Bizi Takip Edin

Amerika

Trump’ın gümrük vergileri Asya tedarik zincirine sahip ABD’li şirketleri tehdit ediyor

Yayınlanma

Apple, Amazon ve Tesla gibi önde gelen ABD şirketlerinin hisseleri, Donald Trump’ın kapsamlı gümrük tarifesi rejiminin küresel tedarik zincirlerinde yaygın bir kargaşa tehdidi oluşturmasıyla çarşamba günü mesai sonrası işlemlerde düşüşe geçti.

Teknoloji şirketleri, Nasdaq’ı takip eden kontratların yüzde 4 düşmesiyle, ilk piyasa tepkisinde en çok etkilenenler arasında yer aldı. Çin’e yönelik ek gümrük vergilerine büyük ölçüde maruz kalan Apple’ın hisseleri yüzde 7 düşerken, Amazon da yaklaşık yüzde 6 geriledi.

Trump’ın küresel ticaret savaşının tırmanması teknoloji tedarik zincirleri için önemli bir risk oluştururken, üst düzey yöneticiler karlılıklarını etkileyebilecek politikaları yumuşatmak ya da bunlardan muafiyet elde etmek için aylarca uğraştı.

Trump ve ‘Kurtuluş Günü’: Gümrük vergilerinden ötesi

Çarşamba günü geç saatlerde zarar görenler sadece teknoloji şirketleri değildi. Büyük perakendecilerin ve tüketici markalarının hisseleri de Trump’ın gümrük vergisi açıklamasının ardından düşüşe geçti ve Walmart yüzde 7 değer kaybetti. Target yüzde 5’ten fazla düşerken spor giyim grubu Nike da mesai sonrası işlemlerde yüzde 7 değer kaybetti.

Tüm ülkelere yönelik yüzde 10’luk evrensel gümrük tarifesi 5 Nisan’da doğu saatiyle gece yarısından itibaren uygulanacakken, AB, Çin, İngiltere, Japonya ve Güney Kore dahil olmak üzere birden fazla coğrafyaya uygulanan daha yüksek “karşılıklı” gümrük tarifeleri 9 Nisan’da doğu saatiyle gece yarısından itibaren yürürlüğe girecek.

Wedbush analisti Daniel Ives, yeni gümrük vergilerinin piyasaların korktuğu “en kötü senaryodan daha kötü” olduğunu yazdı. Ives, “Teknoloji hisseleri, talep yıkımı, tedarik zincirleri ve özellikle tarifelerin Çin ve Tayvan kısmıyla ilgili endişeler nedeniyle bu duyuru üzerine büyük bir baskı altında kalacak” dedi.

Büyük bir teknoloji şirketinin yöneticisi, Financial Times’a, mevcut yönetim altında faaliyet göstermenin “hareketli bir hedefi vurmaya çalışmak” gibi olduğunu söyledi. Bu kişi, gümrük vergilerinin “ABD ekonomisini çökerteceğinden” daha çok endişe duyduğunu söyledi.

Apple, Trump’ın ilk döneminde olduğu gibi yeni gümrük vergilerinden muaf tutulma ihtimalinin olup olmadığı konusunda yorum yapmaktan kaçındı. Bir Beyaz Saray sözcüsü, Başkan’ın kararnamesinde Apple için herhangi bir muafiyet olmadığını doğruladı.

Apple’ın CEO’su Tim Cook, şirketin tedarik zincirlerinin, Foxconn gibi şirketlerin her yıl milyonlarca iPhone ürettiği Çin’e sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle jeopolitik bir ip üzerinde yürüyor. Şubat ayında açıklanan  500 milyar dolarlık harcama planı Trump’ı yatıştırmaya yönelik bir girişim olarak görüldü.

Apple her yıl büyük çoğunluğu Çin’de üretilen yaklaşık 50 milyon iPhone’u ABD’ye gönderiyor. iPhone, şirketin amiral gemisi ürünü olmaya devam ediyor ve toplam gelirinin yarısından fazlasını oluşturuyor; Mac, iPad, giyilebilir cihazlar ve hızla büyüyen hizmet sektörü ise geri kalanını oluşturuyor.

Trump’ın küresel gümrük vergileri Çin’e ‘çok yönlü abluka’ işlevi görüyor

Trump, halihazırda uyguladığı yüzde 20’lik gümrük vergisine ek olarak Çin’den ithal edilen ürünlere “karşılıklı” olarak yüzde 34, Apple’ın da üretim yaptığı Hindistan’a yüzde 26 ve Vietnam’a yüzde 46 gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.

Birden fazla önemli üretim ülkesini etkileyen tek taraflı hamle, Apple’ın Çin ile olan yakın tedarik zinciri ilişkisini etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda üretim üssünü başka yerlerde çeşitlendirme girişimlerinden elde edeceği faydaları da köreltecektir.

Amazon da benzer şekilde, ilk döneminde başkanın hışmına uğrayan Trump’a yaranmak için yakın zamanda bir kampanya yürüttü. Şirketin kurucusu Jeff Bezos Trump’ın yemin törenine katıldı ve son aylarda onunla birkaç kez yemek yedi.

Morgan Stanley analistlerine göre Seattle merkezli holding, depolarını stoklamak için Çin’den ithalata bağımlı ve perakende kolunun maliyetlerinin yaklaşık dörtte biri Çin’e bağlı.

Bu arada Nvidia hisseleri, Beyaz Saray’ın yarı iletkenlerin şimdilik karşılıklı rejimden muaf tutulacağını açıklamasına rağmen, mesai sonrasında yüzde 5’ten fazla değer kaybetti.

Çip devi, satışları son iki yılda şirketi yüksek değerlere taşıyan son teknoloji yapay zeka çiplerini üretmek için Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’ye güveniyor.

İcra Kurulu Başkanı Jensen Huang’ın geçen ay Financial Times’a verdiği röportajda önümüzdeki dört yıl içinde ABD’de yüz milyarlarca dolarlık harcama sözü verdiği Nvidia yorum yapmayı reddetti.

TSMC hisseleri mesai sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 6 değer kaybetti. Şirket kısa bir süre önce ABD’de çip üretimine 100 milyar dolar daha yatırım yapmayı taahhüt etmişti.

Meta hisseleri ise yüzde 5 civarında düşüş gösterdi. Şirket daha önce ABD ile ticaret anlaşmazlığının tırmanması halinde Çin’deki reklam gelirlerinin darbe alabileceği uyarısında bulunmuştu.

Trump ayrıca gece yarısı tüm yabancı otomobil ve parçalarına yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını doğrulayarak tüm ABD’li otomobil üreticilerinin hisse senetlerini vurdu.

Tesla’nın hisseleri, yatırımcıların küresel tedarik zinciri üzerindeki etkinin yanı sıra dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisine misilleme tarifeleri uygulanması ihtimalinden endişe etmeleri nedeniyle mesai sonrası işlemlerde yüzde 8 düştü.

Geçtiğimiz ay Tesla, “belirli parça ve bileşenlerin ABD içinde tedarik edilmesinin zor ya da imkansız olması” nedeniyle otomobil üretim maliyetinin artacağı ve Amerikan araçlarının denizaşırı ülkelerde daha az rekabetçi hale geleceği uyarısında bulundu.

Beyaz Saray’ın bilgi notunda “halihazırda gümrük vergisine tabi olan” otomobil ve otomobil parçaları, bakır ve “ABD’de bulunmayan bazı minerallerin” muaf tutulacağı belirtilirken daha fazla ayrıntı verilmedi.

The Futurum Group’un CEO’su Daniel Newman, Trump’ın hamlesini haftalardır tedirgin olan teknoloji yatırımcıları için “yara bandını yırtma anı” olarak tanımladı.

Newman, “Piyasanın tepkisini izliyorsunuz ve şöyle diyorsunuz: tüm dünya temelde tamamen bu çok erişilebilir ekonomiye sahip olmamıza bağımlı hale geldi” dedi.

Perakendeciler için hisse hareketleri, Trump’ın ilk döneminde Çin’den ithalata ağır gümrük vergileri koymasının ardından tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için yıllarca çaba sarf etmelerine rağmen geldi. En büyük ev geliştirme zinciri Home Depot’un CEO’su Ted Decker geçen ay yaptığı açıklamada tedarikçilerin üretimlerinin bir kısmını Güneydoğu Asya, Meksika ve ABD’ye taşıdığını söyledi .

Target’ın ticari işler müdürü Rick Gomez geçen ay yaptığı açıklamada, giyim eşyası üretimini Çin’den Guatemala ve Honduras gibi Orta Amerika ülkelerine kaydırdıklarını söyledi. Trump Çarşamba günü Guatemala ve Honduras’a yüzde 10 gümrük vergisi getirdi.

Target yorum yapmayı reddetti.

Target’ın da üyesi olduğu Perakende Sektörü Liderleri Birliği’nin kıdemli başkan yardımcısı Michael Hanson, “Yeni açıklanan bu gümrük vergileri – ve Amerikan işletmelerine yönelik beklenen misilleme gümrük vergileri – ABD ekonomisini istikrarsızlaştırma, yerli üretimi ve büyümeyi destekleme hedeflerini baltalama riski taşıyor” dedi.

Yeni gümrük vergileri, özel bir rahatlama için derhal harekete geçilmesine yol açtı. Üyeleri arasında gıda üreticileri PepsiCo, Mondelez ve Kraft Heinz’ın da bulunduğu Tüketici Markaları Derneği, bazı “kritik bileşenlerin” vergilerden muaf tutulması için dilekçe verdi.

Dernekten yapılan açıklamada, “Başkan Trump ve ticaret danışmanlarını, imalat sektöründeki istihdamı korumak ve marketlerdeki gereksiz enflasyonu önlemek amacıyla, yaklaşımlarını ince ayarlamaya ve temel bileşen ve girdileri muaf tutmaya teşvik ediyoruz” denildi.

Trump’ın ‘Kurtuluş Günü’ vergileri Asya’yı nasıl etkileyecek?

Amerika

Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Yayınlanma

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.

Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.

Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.

Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.

Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.

Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.

Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.

Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.

Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.

Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.

Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.

Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.

Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.

SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.

Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.

The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.

Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.

SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.

Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.

Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.

Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.

İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.

Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.

İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.

İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.

Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.

Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.

Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.

Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.

Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.

Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yayınlanma

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.

Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.

The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.

Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.

Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.

Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.

Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.

Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.

Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.

Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.

Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.

Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.

Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.

Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English