Trump’ın Fed adayı Warsh Senato engelini aşamıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Başkanı Jerome Powell’ı görevden uzaklaştırma çabaları, yerine geçmesi planlanan Kevin Warsh’ın Senato onay sürecini tehlikeye atıyor. Powell’a yönelik yürütülen ceza soruşturması, Senato içindeki dirençle birleşerek mevcut yönetimin faiz politikası üzerindeki kontrolünü beklenenden daha uzun süre kısıtlama riski taşıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ı görevden uzaklaştırmaya yönelik hamleleri, uzun süredir baş hasmı olarak gördüğü ismi nihayet değiştirme kabiliyetini tehlikeye atıyor.

Senato Bankacılık Komisyonu, Trump’ın Powell’ın yerine Fed başkanlığına aday gösterdiği eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh için salı günü bir atama onay oturumu düzenlemeye hazırlanıyor.

Trump, sayısız kez alay ettiği, azarladığı ve görevden almakla tehdit ettiği Powell’ı saf dışı bırakma fırsatı için iki başkanlık dönemi boyunca dört yılı aşkın bir süre bekledi.

Ancak Trump yönetiminin Fed Başkanı’na yönelik başlattığı ve Powell’ı daha erken ayrılmaya zorlamanın bir yolu olarak değerlendirilen ceza soruşturması, Powell’ın bankada beklenenden daha uzun süre kalmasına yol açabilir.

Beacon Policy Advisers analistleri pazartesi günü yayımladıkları araştırma notunda, “Warsh’ın oturumunun hem para politikasına -ki bu Trump’ın yeni başkan arayışının belirleyici özelliği- hem de küçültme sözü verdiği Fed bilançosuna dair vizyonuna odaklanması bekleniyor” değerlendirmesinde bulundu. Analistler, yarınki oturumun üzerinde Warsh’ın adaylığına dair belirsiz bir izleğin gölgesinin bulunduğunu da kaydetti.

Tillis’in engeli Warsh’ın adaylığını çıkmaza sokuyor

Warsh’ın adaylığının onaylanması, büyük ölçüde Trump yönetiminin Powell’ın Fed tesislerindeki tadilat çalışmalarına yönelik denetimine ilişkin yürüttüğü ve ilerlemekte güçlük çeken ceza soruşturmasını sonlandırıp sonlandırmayacağına bağlı bulunuyor.

Emekliliğe hazırlanan Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, Adalet Bakanlığı bankaya yönelik soruşturmasını tamamlayana kadar Warsh dahil tüm Trump adaylarını engelleyeceğini taahhüt etti.

Senato Bankacılık Komisyonu üyesi olan Tillis, Warsh’ın kuruldan onay alarak genel kurul oylamasına gitmesini engelleme yetkisine sahip bulunuyor.

Bu durum adaylığı askıda bırakırken Powell’ın Fed’in başında kalmasına imkan tanıyor. LH Meyer/Monetary Policy Analytics analistleri konuyla ilgili notlarında, “Tillis kararlı bir duruş sergiliyor ve Trump’a Senato süresinin dolmasını beklemesi ya da Demokratların çoğunlukta olduğu bir Senato riskini alması için meydan okuyor” ifadelerine yer verdi.

Analistler ayrıca Cumhuriyetçilerin Senato’da Tillis’in engelini aşmak için gereken 60 oya sahip olmadığının altını çizdi.

Ceza soruşturmasının Powell’ın görev süresinin dolacağı 15 Mayıs tarihinden önce sonlandırılması, Warsh’ın selefinin süresi bitmeden onaylanmasının önünü açabilir.

Fakat soruşturmanın devam etmesi, Powell’ın Trump’ın ikinci döneminin derinliklerine kadar faiz oranları üzerindeki kontrolünü sürdürmesiyle sonuçlanabilir.

Powell 15 Mayıs sonrasında görevde kalabilir

Powell’ın görevde kalabilme kabiliyeti, Fed Yönetim Kurulu üyelerinin ve liderlerinin adaylık ile onay süreçlerindeki kendine özgü işleyişten kaynaklanıyor.

Fed, yedi üyeli bir yönetim kurulu tarafından yönetiliyor ve bu “guvernörlerin” tamamı başkan tarafından aday gösterilip Senato tarafından 14 yıllık kademeli dönemler için onaylanıyor. Bu kurul üyelerinden üçü ise başkan, başkan yardımcısı ve denetimden sorumlu başkan yardımcısı sıfatıyla ayrı dört yıllık dönemler için görevlendiriliyor.

Powell’ın Fed Başkanı sıfatıyla görev süresi mayıs ayında dolsa da yönetim kurulu üyeliği süresi Ocak 2028’e kadar devam ediyor. Eski Fed başkanlarının çoğu başkanlık süreleri nihayete erince bankadan ayrılsa da Powell, ceza soruşturması altında olduğu sürece görevini sürdüreceğini vurguladı.

Powell mart ayında yaptığı açıklamada, “Soruşturma şeffaflık ve kesinlikle tam olarak sona erene dek kuruldan ayrılma niyetim yok” dedi.

Powell ayrıca halefi onaylanana kadar başkanlık süresi dolsa dahi Fed Başkan Vekili olarak görev yapacağını belirtti; bu durum Trump’ın tepkisini çekerken görevden alınma tehditlerini de beraberinde getirdi.

Geçen hafta Fox Business Network’ten Maria Bartiromo’ya mülakat veren Trump, Powell’ın 15 Mayıs’a kadar ayrılmaması durumunda onu görevden almaya çalışacağını ifade etti ve Adalet Bakanlığı’nın yürüttüğü soruşturmayı savundu. Trump, “Beceriksizlik mi, yolsuzluk mu yoksa her ikisi mi; bence bunu öğrenmek zorundasınız” şeklinde konuştu.

Faiz kararlarında yetki Powell’da kalıyor

Powell’ın 15 Mayıs’tan sonra görevde kalması halinde Trump, diğer kurul üyeleri arasından geçici bir başkan atamayı deneyerek Powell’ın konumunu sarsmaya çalışabilir.

Bu hamlenin Fed’in bağımsızlığı üzerine yeni bir yargı süreci başlatabileceği ancak Fed’in faiz politikası üzerinde somut bir değişim yaratmayacağı değerlendiriliyor.

Fed Yönetim Kurulu’nun geniş sorumluluklarını başka bir isim üstlense dahi Powell, para politikasını belirleyen asıl merci olan Federal Açık Piyasa Komisyonu (FOMC) başkanlığını sürdürmek için gerekli hukuki yetkiye sahip bulunuyor.

FOMC, şubat ayında oybirliğiyle Powell’ın halefi onaylanana kadar faiz belirleme komisyonun başında kalması yönünde karar aldı.

Beacon Policy Advisors analistleri, “Geçici Fed Yönetim Kurulu Başkanı’nı kim seçerse seçsin, Powell’ın para politikası kararlarını alan asıl yapı olan FOMC’nin başkanlığını sürdürmek için hukuki zemini sağlam” değerlendirmesini paylaştı.

FOMC’nin Powell’ın görev süresinin bitiminden sonraki ilk toplantısı 16 Haziran’da yapılacak; bu durum Trump yönetimine Warsh’ın önünü açmak için iki aydan az bir süre tanıyor.

Beacon analistleri, takip edilmesi gereken asıl tarihin 16 Haziran olduğunu belirterek, Warsh’ın 15 Mayıs’a kadar onaylanmamasının piyasaları ve Cumhuriyetçi vekilleri rahatsız edebileceğini ancak bunun Fed politikasını kökten değiştirmeyeceğini, dolayısıyla mayıs ortasının “yanıltıcı bir son tarih” niteliği taşıdığını kaydetti.

Cumhuriyetçiler soruşturmanın sonlanmasını bekliyor

Senato’daki Cumhuriyetçiler, Trump yönetiminin soruşturmayı sonlandırmasını ve Powell ile olan çekişmesini geride bırakmasını bekliyor. Trump’ın ilk dönemindeki bazı Fed adaylarının aksine Warsh’ın, nihai oylamada tüm Cumhuriyetçi senatörlerin desteğini alması öngörülüyor.

Cumhuriyetçi vekiller ayrıca, Temsilciler Meclisi ve potansiyel olarak Senato kontrolünü kaybedebilecekleri ara seçimler öncesinde ekonomi politikasına dair somut bir başarı elde etme ihtiyacı duyuyor.

Geçen ay bir federal yargıcın Fed ve Powell’a gönderilen iki Adalet Bakanlığı celbini bloke etmesi, davayı kritik bir noktada sekteye uğratırken Warsh için bir ilerleme ihtimalini artırdı.

Ancak Trump ve davayı yürüten ABD Savcısı Jeanine Pirro, siyasi maliyet artsa dahi geri adım atma niyetinde olmadıklarını gösteriyor.

Senato Çoğunluk Lideri John Thune geçen hafta yaptığı açıklamada, “Soruşturmanın tamamlanmasının herkesin çıkarına olduğunu düşünüyorum. Daha önce de söyledim, soruşturmanın nihayete ermesi daha iyi olur” diyerek sürecin sonlandırılması yönündeki görüşünü dile getirdi.