Bizi Takip Edin

Amerika

SpaceX halka arz başvurusu yaptı

Yayınlanma

SpaceX, çarşamba günü tarihin en büyük halka arzı olabilecek bir başvuru yaptı ve 2 trilyon dolarlık değerlemeyle 80 milyar dolara kadar kaynak yaratmayı hedefliyor.

Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na sunduğu prospektüste SpaceX, “insanlık tarihinin en büyük TAM’ını [toplam erişilebilir pazar] belirlediğini” belirtti fakat bu tahmine Çin ve Rusya’yı dahil etmedi.

Şirketin öngördüğü 28,5 trilyon dolarlık TAM, 26,5 trilyon dolarlık yapay zeka pazarı, 1,6 trilyon dolarlık bağlantı hizmetleri ve 370 milyar dolarlık uzay çözümlerini içeriyor.

Eskiden Twitter olarak bilinen sosyal medya platformu X’in de sahibi olan Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI’ı satın aldıktan sonra, SpaceX artık sadece roket fırlatan ve uydu işleten bir şirket değil.

İş alanları yapay zeka, uzay, telekomünikasyon ve sosyal medyayı kapsıyor. Bu alanların tümü Pekin tarafından sıkı bir şekilde denetleniyor ve ABD-Çin teknoloji rekabetinin ön saflarında yer alıyor.

Çarşamba günü yapılan açıklamaya göre, SpaceX’in Starlink uydu internet hizmeti 31 Mart itibarıyla 164 ülkede faaliyet gösteriyordu ama Pekin yabancı uydu geniş bant operatörlerine herhangi bir lisans vermediği için Çin bu ülkeler arasında yer almıyor.

Dosyada ayrıca yatırımcılara, Çin’in şirketin en büyük tehditlerinden biri olabileceği konusunda uyarıda bulunuldu.

SpaceX, dosyanın risk faktörleri açıklamasının yer aldığı bölümde şunları yazdı:

“Bazı rakipler, sunduğumuz hizmetlerle doğrudan rekabet eden uydu takımyıldızlarını ve ilgili altyapıyı geliştirmek ve devreye almak için önemli miktarda sermaye yatırımı yapıyor. Ayrıca Çin ve diğer yargı bölgelerinde bulunan şirketler, devlet desteği, elverişli düzenleyici ortamlar veya stratejik ulusal önceliklerden faydalanabilir.”

Nitekim Çin hükümeti, uzaya yüksek bir politika önceliği veriyor. Ticari havacılık sektörü, iki yıl üst üste Pekin’in yıllık çalışma raporunda yer aldı ve düzenleyiciler, sektördeki şirketler için Nasdaq tarzı STAR Market’te hızlı listeleme kanalını yeniden açtı.

Fakat Musk’ın sahibi olduğu şirket, roket fırlatma ve uydu bağlantısı işini ticarileştirme konusunda rakiplerinin önünde.

SpaceX, 2025 yılında Starlink gelirinin yıllık bazda %50 artışla 11,4 milyar dolara ulaştığını ve yılı 4,423 milyar dolar işletme geliri ile kapattığını bildirdi.

Fırlatma faaliyetlerinde ise 2025 yılında 4,1 milyar dolar gelir kaydederek 2024’e göre %7,6 artış sağladı fakat 657 milyon dolarlık işletme zararı ile yılı kapattı.

Bu arada Çin’de, önde gelen birkaç roket ve uydu girişimi de halka arz için hazırlanıyor ama hiçbiri SpaceX’in gelirine yaklaşamıyor veya başabaş noktasına gelemiyor.

Örneğin, roket girişimi LandSpace, Şanghay Borsası’nda 7,5 milyar yuan (1,1 milyar dolar) kaynak yaratmayı planlıyor. Dosyalamalarında, 2024 yılında bir önceki yıla göre %8,5 artışla 4,28 milyon yuan gelir bildirdi fakat yılı 916 milyon yuan net zarar ile kapattı.

Bu arada SpaceX, yatırımcılara güneş enerjisiyle çalışan bir yapay zeka altyapısı kurma fikrini sunuyor. Bu da yapay zeka giderlerini artıracak bir başka sermaye yoğun girişim.

Şirket, 2025 yılında yapay zeka sermaye harcamalarına 12,7 milyar dolar, 2026’nın ilk çeyreğinde ise yapay zeka ile ilgili sermaye harcamalarına 7,7 milyar dolar harcadı.

SpaceX, dosyada, uzayda yapay zeka için veri merkezleri inşa etmenin nedenlerinden birinin, 2023 ile 2025 yılları arasında ABD’nin elektrik üretiminin yıllık %3’ün altında büyürken, Çin’in aynı dönemde bu oranın yaklaşık iki katı büyüme kaydetmesi olduğunu belirtti.

Şirket, 2028 gibi erken bir tarihte yörüngeye yapay zeka hesaplama uyduları yerleştirebileceğini söyledi.

Amerika

Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Yayınlanma

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.

Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.

Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.

Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.

Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.

Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.

Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.

Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.

Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.

Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.

Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.

Veri merkezi krizi

Okumaya Devam Et

Amerika

“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

Yayınlanma

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.

ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.

Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.

Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.

The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.

Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.

Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:

“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”

Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.

Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”

Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.

Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.

Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.

İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.

Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.

Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.

Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.

Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.

Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

Yayınlanma

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.

Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.

“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.

Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.

Bessent şöyle konuştu:

“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. ⁠Ama peşinize düşeceğiz.”

ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı

ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.

Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.

ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.

Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.

İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald ​Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English