SpaceX halka arz başvurusu yaptı

SpaceX, çarşamba günü tarihin en büyük halka arzı olabilecek bir başvuru yaptı ve 2 trilyon dolarlık değerlemeyle 80 milyar dolara kadar kaynak yaratmayı hedefliyor.

Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na sunduğu prospektüste SpaceX, “insanlık tarihinin en büyük TAM’ını [toplam erişilebilir pazar] belirlediğini” belirtti fakat bu tahmine Çin ve Rusya’yı dahil etmedi.

Şirketin öngördüğü 28,5 trilyon dolarlık TAM, 26,5 trilyon dolarlık yapay zeka pazarı, 1,6 trilyon dolarlık bağlantı hizmetleri ve 370 milyar dolarlık uzay çözümlerini içeriyor.

Eskiden Twitter olarak bilinen sosyal medya platformu X’in de sahibi olan Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI’ı satın aldıktan sonra, SpaceX artık sadece roket fırlatan ve uydu işleten bir şirket değil.

İş alanları yapay zeka, uzay, telekomünikasyon ve sosyal medyayı kapsıyor. Bu alanların tümü Pekin tarafından sıkı bir şekilde denetleniyor ve ABD-Çin teknoloji rekabetinin ön saflarında yer alıyor.

Çarşamba günü yapılan açıklamaya göre, SpaceX’in Starlink uydu internet hizmeti 31 Mart itibarıyla 164 ülkede faaliyet gösteriyordu ama Pekin yabancı uydu geniş bant operatörlerine herhangi bir lisans vermediği için Çin bu ülkeler arasında yer almıyor.

Dosyada ayrıca yatırımcılara, Çin’in şirketin en büyük tehditlerinden biri olabileceği konusunda uyarıda bulunuldu.

SpaceX, dosyanın risk faktörleri açıklamasının yer aldığı bölümde şunları yazdı:

“Bazı rakipler, sunduğumuz hizmetlerle doğrudan rekabet eden uydu takımyıldızlarını ve ilgili altyapıyı geliştirmek ve devreye almak için önemli miktarda sermaye yatırımı yapıyor. Ayrıca Çin ve diğer yargı bölgelerinde bulunan şirketler, devlet desteği, elverişli düzenleyici ortamlar veya stratejik ulusal önceliklerden faydalanabilir.”

Nitekim Çin hükümeti, uzaya yüksek bir politika önceliği veriyor. Ticari havacılık sektörü, iki yıl üst üste Pekin’in yıllık çalışma raporunda yer aldı ve düzenleyiciler, sektördeki şirketler için Nasdaq tarzı STAR Market’te hızlı listeleme kanalını yeniden açtı.

Fakat Musk’ın sahibi olduğu şirket, roket fırlatma ve uydu bağlantısı işini ticarileştirme konusunda rakiplerinin önünde.

SpaceX, 2025 yılında Starlink gelirinin yıllık bazda %50 artışla 11,4 milyar dolara ulaştığını ve yılı 4,423 milyar dolar işletme geliri ile kapattığını bildirdi.

Fırlatma faaliyetlerinde ise 2025 yılında 4,1 milyar dolar gelir kaydederek 2024’e göre %7,6 artış sağladı fakat 657 milyon dolarlık işletme zararı ile yılı kapattı.

Bu arada Çin’de, önde gelen birkaç roket ve uydu girişimi de halka arz için hazırlanıyor ama hiçbiri SpaceX’in gelirine yaklaşamıyor veya başabaş noktasına gelemiyor.

Örneğin, roket girişimi LandSpace, Şanghay Borsası’nda 7,5 milyar yuan (1,1 milyar dolar) kaynak yaratmayı planlıyor. Dosyalamalarında, 2024 yılında bir önceki yıla göre %8,5 artışla 4,28 milyon yuan gelir bildirdi fakat yılı 916 milyon yuan net zarar ile kapattı.

Bu arada SpaceX, yatırımcılara güneş enerjisiyle çalışan bir yapay zeka altyapısı kurma fikrini sunuyor. Bu da yapay zeka giderlerini artıracak bir başka sermaye yoğun girişim.

Şirket, 2025 yılında yapay zeka sermaye harcamalarına 12,7 milyar dolar, 2026’nın ilk çeyreğinde ise yapay zeka ile ilgili sermaye harcamalarına 7,7 milyar dolar harcadı.

SpaceX, dosyada, uzayda yapay zeka için veri merkezleri inşa etmenin nedenlerinden birinin, 2023 ile 2025 yılları arasında ABD’nin elektrik üretiminin yıllık %3’ün altında büyürken, Çin’in aynı dönemde bu oranın yaklaşık iki katı büyüme kaydetmesi olduğunu belirtti.

Şirket, 2028 gibi erken bir tarihte yörüngeye yapay zeka hesaplama uyduları yerleştirebileceğini söyledi.