Suudi Arabistan ve Pakistan’dan tarihi savunma anlaşması

Suudi Arabistan ve Pakistan stratejik savunma anlaşması imzaladı. Nükleer silaha sahip Pakistan ile yapılan anlaşma, İsrail’in ABD destekli Katar saldırısının ardından Riyad’ın savunma yaklaşımında köklü bir değişime işaret ediyor.

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MbS) ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 17 Eylül’de karşılıklı savunma anlaşması imzaladı. Anlaşmada, “Her iki ülkeden birine yönelik saldırı, her iki ülkeye yapılmış sayılacaktır” ifadesi yer aldı.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması ve Suudi Arabistan resmi ajansı SPA’dayer alan habere göre anlaşma, “iki ülke arasındaki savunma işbirliğini geliştirmeyi ve herhangi bir saldırıya karşı ortak caydırıcılığı güçlendirmeyi” amaçlıyor.

Nükleer kapasite vurgusu

Financial Times’a konuşan ismi açıklanmayan bir Suudi yetkili, anlaşmanın Pakistan’ın nükleer kapasitesini de kapsayabileceğini belirterek, “Belirli bir tehdide bağlı olarak gerekli görülen tüm savunma ve askerî araçlar kullanılacaktır” dedi.

Bu gelişme, Axios’un aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump’ın onay verdiği İsrail’in geçen hafta Katar’a yönelik yasadışı saldırısından sadece günler sonra geldi. Suudi-Pakistan anlaşması, söz konusu saldırı sonrası bir Körfez ülkesinin attığı ilk büyük savunma adımı olarak öne çıkıyor.

‘Tehlikeli zamanlar’ uyarısı

Eski ABD’li diplomat Zalmay Halilzad, anlaşmanın imzalanmasının ardından X hesabından yaptığı paylaşımda endişesini dile getirdi: “Pakistan’ın, İsrail dâhil olmak üzere tüm Ortadoğu’daki hedefleri vurabilecek nükleer silahları ve füze sistemleri var. Hatta ABD’ye ulaşabilecek sistemler de geliştiriyor.” Halilzad, gelişmeyi “tehlikeli zamanlarda atılan bir adım” olarak nitelendirdi.

Suudi Arabistan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’nın (NPT) tarafı. Ancak MbS daha önce, İran’ın nükleer bomba üretmesi hâlinde Riyad’ın da aynı yolu izleyeceğini açıkça söylemişti.

İran ve Çin bağlantısı

Karşılıklı savunma anlaşması, Riyad’ın ticaret ve savunma alanında İran ile bağlarını genişletmeye yönelik adımlarıyla paralel ilerliyor ve Batı Asya’daki ortaklıklarda değişim sinyali veriyor.

Analistler ayrıca Pakistan’ın Çin’e bağımlılığına dikkat çekiyor. Pekin, Pakistan’ın silah ithalatının yüzde 81’ini sağlıyor. Geçen mayıs ayında Çin yapımı JC-10 savaş uçakları, Hindistan ile günler süren çatışmalarda ilk kez sahada kullanıldı. Bu çatışmalarda Çin uçaklarının Fransız ve Rus yapımı birkaç savaş uçağını düşürdüğü bildirildi.