Trump, İngiltere ile ticaret anlaşmasını feshetmekle tehdit ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves’in İran savaşına yönelik eleştirisinin ardından, İngiltere ile imzaladığı ticaret anlaşmasını feshetmekle tehdit etti.

ABD Başkanı, İngiltere’nin Orta Doğu’da yeterince destek vermemesi nedeniyle, geçen yıl Başbakan Keir Starmer ile imzaladığı anlaşmada değişiklik yapabileceğini ima etti.

Mayıs 2025’te İngiltere, Trump yönetimi ile bir ticaret anlaşması imzalayan ilk ülke oldu ve bu, İngiltere-ABD ilişkilerinin gücünün bir göstergesi olarak selamlandı.

Fakat çarşamba günü Başbakan ve Maliye Bakanına yönelik üstü kapalı bir tehditle Trump, “Onlara iyi bir ticaret anlaşması sunduk – gerekenden daha iyi bir anlaşma, ki bu her zaman değiştirilebilir,” dedi.

Reeves salı günü Beyaz Saray’a hücum ederek, ABD başkanının bir çıkış planı olmadan savaşa girme “aptallığı” karşısında “çok sinirli ve kızgın” olduğunu söyledi.

Bakan, önümüzdeki aylarda beklenen yaşam maliyetindeki artış için çatışmayı sorumlu tuttu.

Reeves, bugün (15 Nisan) Washington’da ABD’li mevkidaşı Scott Bessent ile Körfez’deki krizi görüşmek üzere yapılacak kritik bir IMF toplantısına katılacak.

Starmer’ın şubat ayı sonlarında başlayan İran savaşına katılmayı reddetmesinin ardından Birleşik Krallık ile ABD arasındaki ilişkiler gerildi. Başbakan, defalarca “Bu bizim savaşımız değil” dedi.

Başbakan, İngiliz askeri üslerinin savunma amaçlı kullanılmasına izin vermeyi erteledi. 

Ayrıca ABD Donanması’nın bölgedeki önemli bir deniz ticaret yolu olan Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasını uygulamaya koymasına yardım etmek üzere İngiliz savaş gemileri göndermeyi reddetti.

Özel ilişkiye bir darbe daha vuruldu: Galler Başbakanı, Britanya’nın büyük bir savunma projesinde ABD ile ilişkilerini kesmesini talep etti.

Barones Morgan, Savunma Bakanlığından Pembrokeshire’daki derin uzay radar tesisinin geliştirilmesini durdurmasını istedi.

Bu tesis, yeni derin uzay gelişmiş radar kapasitesi programı için dünya çapında ayrılan üç tesisten biri.

Lady Morgan, The Times’a şunları söyledi:

“Başbakanın İran saldırısında ABD başkanına destek vermeyi reddetmesi üzerine Trump’ın Birleşik Krallık’a yönelik düşmanlığı ve ülkemize yönelik sözlü saldırıları, bu teklife katılımımızı askıya almamıza neden olmalıdır. İran medeniyetini yok etme tehditleri son zamanlarda yeni bir alçaklığa ulaştı ve sivillere karşı savaş suçu işleme tehdidinde bulunan ve Afganistan’da savaşma taahhütleri konusunda Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri’ni aşağılayan böylesine güvenilmez bir ortakla ilişki kurmamalıyız.”

Starmer: Trump’a boyun eğmeyeceğim

Birleşik Krallık’ın ABD ile imzaladığı ve yüzde 10’luk bir temel gümrük vergisi içeren 2025 ticaret anlaşması, AB mallarının karşı karşıya olduğu yüzde 15’lik orana kıyasla bir zafer olarak övülmüştü.

İngiltere’den gelen çelik ve alüminyum ithalatına, diğer çoğu ülkenin uyguladığı oranın yarısı olan yüzde 25 vergi uygulandı.

Fakat çarşamba günü Trump, İngiltere ile özel ilişkinin durumu sorulduğunda anlaşmanın geleceği hakkında ilk doğrudan tehdidini savurdu.

Başkan Sky News’e şunları söyledi:

“Bu, biz onlardan yardım istediğimizde yanımızda olmadıkları bir ilişki. Onlara ihtiyacımız olduğunda yanımızda değillerdi. Onlara ihtiyacımız olmadığında da yanımızda değillerdi ve hâlâ da yanımızda değiller.”

Trump, “özel ilişki” söz konusu olduğunda, “daha iyi zamanların da olduğunu”, ama durumun “üzücü” olduğunu kaydetti. 

“Başbakanın Soruları” oturumunda Starmer, Avam Kamarasına Trump’ın baskısına “boyun eğmeyeceğini” söyledi.

Liberal Demokrat lideri Sir Ed Davey, Trump’ın sözlerinin “bardağı taşıran son damla” olması gerektiğini söyledi ve Başbakanı Kral ve Kraliçe’nin ABD’ye planlanan ziyaretini iptal etmeye çağırdı.

Başbakan şöyle yanıt verdi:

“Bu savaşa sürüklenmeyeceğiz, bu bizim savaşımız değil. Farklı bir yol izlemem için bana çok baskı uygulandı ve bu baskı dün gece olanları da içeriyordu. Fikrimi değiştirmeyeceğim, boyun eğmeyeceğim, bu savaşa katılmak ulusal çıkarlarımıza aykırıdır ve bunu yapmayacağız.”

Ancak Başbakan, Kral’ın ziyaretini destekledi ve İngiltere ile ABD arasındaki bağın “belirli bir zamanda belirli bir görevi üstlenen herhangi bir kişiden çok daha büyük” olduğunu ekledi.

Maliye Bakanı Reeves sert konuştu

Salı günü verdiği bir röportajda Reeves, Trump’ın Orta Doğu’daki eylemlerinin “bizim başlatmadığımız bir savaş” ve “istemediğimiz bir savaş” anlamına geldiğini söyledi.

Mirror gazetesine verdiği demeçte şunları söyledi:

“ABD’nin net bir çıkış planı olmadan, neyi başarmaya çalıştığına dair net bir fikir olmadan bu savaşa girmiş olması beni çok sinirlendiriyor ve öfkelendiriyor. Sonuç olarak, Hürmüz Boğazı şu anda tıkanmış durumda.”

Reeves, “Hedeflerin ne olduğu ve bu durumdan nasıl çıkılacağı konusunda netlik olmadan bir çatışmaya girmek… Bence bu bir aptallık,” diye ekledi.

ABD, Birleşik Krallık’ın en büyük tek ülke ticaret ortağı olmaya devam etti ve 2024 yılında toplam ticaretin yüzde 17’sini, ihracatın ise yüzde 24’ünü oluşturdu.

Starmer ayrıca, net sıfır emisyon politikaları nedeniyle Kuzey Denizi’ndeki yeni petrol ve doğalgaz sahaları için ruhsat vermeyi de reddediyor.

Trump şunları söyledi:

“Ülkenizi seviyorum ve başarılı olmasını çok isterim. Fakat kötü göçmenlik politikaları ve kötü enerji politikaları uyguluyorsanız, her ikisinin de en kötüsünü yaşarsınız… Starmer’ı severim ama Kuzey Denizi petrolünü kapatarak trajik bir hata yaptığını düşünüyorum. Gördüğünüz gibi enerji fiyatlarınız dünyadaki en yüksek fiyatlar. Ve bence göçmenlik konusunda da trajik bir hata yaptı. Ülkeniz, hapishanelerden gelenler, uyuşturucu satıcıları, akıl hastanelerinden gelenler dahil olmak üzere dünyanın her yerinden gelen yasadışı göçmenler tarafından istila ediliyor.”

Salı günü, Donald Trump Enerji Bakanı Ed Miliband’a yönelik de ayrı bir saldırı başlattı.

İşçi Partisi’ne “sondaj yapın, dostlar, sondaj yapın” çağrısında bulunan Trump, Orta Doğu çatışmasının yol açtığı krizin ardından dünyanın enerjiye muhtaç olduğu bir dönemde arama faaliyetlerini kısıtlamanın “delilik” olduğunu söyledi.