Trump’ın et ve Kanada gümrük tarifesi kararlarına Senatodan tepki

ABD Başkanı Trump’ın kıyma fiyatlarını düşürmek amacıyla sığır eti ithalatındaki gümrük vergilerini askıya alma ve Kanada ürünlerine ek tarife uygulama planı, Cumhuriyetçi senatörlerin eleştirilerine neden oldu. Senatörler ucuz ithal etin yerli üreticiye zarar vereceğini belirtirken, Kanada’ya yönelik yüzde 50’lik vergi tehditlerinin de tüketici maliyetlerini artıracağı uyarısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, sığır eti ithalatındaki gümrük vergilerini askıya alırken temel Kanada ürünlerine yönelik vergileri artırma kararı nedeniyle Senatodaki Cumhuriyetçilerle karşı karşıya geldi.

Trump’ın, Amerikalıların yüksek gıda fiyatlarına ilişkin kaygılarını gidermek amacıyla kıyma üretiminde kullanılan 300 bin tonluk ürünü kota dışı gümrük vergilerinden muaf tutma planı ile Kanada’dan yapılan ithalata otomotiv ve konut fiyatlarını etkileyebilecek yüzde 50 oranında tarife uygulama tehdidi, partinin farklı kanatlarındaki Cumhuriyetçi senatörlerin tepkisini çekti.

Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, pazartesi günü Kongre binasında yaptığı açıklamada, “Bunun bir hata olduğunu düşünüyorum. Danışmanlarının her şeyi mikro düzeyde yönetmeye çalışmasının bir sonucu bu. Bir süreliğine sübvanse edilmiş sığır eti sağlamanın çiftçileri mutlu edeceğini ve fiyatları kalıcı olarak düşüreceğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Bu gerçekleşmez” dedi.

Tillis, “Hükümet ekonomiyi her mikro düzeyde yönetmeye kalkıştığında tüketiciler zarar görür” uyarısını yaptı.

Tarım ağırlıklı eyaletleri temsil eden birçok Cumhuriyetçiden biri olan Tillis, Trump’ın ara seçimlere kadar temel bir gıda maddesinin fiyatını düşürme umuduyla ucuz sığır eti ithalatının önümüzdeki üç ay boyunca ABD pazarını kaplamasına izin verilmemesi gerektiğini savundu.

Senato Cumhuriyetçi Grubu Disiplin Amiri (Whip) ve liderlik kademesinin iki numaralı ismi olan Wyoming Senatörü John Barrasso, pazartesi günü X platformundan yaptığı paylaşımda “Amerikalılar masada yabancı ithal et değil, ABD üretimi sığır eti görmek istiyor” ifadesini kullandı.

Barrasso, “Wyomingli yetiştiriciler dünyanın en kaliteli sığır etini üretiyor. Yetiştiricilerimiz özel bir muamele istemiyor; sadece adil bir pazar talep ediyor. Wyomingli yetiştiricilerin Amerika’yı beslemesini zorlaştırmak değil, kolaylaştırmak gerekir” dedi.

Senato Cumhuriyetçi liderliğinin üç numaralı ismi Arkansas Senatörü Tom Cotton da ABD pazarının ucuz ithalata açılmasının “yanlış bir adım” olduğunu ve yerli üreticiye zarar vereceğini belirtti.

Cotton, sosyal medya hesabından şu değerlendirmede bulundu: “Sığır eti fiyatlarının çok yüksek olmasının basit bir nedeni var: Sığır varlığımız çok küçük. Piyasa fiyatlarının altındaki ithal sığır eti, yetiştiricilerimiz üzerindeki baskıyı artırmaktan başka bir işe yaramayacaktır.”

Cotton ayrıca, “Geçmişte Sayın Başkana bu yanlış adıma karşı tavsiyede bulunmuştum, şimdi de kararını yeniden değerlendirmesini talep ediyorum. Yetiştiricilerimizi desteklemeli, hayvan varlığını artırmalı ve serbest piyasanın işlemesine izin vermeliyiz” ifadelerini kaydetti.

South Dakota Senatörü Mike Rounds ise Trump’ın bu hamlesini “geçici bir çözüm” olarak nitelendirerek kararın, başkanın Kanada’ya karşı tehdit ettiği tarifeler gibi yerli üretim kapasitesini yeniden inşa etme çabalarıyla çeliştiğini söyledi.

Rounds, “Piyasamızın asıl ihtiyacı, yabancı sığır etini geçici bir ‘çözüm’ olarak ithal etmeye devam etmek yerine Amerikan etini öne çıkaran istikrarlı ve ‘Önce Amerika’ ilkeli ulusal bir politikadır. Bu istikrarsızlık, çalışkan Amerikalı yetiştiricilere ve Amerikan üretimi sığır eti isteyen tüketicilere zarar veriyor. Bu, imalat sanayisinde izlediğimiz yaklaşımın tam tersidir ve hiçbir mantığı yoktur” açıklamasını yaptı.

Senato Tarım Komisyonu üyesi Kansas Senatörü Jerry Moran, görece yüksek seyreden sığır eti fiyatlarının ülkenin “zor durumdaki tarım sektörü” için bir “parlak nokta” olduğunu dile getirdi.

Moran, “Piyasa fiyatının altında sığır eti ithal etmek, hayvancılık sektörü üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artıracak ve zor durumdaki bir tarım sektöründe parlak bir nokta olan bu alanı tehlikeye atacaktır. Başkan Trump’a bu uygulamayı durdurması, yetiştiricileri dinlemesi ve serbest piyasaların işlemesine izin vermesi çağrısında bulunuyorum” dedi.

Cumhuriyetçi senatörlerden Chuck Grassley (Iowa), Deb Fischer (Nebraska) ve Pete Ricketts (Nebraska) da Amerikan marketlerinde yabancı menşeli sığır etinin yer almasına karşı endişelerini dile getirdi.

Grassley konudan “endişe duyduğunu” ifade ederken, Fischer “bu karardan ötürü büyük hayal kırıklığına uğradığını” aktardı.

Ricketts ise “piyasanın daha düşük kaliteli sığır etiyle doldurulmasının” Nebraska’daki çiftçi ve yetiştiricilere zarar vereceği uyarısında bulundu.

Trump’ın, göreve başladığı Ocak 2025’ten bu yana yaklaşık yüzde 20 oranında artan kıyma fiyatlarına odaklandığı görülüyor.

Ortalama kıyma fiyatı temmuz ayında libre (yaklaşık 453 gram) başına 6,89 dolara ulaştı. Trump, ithal sığır etinin önümüzdeki üç ay boyunca “mevcut piyasa fiyatlarının yüzde 25 altında” satılacağını taahhüt etti.

Iowa Eyalet Temsilcisi Josh Turek gibi Senato koltuğuna aday olan bazı Demokrat adaylar seçim kampanyalarında sığır eti fiyatlarındaki hızlı artışı öne çıkarırken, pek çok Cumhuriyetçi ucuz ithalata izin verilmesinin doğru bir çözüm olmadığı görüşünü paylaşıyor.

Iowa’daki Senato yarışının Cumhuriyetçi adayı Temsilciler Meclisi Üyesi Ashley Hinson, sosyal medya platformunda, “Sığır eti ithalatını artırmak, çiftçilerimiz için daha fazla belirsizlik ve istikrarsızlığa yol açacaktır. Sığır üreticileri üzerindeki bürokrasiyi azaltmaya, üretim maliyetlerini düşürmeye ve Iowalı üreticileri destekleyip tüketicilerin maliyetlerini azaltacak piyasa temelli çözümlere odaklanmalıyız” ifadelerini kullandı.

Kanada tarifelerine yönelik itirazlar

Senatörlerin et ithalatındaki vergilerin durdurulmasına yönelik eleştirileri, diğer Cumhuriyetçi senatörlerin Trump’ın çeşitli Kanada ürünlerine uyguladığı yüzde 50’lik gümrük vergilerine ve daha fazlasına yönelik tarife tehditlerine karşı çıktığı bir dönemde geldi.

Önceki iki başkanlık seçiminde eski Başkan Joe Biden ve eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris’e oy veren bir eyalette zorlu bir yeniden seçilme yarışı veren Maine Senatörü Susan Collins, Trump’ın Kanada’ya yönelik tarife tehditlerini “bir hata” olarak nitelendirdi.

Pazartesi günü News Center Maine’e konuşan Collins, “Maine’de sınırın diğer tarafında işlenen çok sayıda ürün üretiyoruz; yaban mersinimiz, patatesimiz, ıstakozumuz ve kerestemiz gibi. Bunlar büyük bir gümrük vergisiyle, belki de yüzde 50 gibi bir oranla geri dönerse bu durum gıda ve konut inşa maliyetlerini artırır ve en bilinen ürünlerimizin ticaretini zorlaştırır” dedi.

Collins, geçen yıl Trump’ın Kanada’ya yönelik tarifelerini iptal etmek yönünde oy kullanan dört Cumhuriyetçiden biriydi. Collins ile birlikte Cumhuriyetçi senatörler Lisa Murkowski (Alaska), Rand Paul (Kentucky) ve Mitch McConnell (Kentucky), tarifeleri engelleyen karar tasarısını Demokratlarla birlikte kabul etmişti.

Temsilciler Meclisinde de geçen yıl altı Cumhuriyetçi üye, Demokratlarla birlikte benzer bir düzenlemeyi geçirmek için oy vermişti.

Trump’ın eski ekonomi danışmanı Stephen Moore, pazartesi günü Fox Business’a verdiği mülakatta, Kanada mallarına yönelik daha yüksek gümrük vergilerinden yerli işletmelerin elde edebileceği olası kazanımların, Kanada ürünlerini ithal eden veya Kanada pazarına satış yapan ABD’li tüketiciler ve işletmelerin çekeceği sıkıntının gerisinde kalabileceğini söyledi.

Moore, “Muhtemelen çekilen sıkıntı, elde edilecek kazanca değmeyecektir. Biliyorsunuz, Trump’ın stratejisi bağlamında gümrük vergileri konusunda biraz şüpheci yaklaştım” dedi.

Kanada mallarının maliyetinin artmasının, Amerikalıların İran’daki savaşın petrol ve doğalgaz fiyatları üzerindeki etkisi nedeniyle hâlâ yüksek enerji maliyetleriyle mücadele ettiği bir döneme denk gelebileceği uyarısında bulundu.

Moore, “Bu müzakerelerle ilgili olarak İran’da karmaşık bir durumdayız. Şimdi Kanada ile bir ticaret savaşına girmek için iyi bir zaman olduğunu düşünüyor muyum? Muhtemelen hayır. Şu anda ABD’de emtia fiyatları yükseliyor. Bu kötü bir işaret ve enflasyonun yukarı yönlü hareketini sürdürdüğünün bir göstergesi” diye konuştu.

Tillis de pazartesi günü yaptığı açıklamada, Kanada ürünlerine yüksek gümrük vergileri koymanın Maine gibi Kanada ekonomisiyle iç içe geçmiş sınır eyaletlerinin ekonomilerini olumsuz etkileme riski taşıdığını vurguladı.

Tillis, “Bırakın ekonomi kendi işleyişini sürdürsün. Bütün bu oynaklık yerine Kanada ile ticari ilişkileri netleştirin. Bu tür taktikler yerine bunu yaparak fiyat dalgalanmalarının önüne daha iyi geçersiniz” dedi.

Kuzey Carolina Senatörü, kuraklık ve yangınlardan zarar gören yetiştiricilere yönelik yardım programlarını içeren tarım yasası tasarısı ile çiftçilere 12 milyar dolarlık acil yardımı kapsayan bütçe uzlaşma paketinin Senatoda bekletildiğini, bu nedenle Cumhuriyetçilerin ara seçimlerden önce çiftçilere yardım etmek için zamanının daraldığını belirtti.

Tillis, “Seçime 71 günümüz kaldı ve şu anda tarım bölgelerine söyleyecek olumlu bir mesajımız yok. Geçen yılki ‘Kurtuluş Günü’nden bu yana da olmadı; endişe duymamın nedeni de buydu” dedi.

Trump, 2 Nisan 2025’te geniş kapsamlı küresel gümrük tarifelerini duyurmuş ve bu günü “Kurtuluş Günü” ilan etmişti.