dünya Savaşı’nı da kazanmamız gerekirdi. Fakat 1917 bahar taarruzunun arifesinde Rusya’da daha sonra “Şubat Devrimi” olarak adlandırılacak olan bir askeri darbe oldu. Darbeyi düzenleyenler orduyu, ekonomiyi ve genel olarak devletin işleyişini meşru otoritelerden daha iyi yönetebileceklerini düşündüler.
O zaman ne olduğunu herkes biliyor: Rusya devrim ve iç savaş kaosuna sürüklendi. Şubat darbesini takip eden hadiseler sırasında, diğer şeylerin yanı sıra, Rus halkının talihsizliğine yol açacak şekilde “bağımsız” Ukrayna kuruldu. Bu hadiselerin esef verici sonuçları bugün hala hissedilmektedir.
Bu gece gördük ki, günümüzün yeni Anayurt Savaşı, Birinci Dünya Savaşı’na sadece ön saflarda uzun süreli mevzi savaşları ve topçuların belirleyici rolü açısından benzemiyor. Rus devletinin kendisi bir kez daha yeni bir kaos tehlikesiyle karşı karşıya.
Bugün kardeşlerine karşı silah doğrultmuş olan herkese sesleniyorum. Devlet ve halk için kaos ve iç savaştan daha korkunç bir şey yoktur. Hiçbir yabancı düşman, birbirlerine ve devlet otoritelerine karşı silahlanan yurttaşlar kadar ülkeye zarar veremez.
Ülkeye doğrultulmuş bir süngü, düşman saldırısından daha korkutucudur
Bizim tek bir vatanımız var. Koltuk kavgalarından oluşmuyor, ofislerdeki evrak yığınlarında yatmıyor, kurbanların veya hataların sayısıyla bile ölçülmüyor. Bu onu bir vatandan ya da herhangi bir anavatandan daha az yapmaz. Wagner sıcak kanlarını döktü ve savaşçılar yenilmeden ayrıldı ve hepimiz (ve ben de) cenazelerine, cesaretlerine, becerilerine, şanslarına hayran kaldık. Gerçek kahramanlık.
Ama belki de filozofumuz Grigoriy Pomerantz’ın fikrini hatırlamak iyi olabilir: “Şeytan, kutsal ve haklı bir dava uğruna savaşan bir meleğin dudaklarındaki köpükle başlar. Hem insanlar hem de sistemler, her şey küle döner. Ancak haklı bir dava uğruna verilen mücadelede nefret ruhu ebedidir.”
Burada “melekler” Wagnerciler mi? Hayır, elbette kendilerine “zebani” diyorlardı. Ve gözlerimizi kapatarak, hayır, onlar devlete “karşı” değil, devletten “yana”; onlar sadece savaş ağalarını “cezalandırmak” istiyorlar diye birdenbire hemfikir olsak bile, bu sözlere inansak bile, işte, bakın, herkesin arkasında tarihimizin baş kahramanı var: Savaş.
Savaş sırasında, kişinin kendi süngüsünü içeri doğru çevirmesi, “karşı taarruz” ve düşman saldırısından kat kat daha korkunçtur. Kötü boyarlar, kötü komutanlar var ve onları dirgenlere, süngülere götürelim. Biz gerçekten böyle şeyler yaşadık. Ve “adalet için” yapılan her eylem ülkeye korkunç, ölümcül bir yara açar. Son yaramız bu oldu.
Sadece tehditlerle kalmadı kendi kanları da Rus topraklarına döküldü. Şeytan kıyma makinesinin kolunu çevirdi. Kanlı tarihimiz bizi yine bir seçimle karşı karşıya bırakıyor, her yüz yılda bir kendimizi kendimiz ve kendimiz için nefretle sınamak kaderimiz gibi görünüyor.
Cezai hataları ve yanlış hesaplamaları daha sonra kendimize soracağız, düzelteceğiz, temizleyeceğiz, onaracağız. Ama şimdilik asıl önemli olan insan ve yurttaş olarak kalmak. Anayurdumuzu ve devlet başkanımızı desteklemek.
Kalkışma ve iç savaş, düşmanlarımızın bizi yok etmesi için kolay bir yoldur. Kısa süre önce Şebekino’da sivillerimizi öldüren “gönüllü birlikler”den yaratıkların “adalet yürüyüşü”nden bu kadar mutlu olmaları boşuna değil; Polonyalıların, İngilizlerin ve Amerikalıların şu anda ellerinde demirle Rusya’ya girme şanslarını tartmaları boşuna değil. Rus halkı “adalet için” tutkuyla birbirini öldürürken, Ukraynalı kan emiciler ve işbirlikçilerin önlerinde kim duracak?
Wagnercilerin iktidarı ele geçirmesine imkân vermek iç savaşla eşdeğerdir, tıpkı Wagnercileri yok etmenin iç savaş ile eşdeğer olması gibi. Fakat kalkışma teşebbüsü çoktan gerçekleşmiş, çark dönmüştür: artık “geri döndürülemez” ve “hiçbir şey olmamış” gibi sayılamaz, bu çatışmada öldürülenler de öyle.
Devlet Başkanı, yemine kayıtsız şartsız sadık insanlar ve Tanrı’nın yardımı; bizi kurtaracak olan budur. İnanın bana, bu zaten fazlasıyla var.
Prigojin gitti, sorunlar devam ediyor: Başarısız darbenin sonuçları
Mihail Rostovskiy, Moskovskiy Komsomolets
Rusya hızla uçurumun kenarına yaklaştı ve aynı hızla geri çekildi. Teşekkürler, çok teşekkürler Aleksandr Lukaşenko! Onun arabuluculuğu sayesinde en kötü senaryoyu -silahlı bir iç çatışma, iktidar yapılarının tam anlamıyla bölünmesi, Moskova da dahil olmak üzere kentlerin sokaklarında çatışmalar- atlatmayı başardık. Fakat haziran ayındaki iki günün (ya da daha doğrusu bir gün ve biraz daha fazlasının) etkisi hala devam ediyordu ve bu ne büyük bir “mirastı”! Rusya ve siyasi sistemi, düşmanlarını sevindirecek, dostlarını ve tarafsızları hayrete düşürecek şekilde kırılganlığını gözler önüne serdi.
Her zaman olduğu gibi, yaşananların pek çok nedeni olabilir. Ama en önemlisi ve en bariz olanı; ülkedeki en üst düzey yetkililer “özel” ve “askeri” kavramlarının temel uyumsuzluğunu unuttular. Tekelcilik neredeyse her şekliyle kötüdür. Ancak iyi, hatta gerekli bir tekel vardır; yasal şiddet üzerindeki devlet tekeli. Eğer böyle bir tekel yoksa, hepimizin az önce gördüğü gibi, devletin varlığı tehdit altına girer. Bu kavramı geliştiren Alman siyaset bilimci Max Weber, kuralı söylemiştir. Haziran 2023’te Rusya’da yaşanan her şey, onun bir asırdan fazla bir süre önce formüle ettiği fikrin mutlak doğruluğunu ve evrenselliğini ispat ediyor.
Vladimir Putin Rusya’daki iktidarına dikey hiyerarşi kavramını hayatımıza sokarak başladı. Bu, dikey hiyerarşinin olağanüstü siyasi başarısını ve yirmi yılı aşkın bir süredir Rus kamusal yaşamına hükmetme becerisini açıklıyor. Ve bu Prigojin’in darbesini de açıklıyor. Büyük bir iktidar dikeyinin yanında, kıyaslanamayacak kadar mütevazı boyutta da olsa bir diğeri inşa edildi. Bu durumda boyut önemli değil. Önemli olan tutku, iç uyum ve verimlilik. Ve bu açıdan Prigojin’in küçük dikey gücü, tüm Rusya’yı kapsayan büyük dikey güce “hızlı bir başlangıç” yaptı.
Buradan ders çıkarılabilirse çıkarılmalıdır. John Reid bir zamanlar Rusya’daki bir başka darbe hakkında (başarılı oldu ve bu nedenle tarihte 1917 Ekim devrimi olarak kaldı) Dünyayı Sarsan On Gün adlı bir kitap yazmıştı. Bu hadisede dünya -ya da en azından Rusya- sadece bir gün kadar sarsılmıştı. Elbette negatif enerji 23 Haziran 2023 akşamından çok önce birikmeye başlamıştı. Yevgeniy Prigojin’in faaliyetleri bir yıldır kafa karıştırıcı sorulara neden oluyordu.
Son aylarda ve haftalarda bu sorular gök gürültüsü gibi işitilmeye başlandı: Neden bu kadar silik bir adam Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı’na en aleni şekilde ve cezasız bir şekilde saldırabiliyordu? Net bir cevap yoktu. Bu durum bir korku ve belirsizlik ortamı yarattı ve yetkililerin itibarını zedeledi. Manuel görmezden gelme sistemi uzun süre takılı kaldı ve ancak son anda tetiklendi.
Ve bu “son anın” uzun bir süre boyunca sonuçları olacaktır. “Susuzluk her şeydir, imaj hiçbir şey” eski bir reklam sloganı olarak hafızamda yer etti. Ancak siyasette imaj, imajdan çok daha fazlasıdır. Vladimir Putin bir keresinde haklı olarak “Zayıf olan dayak yer,” demişti. Peki dayak atanlar, kendi bakış açılarına göre dayak atılabilecek kişileri nasıl seçiyorlar? İmajlarına göre. Prigojin’in darbesinin uzun, acılı, neredeyse dayanılmaz saatlerinde Rusya dünyaya zayıflığını değilse bile, mutlak anlamda kırılganlığını (bu terimi kasıtlı olarak kullanıyorum) gösterdi. Gelişmiş ülkelerde darbe teşebbüslerinin yaşanmadığı iddiası bir şehir efsanesi.
Fransa’da son başarılı darbe 1958 gibi yakın bir tarihte gerçekleşti. ABD’de ise büyük kırılganlık anı (Kongre Binası’nın bir kalabalık tarafından basılması, hüsran yaratan seçim sonuçlarına rağmen görevdeki kişinin iktidarda kalmaya çalışması) oldukça yakın bir tarihte, Ocak 2021’de yaşandı.
Fakat “bazen onların da başına geliyor” demek zayıf bir mazeret ve küçük bir teselli. Kremlin’in jeopolitik mücadele ortakları (ve şu anda isim olarak lejyon durumundalar) çok açık bir şekilde bu kırılganlığı izlemiş oldular. Washington, Kiev, Varşova ve benzeri başkentlerden çıkan sonuç şu: Ruslara baskı yapılmalı, işe yarıyor! Yevgeniy Prigojin Belarus’a gidecek ama onun yarattığı sorunlar (hakkını verelim, sadece onun yarattıkları değil) devam edecek. Ve bunları çözmek kolay olmayacak.
Kalkışma savunmamızda zafiyete neden olabilirdi
Viktor Sokirko, Argumentı i Faktı
Rusya’da Yevgeny Prigojin tarafından tertip edilen silahlı kalkışma teşebbüsü FSB ve Başsavcılık tarafından hukuki olarak değerlendirilmeye alındı. Ancak vatana ihanetle ilgili bir maddeyi de çeken başka bir nüans daha var. Gerçek şu ki, Wagner’in konvoylarının konuşlandırılması tüm savunma sistemini harekete geçirdi. Ve NATO ülkeleri tarafından yakından izleniyor.
Prigojin, önce Rostov-on-Don’a girerek ve Moskova’ya ulaşma umuduyla Voronej yönünde paralel zırhlı araç kolları göndererek, aslında düşman birliklerinin Rusya’ya saldırısını simüle etti. Kuşkusuz bu durumda bir sürpriz unsuru vardı, zira hiç kimse Rus ordusuyla yan yana cesurca savaşan kendi “müzisyenlerinden” böyle bir şey beklemiyordu. Fakat sanki düşman ordusu aniden sınırı geçmiş ve sivillerin koruması altında ülkenin içlerine girmeye çalışmış gibiydi.
“Wagnerciler” bir şekilde aniden düşman haline geldiler. Hepsinin değil ama pek çoğunun “Führer’i” Prigojin’in niyetini tam olarak anlamadığını ve büyük olasılıkla daha dün savundukları ülkelerinin topraklarında kalkışmaya katılmayı reddedeceklerini belirtelim.
Ukraynalı Nazilerin nasıl sevindiğini görebilirsiniz. Hiçliğin derinliklerinden “yükselen” Ukrayna askeri istihbaratının başkanı bile bir anda meslektaşı haline gelen Prigojin’i destekledi. Tüm Ukraynalı politikacılar da mutlu bir şekilde homurdandılar; Rusya’da kötü olan şey, Kiev’in tekrar yükselmesini sağlayabilirdi.
Prigojin tarafından tertip edilen “gemi isyanının” Rusya’da iktidar değişikliği umudu olarak görüldüğü Batı’da da belli bir sevinç var. Aslında, aradıkları şeyin bu olduğu gerçeğini bilhassa gizlemediler.
Pentagon ise duruma çok farklı, askerî açıdan daha pratik bir perspektiften bakıyordu.
Askeri uzman ve yedek albay Gennadiy Alyohın, aif.ru’ya yaptığı açıklamada, şu ifadeleri kullandı:
“ABD, karşı taarruzun başlaması da dahil olmak üzere Ukrayna’daki özel harekatın tüm aşamalarını yakından izliyor. Rus ordusunun taktiklerini inceliyor, her türlü hareketini, savunma ve saldırı kabiliyetlerini göz önünde bulunduruyorlar. Bu, beyninin alt korteksinde bir yerlerde olası savaş senaryoları üzerinde çalışan Pentagon için paha biçilmez bir tecrübe. Kendisi için değilse bile Polonya ya da Avrupa’daki diğer NATO ülkeleri için öyle. Rus ordusunun şu ya da bu durumda nasıl hareket ettiğini görmek çok önemli bir bilgi.
Burada Prigojin bize güçlü bir koz verdi ve NATO, Rus ordusunun ortaya çıkan tehdit karşısındaki eylemlerine ilişkin bilgilerle bizi zenginleştirdi. Kuşkusuz Rus ordusunun pek çok birimi ve diğer güvenlik kurumları, örneğin Rosgvardiya, şu an harekete geçti. Caydırıcı güçler, potansiyel bir düşman hareketi olarak Wagner’in yöneldiği yerlerde konuşlandırıldı. Bu, görsel gözlem de dahil olmak üzere çok sayıda casus uydunun bulunduğu uzaydan gayet iyi görülebilir. Ve işte ABD ordusunun, Rus ordusunun hareket tarzını kısmen de olsa görebilmesi için hazır bir taslak.
Benzer bir durumda, özel askeri harekatta yer almaya devam eden Rus ordusu, Prigojin’in müfrezelerine karşı koymak için kısa sürede bir kuvvet hazırlamak zorundaydı. Hızlı hareket ettiler ve bu nedenle bazı gizlenme unsurları ihmal edilmiş olabilir. NATO istihbaratının da Rus ordusunun kuvvetlerini nasıl konuşlandırdığına dair genel tabloyu görmek için zamanı vardı. Rus ordusunda ve bazıları Sovyet ordusunda geniş tecrübe kazanmış olan Wagner subaylarının böylesine büyük çaplı bir provokasyona karışmalarından ne ölçüde sorumlu oldukları hakkında konuşmak zaman alacaktır. Fakat ülke ölçeğinde öneme sahip savunma sırlarını isteyerek ya da istemeyerek “sızdırdıkları” gerçeği kesinlikle nettir.
Düşmanın hava savunma bölgesinde uyumadığını ve belirleyici bir saldırı girişimi için yedeklerini getirme fırsatından yararlandığını da unutmamalıyız. Sanki o duyurulan “karşı taarruz” Prigojin ve “müzisyenleri” tarafından yapılacakmış gibi. Her ne kadar son zamanlarda Artyomovsk’ta her metre kare için kahramanca savaşmış ve Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin gerçek kâbusu olmuş olsalar da. Beyler, durun ve bugün Rusya’nın zaferi için her şeyi yapan ordumuzun yanına dönün.”
Rusya
Rusya müzakerelerde Avrupalı ülkelerin yer almayacağını açıkladı

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki müzakerelerin yeni turuna dair parametrelerin henüz netleşmediğini ve Avrupalıların sürece dahil edilmeyeceğini açıkladı. 10-11 Kasım’daki Abu Dabi görüşmelerinin sonuçlarını analiz ettiklerini belirten Ryabkov, Avrupa güvenliğiyle ilgili meselelerin ABD olmadan çözülemeyeceğini söyledi.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Ukrayna savaşının çözümüne yönelik Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki üçlü müzakerelerin devamına ilişkin parametrelerin şu an net olmadığını açıkladı.
Ryabkov gazetecilere yaptığı açıklamada, Avrupalı ülkelerin müzakerelere dahil edilmesinin gündemde olmadığını söyledi.
Müzakerelerin yeni turunun tarihine, yerine veya geleceğine dair herhangi bir netlik olmadığını vurgulayan Ryabkov, “Bugün itibarıyla bu sürecin devamı açısından parametreler ve yönelimler konusunda bir netlik yok” dedi.
Rus diplomat, uzun vadeli ve kalıcı anlaşmalara varılması ihtimalinden rahatsızlık duyan kesimlerin sürece olumsuz etki etmeye çalıştığını savundu.
Ryabkov, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de yapılan müzakere turunun sonuçlarının şu anda analiz edildiğini bildirdi.
İleriye dönük yeni öneriler üzerinde çalıştıklarını kaydeden Ryabkov, yönetimlerinin kalıcı bir çözüme ulaşmak için Avrupa güvenliği, kıta güvenliği ile Rusya ve Ukrayna’yı çevreleyen bölgenin güvenliği konularına eğilme görevi verdiğini belirtti.
Ryabkov, bunların gelecekteki çözümün vazgeçilmez unsurları olduğunu ifade etti.
Bu kapsamda parlamenter diplomasinin rolüne işaret eden Ryabkov, Devlet Duması milletvekili Adalbi Şhagoşev’in parti içi grubundaki parlamenterlerle yaptığı görüşmenin ardından konuştu.
Ryabkov, “Varılabilecek ve umarım varılacak olan anlaşmalar elbette yasama organının onayını gerektirecektir” dedi.
Ülkenin kaderinin söz konusu olduğunu belirten Ryabkov, bu nedenle Devlet Duması milletvekilleriyle her aşamada istişare edeceklerini söyledi.
“ABD olmadan çözmek mümkün olmuyor”
Ryabkov, Avrupa kıtasındaki güvenlikle ilgili meselelerin ABD olmadan çözülemeyeceğini ve Washington’ın önemli bir aktör olmayı sürdürdüğünü kabul etti.
ABD’nin dünyanın diğer bölgelerine yeniden odaklanmasına rağmen Avrupa’da etkili bir faktör kalmaya devam ettiğini belirten Ryabkov, öngörülebilir gelecekte de bunun süreceğini dile getirdi.
Ryabkov, “Bu nedenle bu alanda ABD olmadan bir şeyleri çözmek kesinlikle mümkün olmuyor” diye konuştu.
Moskova taviz ve geri adım ihtimalini reddetti
Ukrayna müzakerelerinde taviz vermeye hazır olması gereken tarafın karşı taraf olduğunu savunan Ryabkov, Rusya’nın tutumunun son derece net olduğunu söyledi.
Rusya’nın üzerinde çalıştığı tutumların başından sonuna kadar mantıklı ve açıklanabilir olduğunu öne süren Ryabkov, Rusya’nın geri adım atmayacağını belirtti.
Rakipleriyle doğrudan temas kurduklarında ya da medya haberlerinde karşılaştıkları bazı fikirlerin yanılsamaların büyük ölçüde aşılamadığını gösterdiğini söyleyen Ryabkov, Rusya’nın geri adım atacağına dair dayanaksız bir algının sürdüğünü savundu.
Ryabkov, “Atmayacak. Hedeflerimize ya siyasi ya da askeri yöntemlerle ulaşacağız” dedi.
“Ukrayna’nın NATO’ya girmesi kesinlikle kabul edilemez”
Ukrayna’nın NATO üyeliğinin Rusya açısından kesinlikle kabul edilemez olduğunu vurgulayan Ryabkov, bu tutumunu “Kesinlikle kabul edilemez” sözleriyle yineledi.
ABD’nin Ukrayna’nın bir kısmının NATO’ya olası üyeliği konusunu yeniden gündeme getirmeye çalışıp çalışmadığına ilişkin soruya ise Ryabkov, “Müzakerelerin içeriği hakkında hiçbir şekilde yorum yapmıyorum” yanıtını verdi.
Ryabkov, Rusya ile NATO ülkeleri arasında saldırmazlık paktları imzalanması fikrine ilişkin soruyu da yanıtladı.
Bu kavramın uzun süredir var olduğunu ve Moskova’nın 2021 yılında ABD ile Kuzey Atlantik İttifakı’na ilettiği öneriler dahil birçok belgede yer aldığını hatırlatan Ryabkov, bu girişimlere gereken yanıtın verilmediğini kaydetti.
Avrupa elitlerinin ve ilgili ülkelerin dahil olduğu grupların saldırgan bir çizgi izlediğini öne süren Ryabkov, “Tam tersine, gerilimi tırmandıran bir çizgi, Rusya’yı korkutma çabaları ve Avrupa’da yeni, geniş çaplı bir çatışmanın neredeyse kaçınılmaz olduğu izlenimini yaratma girişimleri görüyoruz” diye konuştu.
Nükleer silahların azaltılması APEC zirvesinde gündeme gelebilir
Ryabkov, 19 Kasım’daki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında Rusya, Çin ve ABD liderleri arasında yapılacak görüşmede nükleer cephaneliklerin azaltılması konusunun ele alınması ihtimalini dışlamadı.
Orada nelerin görüşüleceğini önceden kestiremeyeceğini ifade eden Ryabkov, ABD yönetiminin ve Çin’in bu konuya yaklaşımlarının kendilerince iyi bilindiğini söyledi.
Bu alanda ABD ile yapılandırılmış bir diyaloğun Washington’ın Rusya politikasında olumlu yönde anlamlı değişiklikler görülmesine bağlı olduğunu belirten Ryabkov, liderlerin her temasta uygun gördükleri konuları ele aldıklarını ve sonuçları bekleyeceklerini kaydetti.
Ryabkov ayrıca, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın vize yaptırımlarına gerekçe oluşturmak amacıyla Rus askerlerinin bilgilerini çalmak için Rusya’ya siber saldırı düzenlenmesi önerisine ilişkin soruyu da yanıtladı.
Rus diplomat gazetecilere, “Kallas’ın bilişsel faaliyetlerinin her tezahürüne yorum yapamayız” dedi.
Rusya
Kırım Köprüsü saldırısı öncesi NATO’nun yoğun keşif uçuşları gözlemlendi

Rus Telegram kanalları, Kırım Köprüsü’ne 16 ve 17 Kasım’da düzenlenen saldırıların hemen öncesinde NATO keşif uçaklarının Karadeniz üzerindeki hareketliliğini artırdığını öne sürdü.
Rus Telegram kanalları, Ukrayna’nın Kırım Köprüsü’ne düzenlediği saldırıların hemen öncesinde NATO’ya ait keşif uçaklarının Karadeniz üzerindeki uçuşlarını artırdığını öne sürdü.
Söz konusu kanalların iddiasına göre, köprünün kara yolu bölümündeki kemerin ve asfaltın çökmesine yol açan 16 ve 17 Kasım tarihli saldırılara NATO keşif havacılığının bölgedeki yoğun hareketliliği eşlik etti.
Dva Mayora adlı Telegram kanalı, saldırıdan önce 16 Kasım’da ABD’ye ait Boeing RC-135U Combat Sent tipi elektronik istihbarat uçağının Karadeniz semalarında uçtuğunu yazdı.
Kanal, radar istasyonlarının ve hava savunma sistemlerinin sinyallerini tespit etmek üzere tasarlanan uçağın İngiltere’deki Mildenhall Hava Üssü’nden kalktığını aktardı.
Paylaşıma göre uçak Orta Avrupa’yı geçerek Romanya kıyıları açıklarından Karadeniz’in doğusuna girdi ve görevini tamamladıktan sonra kalktığı üsse geri döndü.
NATO keşif uçakları haftalar öncesinden bölgede uçtu
Voyennaya Hronika kanalı ise ABD Hava Kuvvetlerine ait ARTEMIS II keşif uçağının Karadeniz’deki hareketliliğine dikkat çekti.
Kanal, keşif uçaklarının operasyonel yönetiminin Almanya’nın Ramstein kentindeki NATO Müttefik Hava Komutanlığı (AIRCOM) üzerinden yürütüldüğünü belirtti.
Paylaşımda ayrıca ittifakın Avrupa’daki en üst düzey operasyonel komuta makamı olan Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanlığı (SACEUR) görevini ABD’li General Alexus Grynkewich’in yürüttüğü hatırlatıldı.
Dva Mayora kanalı, saldırılardan bir önceki hafta da NATO’ya ait başka bir askeri uçak ile keşif amaçlı insansız hava aracının (İHA) Karadeniz üzerinde görev yaptığını vurguladı.
Kanalın paylaştığı bilgilere göre 10 Kasım’da Sicilya’daki Sigonella Hava Üssü’nden kalkan RQ-4D Phoenix tipi keşif İHA’sı bölgede uçuş gerçekleştirdi.
İtalya Hava Kuvvetlerine ait Gulfstream E.550 tipi havadan erken ihbar ve kontrol uçağı ise 12 Kasım’da Pratica di Mare Hava Üssü’nden havalanarak bölgede keşif uçuşu yaptı.
18 Ekim’den bu yana bölgede keşif faaliyeti yürüten Fransa Deniz Kuvvetlerine ait Atlantique 2 devriye keşif uçağının ise 11 Kasım’da Karadeniz’den ayrıldığı kaydedildi.
Dva Mayora kanalı, İngiltere’nin Ekim ayında Ukrayna’ya yeni bir parti İngiliz ve Fransız ortak yapımı Storm Shadow ve SCALP-EG seyir füzesi teslim ettiğini hatırlattı.
Bazı kanallar da Kırım Köprüsü’ne yönelik saldırıda doğrudan bu füzelerin kullanıldığını belirtti.
Svodki Opolçeniya Novorossii kanalı konuya ilişkin paylaşımında, “Özel askeri operasyonun başlangıcından bu yana Kırım Köprüsü’ne düzenlenen en büyük saldırıda düşman, İngiltere’den aldığı modifiye edilmiş Storm Shadow seyir füzelerini kullandı” ifadelerine yer verdi.
“Köprüye yönelik operasyon haftalarca hazırlandı”
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise köprüyü imha etmeye yönelik operasyonun birkaç hafta boyunca hazırlandığını açıkladı.
Zelenskiy, Ukrayna Güvenlik Servisi ile Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığının “nihai hedefe giden yoldaki hava savunma sistemlerini, radarları, elektronik harp araçlarını ve belirlenen diğer hedefleri aşamalı olarak imha ettiğini” anlattı.
Zelenskiy, 17 Kasım gecesi gerçekleşen son aşamada Ukrayna ordusunun köprünün kara yolu bölümünü vuran Palianytsia insansız hava araçları ile demir yolu bölümünü hedef alan Neptün ve Flamingo füzelerini kullandığını söyledi.
Ukrayna lideri, Kırım Köprüsü’ne düzenlenen bu saldırıların Rusya’nın düzenli saldırılarına bir yanıt niteliği taşıdığını sözlerine ekledi.
Kırım Köprüsü’ne üst üste İHA saldırıları: Ulaşım durduruldu
Rusya
Kırım Köprüsü’ne üst üste İHA saldırıları: Ulaşım durduruldu

Ukrayna insansız hava araçları, dün ve bugün Kırım Köprüsü’nü iki kez hedef aldı. İlk belirlemelere göre can kaybının yaşanmadığı saldırıların ardından köprüdeki araç ve tren trafiği geçici olarak durdurulurken, dört Tavriya treni gecikmeli ilerliyor. Rusya Soruşturma Komitesi, köprü yapılarında hasara yol açan saldırılarla ilgili terör davası açtı.
Ukrayna insansız hava araçları (İHA) gece saatlerinde Kırım Köprüsü’ne yeniden saldırdı.
Sivastopol Valisi Mihail Razvojayev saldırıyı Türkiye saatiyle 02.01’de duyurdu.
Razvojayev, Kırım Başkanı Sergey Aksyonov ile sürekli iletişim halinde olduğunu ve eylemleri birlikte koordine ettiklerini söyledi.
Rusya Ulaştırma Bakanlığı, uzmanların köprüde oluşan hasarı değerlendirdiğini açıkladı.
Bakanlığın ilk belirlemelerine göre köprüdeki olayda doğrudan yaralanan olmadı.
Rusya Soruşturma Komitesi terör davası açtı
Rusya Soruşturma Komitesi, Kırım Köprüsü’ne yönelik saldırıyı terör eylemi olarak nitelendirerek Rusya Ceza Kanunu’nun 205’inci maddesi uyarınca ceza davası açtı.
Komite, Ukrayna saldırıları sonucunda köprü yapılarının hasar gördüğünü belirtti.
Rusya Ulaştırma Bakanlığı, bugünkü tekrarlanan saldırının ardından köprüdeki araç ve tren trafiğinin geçici olarak durdurulduğunu duyurdu.
Grand Servis Ekspress şirketinin verilerine göre, köprünün kapatılması nedeniyle bugün Türkiye saatiyle 08.30 itibarıyla Kırım’a giden dört Tavriya treni gecikmeli ilerliyor.
Dünkü saldırıda ulaşım durdurulmuştu
Kırım Başkanı Sergey Aksyonov, dün saat 09.18’de de köprüye saldırı düzenlendiğini bildirmişti.
Aksyonov, sonuçların giderilmesi için tüm gerekli birimlerin devreye sokulduğunu ve Kerç’te bir operasyon merkezi kurulduğunu söylemişti.
Aksyonov şu ifadeleri kullanmıştı: “Düşman Kırım Köprüsü’ne saldırdı. Bu nedenle ulaşım yaklaşık olarak gün ortasına kadar kısıtlanacak.”
Rusya Ulaştırma Bakanlığı da dün Ukrayna İHA’larının köprü altyapısına saldırdığını ve karayolu trafiğinin geçici olarak durdurulduğunu açıklamıştı.
Bakanlık, ilk belirlemelere göre can kaybı veya yaralanma olmadığını ancak hasarın niteliği ve boyutunun netleşmediğini kaydetmişti.
Yetkililer, köprüde onarım çalışmalarının sürdüğünü ve uzmanların araç trafiğini dönüşümlü olarak yeniden başlatma ihtimalini değerlendirdiğini belirtmişti.
Grand Servis Ekspress şirketi, dün de dört Tavriya treninin geciktiğini bildirmişti.
Kırım Başkanı’nın danışmanı Oleg Kryuçkov, dün sürücüleri resmi açıklama gelene kadar Krasnodar Bölgesi yönüne yola çıkmamaları konusunda uyardı.
Kryuçkov, köprünün işleyişine ilişkin bilgilerin incelemelerin ardından paylaşılacağını söyledi.
Krasnodar Bölgesi Valisi Veniamin Kondratyev ise dün sabah Kuban tarafından köprüye yaklaşım güzergahında iki ısınma noktası kurulduğunu duyurdu.
Taman bölgesi ve kontrol noktası yakınına kurulan bu alanlarda sürücülerin ısınıp sıcak çay içebileceği, ayrıca seyyar tuvaletlerin yerleştirileceği belirtildi.
Putin gelişmeleri Ulaştırma Bakanı ile görüştü
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in saldırının sonuçlarını ve onarım çalışmalarını Ulaştırma Bakanı Dmitriy Yadrov ile görüştüğünü açıkladı.
Sergey Aksyonov, durumu kişisel kontrolü altında tuttuğunu belirterek bölge sakinlerini yalnızca resmi kaynaklara güvenmeye çağırdı.
Oleg Kryuçkov, cumhuriyetteki tüm ilgili bakanlıkların çalışmalara katıldığını ve trafiğin ne zaman açılacağına dair doğrulanmamış bilgilerin yayılmaması gerektiğini ifade etti.
Mihail Razvojayev de Aksyonov ile koordinasyon içinde olduklarını belirterek kent sakinlerinden seyahat planlarını en azından gün ortasına kadar ertelemelerini istedi.
Razvojayev şöyle yazdı: “Köprü üzerinden anakaraya çıkış şu anda kısıtlı. Ulaşımın nasıl ve ne zaman yeniden sağlanacağı netleşir netleşmez tüm bilgileri alacaksınız.”
Kırım Köprüsü, Krasnodar Bölgesi’ndeki Taman Yarımadası’nı Kırım’daki Kerç Yarımadası’na bağlıyor.
Birbirine paralel uzanan dört şeritli karayolu ve iki hatlı demiryolundan oluşan köprünün toplam uzunluğu 19 kilometre.
Yaklaşık 7,5 kilometresi su üzerinde yer alan yapı, Temmuz 2026 itibarıyla Rusya ve Avrupa’nın en uzun köprüsü konumunda.
Köprünün yıllık proje kapasitesi 14 milyon yolcu ve 13 milyon ton yük olarak hesaplanıyor.
Köprü daha önce de çeşitli saldırılara hedef olmuştu.
8 Ekim 2022’de karayolu bölümünde bir kamyonun patlaması sonucu trenin yakıt tankerleri alev almış ve iki karayolu açıklığı kısmen çökmüştü.
Rus makamları olayı terör saldırısı olarak niteleyip Ukrayna istihbaratını suçlamış, Temmuz 2023’te ise Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Anna Malyar patlamada Ukrayna ordusunun rolü olduğunu kabul etmişti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, 9 Temmuz 2023’te Ukrayna ordusunun modernize edilmiş bir S-200 füzesiyle köprüyü vurmaya çalıştığını ancak füzenin hava savunma sistemlerince düşürüldüğünü açıklamıştı.
17 Temmuz 2023’te iki Ukrayna insansız deniz aracının düzenlediği saldırıda köprünün karayolu kısmı hasar görmüş, iki kişi hayatını kaybetmiş ve 14 yaşındaki kızları yaralanmıştı.
Ulusal Terörle Mücadele Komitesi bu olayı da terör eylemi olarak tanımlamış, Putin ise askeri açıdan anlamsız diye nitelediği saldırıya Rusya’nın yanıt vereceğini söylemişti.
Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov, Mayıs 2024’te köprüye yönelik uçuş süresi iki dakikanın altındaki 10 ATACMS füzesiyle düzenlenen yoğun saldırının püskürtüldüğünü duyurmuştu.
Bakanlık 30 Mayıs sabahı da Kırım yakınlarında ATACMS füzeleri ve İHA’ların engellendiğini, Kerç’teki bombardımanda iki feribotun hasar gördüğünü ve köprüdeki araç trafiğinin geçici olarak durdurulduğunu açıklamıştı.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceBMW, Çin’deki iştirakinde yüzlerce çalışanı işten çıkarıyor
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin isyanı sürüyor
Asya2 hafta önceKazakistan, Drujba hattı üzerinden petrol sevkiyatını yeniden başlatmak istiyor
Dünya Basını1 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceİktisatçı Pettifor: Yapay zeka şirketlerine borç verenler kamu maliyesinden daha büyük risk altında










