Bizi Takip Edin

Diplomasi

Trump, Britanya’nın Hürmüz krizine tepkisini “berbat” buluyor

Yayınlanma

Başkan Trump, “Birleşik Krallık’tan pek memnun olmadığını” ve İngiltere’nin Hürmüz Boğazı’nı İran saldırılarına karşı korumak için Orta Doğu’ya savaş gemisi göndermeyi reddetmesinin “berbat” olduğunu söyledi.

Başkan, Amerika’nın “en eski müttefiki” olarak İngiltere’nin güvenilirliğini sorguladı ve Başbakan Keir Starmer’ın daha fazla yardımda bulunma konusundaki isteksizliğini eleştirerek, Britanya ve diğer müttefiklerin “coşkuyla bu sürece dahil olması” gerektiğini savundu.

Trump ayrıca, donanmalarını Körfez’e sevk etmeyen ülkelerden ABD askerlerinin çekilebileceğini gündeme getirdi ve Ukrayna’ya askeri desteği çekerek misilleme yapabileceğini ima etti.

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Birleşik Krallık beni çok şaşırttı, çünkü iki hafta önce ‘Neden birkaç gemi göndermiyorsunuz?’ demiştim. O ise bunu gerçekten yapmak istemedi,” dedi ve şöyle devam etti:

“Dedim ki, ‘Bunu yapmak istemiyor musunuz? Biz sizin yanınızdayız. Siz bizim en eski müttefikimizsiniz. Sizi korumak için NATO’ya ve tüm bu şeylere çok para harcıyoruz.’ Onları koruyoruz. Ukrayna konusunda onlarla birlikte çalışıyoruz. Ukrayna, geniş bir okyanusla ayrılmış binlerce mil uzakta. Bunu yapmak zorunda değiliz. Bence bu berbat. Çok şaşırdım. Ona, ellerinde bulunan iki uçak gemisini talep ettiğimizi söyledim. Ve o bunu gerçekten yapmak istemedi. Sonra savaş fiilen biter bitmez, yani onlar yok edildikten sonra, ‘Uçak gemilerini göndermek isterim’ dedi. Ben de ‘Savaş bitti ve kazandık, onlara ihtiyacım yok’ dedim.”

The Times’a verilen bilgiye göre Starmer, Orta Doğu’ya uçak gemisi göndermeyi teklif etmedi.

Trump ayrıca, başbakanın Kraliyet Donanması’nı Orta Doğu’ya göndermeden önce danışmanlarına danışması gerektiğini söylediği yakın tarihli bir konuşmayı da hatırlattı.

Trump, “Neden birkaç mayın tarama gemisi ya da tekne göndermek için ekibinizle görüşmeniz gerekiyor?” diye sordu.

Bu, Starmer’ın İngiltere’nin “daha geniş bir savaşa sürüklenmeyeceğini” söylemesi ve Trump’ın baskısı karşısında “kararlı duracağını” taahhüt etmesinin ardından geldi. Starmer, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için “inandırıcı, uygulanabilir bir planı” olmadığını öne sürdü ve İngiliz donanma gemilerinin konuşlandırılmasının “zor” olacağını söyledi.

Merz’in partisi CDU’da İran çatlakları

Starmer şunları söyledi:

“Kendimizi ve müttefiklerimizi savunmak için gerekli önlemleri alırken, daha geniş çaplı bir savaşın içine çekilmeyeceğiz. Bölgeye güvenliği ve istikrarı geri getirecek ve İran’ın komşularına yönelik tehdidini durduracak hızlı bir çözüm için çalışmaya devam edeceğiz. Bu savaşın bir an önce sona ermesini istiyorum; çünkü ne kadar uzun sürerse, durum o kadar tehlikeli hale geliyor ve buradaki yaşam maliyetleri açısından da o kadar kötüleşiyor.”

Daha sonra Beyaz Saray’da konuşan Trump, Birleşik Krallık’ı müttefiklerin “Rolls-Royce’u” olarak nitelendirdi ve Starmer’ın Kraliyet Donanması’na ait mayın tarama gemilerini Orta Doğu’ya gönderme konusundaki isteksizliğini bir kez daha sorguladı.

Trump şöyle dedi:

“Birkaç gemi gönderirseniz gerçekten çok yardımcı olur derdim; elinizde mayın tarama gemileri varsa –ki var– bu çok yararlı olurdu. Başbakan iyi bir adam. Çok iyi bir adam. ‘Ekibime danışmak istiyorum’ dedi. Ben de ‘Ekip konusunda endişelenmene gerek yok. Başbakan sen isen, karar verebilirsin’ dedim. Bu yüzden çok hayal kırıklığı yaratıyor. Diğer ülkeleri savunmak için NATO’ya trilyonlarca dolar harcıyoruz… bu ülkede daha akıllıca düşünmeye başlamamız gerekecek.”

Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı, İran savaşı öncesinde günde yaklaşık 150 iken geçen hafta 10’un altına düştü; bu durum petrol fiyatını varil başına 100 doların üzerine çıkardı.

Trump’ın yardım çağrılarına direnen tek ülke İngiltere değil; diğer ülkeler de boğazı yeniden açmak için önerilen ABD liderliğindeki koalisyona katılmayı reddetti.

Almanya, Avustralya ve Japonya, İran’ın ablukasını kırmak için savaş gemisi göndermeyeceklerini açıkladı.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in sözcüsü Stefan Kornelius, “Bu savaşın NATO ile hiçbir ilgisi yok. Bu NATO’nun savaşı değil,” dedi.

ABD’nin müttefikleri arasında görülen “coşku” eksikliğini eleştiren Trump, şöyle dedi:

“Bazı ülkelerde, onları tehlikeden korumak için 45.000 askerimiz bulunuyor. ‘Mayın tarama geminiz var mı?’ diye soruyoruz; ‘Şey, biz bu işe karışmak istemiyoruz efendim’ diyorlar. Ben de ‘40 yıldır sizi koruyoruz, siz ise çok önemsiz bir işe karışmak istemiyor musunuz?’ dedim… Ama onlar ‘Karışmak istemiyoruz’ dediler.”

Trump’ın hangi ülkeden bahsettiği belli değil. Japonya’da yaklaşık 54.000, Almanya’da 36.000, Güney Kore’de 28.000, İtalya’da 13.000 ve Birleşik Krallık’ta 10.000 Amerikan askeri personeli konuşlandırılmış durumda.

Geçen yıla kadar ABD’nin Bahreyn’de dört adet Avenger sınıfı mayın tarama gemisi konuşlanmıştı ama bunlar hizmetten çıkarıldı ve ABD filosunda aktif görevde kalan sadece dört mayın tarama gemisi var ve bunların tümü Japonya’da konuşlandırılmış durumda.

Kraliyet Donanması’nın altı adet Hunt sınıfı mayın tarama gemisi varken, Almanya’nın iki mayın tarama gemisi ve on mayın avcısı var.

Sektör uzmanları, İngiltere’nin önümüzdeki iki ay içinde petrol ve doğalgazda “önemli bir arz sıkıntısı” ile karşı karşıya kalacağı ve savaşın devam etmesi halinde bakanların arzı “karneye bağlamak” zorunda kalacağı konusunda uyarıda bulundu.

BP’nin eski strateji başkanı Nick Butler, iki veya üç hafta içinde boğazdan petrol ve gaz akışı yeniden başlamazsa durumun “ciddi” bir hal almaya başlayacağını söyledi.

Robert Gordon Üniversitesi Petrol ve Gaz Enstitüsü direktörü Profesör Paul de Leeuw, İngiltere’nin ithal ettiği petrolün büyük çoğunluğunun ABD ve Norveç’ten geldiğini, fakat ülkenin yine de potansiyel kıtlıklarla karşı karşıya kalacağını söyledi.

Leeuw, “Petrolümüz bitmeyecek, ancak temel hizmetleri ve savunmasız toplulukları korumak ve güvence altına almak için arzı öncelikli hale getirmemiz gereken bir dönem yaşayabiliriz,” dedi.

Pazartesi günü Starmer, evlerini ısıtmak için kalorifer yakıtı kullanan kişilere 50 milyon sterlinin üzerinde destek sağlanacağını duyurdu.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English