Amerika
Trump’ın gümrük vergileri Asya tedarik zincirine sahip ABD’li şirketleri tehdit ediyor

Apple, Amazon ve Tesla gibi önde gelen ABD şirketlerinin hisseleri, Donald Trump’ın kapsamlı gümrük tarifesi rejiminin küresel tedarik zincirlerinde yaygın bir kargaşa tehdidi oluşturmasıyla çarşamba günü mesai sonrası işlemlerde düşüşe geçti.
Teknoloji şirketleri, Nasdaq’ı takip eden kontratların yüzde 4 düşmesiyle, ilk piyasa tepkisinde en çok etkilenenler arasında yer aldı. Çin’e yönelik ek gümrük vergilerine büyük ölçüde maruz kalan Apple’ın hisseleri yüzde 7 düşerken, Amazon da yaklaşık yüzde 6 geriledi.
Trump’ın küresel ticaret savaşının tırmanması teknoloji tedarik zincirleri için önemli bir risk oluştururken, üst düzey yöneticiler karlılıklarını etkileyebilecek politikaları yumuşatmak ya da bunlardan muafiyet elde etmek için aylarca uğraştı.
Çarşamba günü geç saatlerde zarar görenler sadece teknoloji şirketleri değildi. Büyük perakendecilerin ve tüketici markalarının hisseleri de Trump’ın gümrük vergisi açıklamasının ardından düşüşe geçti ve Walmart yüzde 7 değer kaybetti. Target yüzde 5’ten fazla düşerken spor giyim grubu Nike da mesai sonrası işlemlerde yüzde 7 değer kaybetti.
Tüm ülkelere yönelik yüzde 10’luk evrensel gümrük tarifesi 5 Nisan’da doğu saatiyle gece yarısından itibaren uygulanacakken, AB, Çin, İngiltere, Japonya ve Güney Kore dahil olmak üzere birden fazla coğrafyaya uygulanan daha yüksek “karşılıklı” gümrük tarifeleri 9 Nisan’da doğu saatiyle gece yarısından itibaren yürürlüğe girecek.
Wedbush analisti Daniel Ives, yeni gümrük vergilerinin piyasaların korktuğu “en kötü senaryodan daha kötü” olduğunu yazdı. Ives, “Teknoloji hisseleri, talep yıkımı, tedarik zincirleri ve özellikle tarifelerin Çin ve Tayvan kısmıyla ilgili endişeler nedeniyle bu duyuru üzerine büyük bir baskı altında kalacak” dedi.
Büyük bir teknoloji şirketinin yöneticisi, Financial Times’a, mevcut yönetim altında faaliyet göstermenin “hareketli bir hedefi vurmaya çalışmak” gibi olduğunu söyledi. Bu kişi, gümrük vergilerinin “ABD ekonomisini çökerteceğinden” daha çok endişe duyduğunu söyledi.
Apple, Trump’ın ilk döneminde olduğu gibi yeni gümrük vergilerinden muaf tutulma ihtimalinin olup olmadığı konusunda yorum yapmaktan kaçındı. Bir Beyaz Saray sözcüsü, Başkan’ın kararnamesinde Apple için herhangi bir muafiyet olmadığını doğruladı.
Apple’ın CEO’su Tim Cook, şirketin tedarik zincirlerinin, Foxconn gibi şirketlerin her yıl milyonlarca iPhone ürettiği Çin’e sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle jeopolitik bir ip üzerinde yürüyor. Şubat ayında açıklanan 500 milyar dolarlık harcama planı Trump’ı yatıştırmaya yönelik bir girişim olarak görüldü.
Apple her yıl büyük çoğunluğu Çin’de üretilen yaklaşık 50 milyon iPhone’u ABD’ye gönderiyor. iPhone, şirketin amiral gemisi ürünü olmaya devam ediyor ve toplam gelirinin yarısından fazlasını oluşturuyor; Mac, iPad, giyilebilir cihazlar ve hızla büyüyen hizmet sektörü ise geri kalanını oluşturuyor.
Trump’ın küresel gümrük vergileri Çin’e ‘çok yönlü abluka’ işlevi görüyor
Trump, halihazırda uyguladığı yüzde 20’lik gümrük vergisine ek olarak Çin’den ithal edilen ürünlere “karşılıklı” olarak yüzde 34, Apple’ın da üretim yaptığı Hindistan’a yüzde 26 ve Vietnam’a yüzde 46 gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.
Birden fazla önemli üretim ülkesini etkileyen tek taraflı hamle, Apple’ın Çin ile olan yakın tedarik zinciri ilişkisini etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda üretim üssünü başka yerlerde çeşitlendirme girişimlerinden elde edeceği faydaları da köreltecektir.
Amazon da benzer şekilde, ilk döneminde başkanın hışmına uğrayan Trump’a yaranmak için yakın zamanda bir kampanya yürüttü. Şirketin kurucusu Jeff Bezos Trump’ın yemin törenine katıldı ve son aylarda onunla birkaç kez yemek yedi.
Morgan Stanley analistlerine göre Seattle merkezli holding, depolarını stoklamak için Çin’den ithalata bağımlı ve perakende kolunun maliyetlerinin yaklaşık dörtte biri Çin’e bağlı.
Bu arada Nvidia hisseleri, Beyaz Saray’ın yarı iletkenlerin şimdilik karşılıklı rejimden muaf tutulacağını açıklamasına rağmen, mesai sonrasında yüzde 5’ten fazla değer kaybetti.
Çip devi, satışları son iki yılda şirketi yüksek değerlere taşıyan son teknoloji yapay zeka çiplerini üretmek için Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’ye güveniyor.
İcra Kurulu Başkanı Jensen Huang’ın geçen ay Financial Times’a verdiği röportajda önümüzdeki dört yıl içinde ABD’de yüz milyarlarca dolarlık harcama sözü verdiği Nvidia yorum yapmayı reddetti.
TSMC hisseleri mesai sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 6 değer kaybetti. Şirket kısa bir süre önce ABD’de çip üretimine 100 milyar dolar daha yatırım yapmayı taahhüt etmişti.
Meta hisseleri ise yüzde 5 civarında düşüş gösterdi. Şirket daha önce ABD ile ticaret anlaşmazlığının tırmanması halinde Çin’deki reklam gelirlerinin darbe alabileceği uyarısında bulunmuştu.
Trump ayrıca gece yarısı tüm yabancı otomobil ve parçalarına yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını doğrulayarak tüm ABD’li otomobil üreticilerinin hisse senetlerini vurdu.
Tesla’nın hisseleri, yatırımcıların küresel tedarik zinciri üzerindeki etkinin yanı sıra dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisine misilleme tarifeleri uygulanması ihtimalinden endişe etmeleri nedeniyle mesai sonrası işlemlerde yüzde 8 düştü.
Geçtiğimiz ay Tesla, “belirli parça ve bileşenlerin ABD içinde tedarik edilmesinin zor ya da imkansız olması” nedeniyle otomobil üretim maliyetinin artacağı ve Amerikan araçlarının denizaşırı ülkelerde daha az rekabetçi hale geleceği uyarısında bulundu.
Beyaz Saray’ın bilgi notunda “halihazırda gümrük vergisine tabi olan” otomobil ve otomobil parçaları, bakır ve “ABD’de bulunmayan bazı minerallerin” muaf tutulacağı belirtilirken daha fazla ayrıntı verilmedi.
The Futurum Group’un CEO’su Daniel Newman, Trump’ın hamlesini haftalardır tedirgin olan teknoloji yatırımcıları için “yara bandını yırtma anı” olarak tanımladı.
Newman, “Piyasanın tepkisini izliyorsunuz ve şöyle diyorsunuz: tüm dünya temelde tamamen bu çok erişilebilir ekonomiye sahip olmamıza bağımlı hale geldi” dedi.
Perakendeciler için hisse hareketleri, Trump’ın ilk döneminde Çin’den ithalata ağır gümrük vergileri koymasının ardından tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için yıllarca çaba sarf etmelerine rağmen geldi. En büyük ev geliştirme zinciri Home Depot’un CEO’su Ted Decker geçen ay yaptığı açıklamada tedarikçilerin üretimlerinin bir kısmını Güneydoğu Asya, Meksika ve ABD’ye taşıdığını söyledi .
Target’ın ticari işler müdürü Rick Gomez geçen ay yaptığı açıklamada, giyim eşyası üretimini Çin’den Guatemala ve Honduras gibi Orta Amerika ülkelerine kaydırdıklarını söyledi. Trump Çarşamba günü Guatemala ve Honduras’a yüzde 10 gümrük vergisi getirdi.
Target yorum yapmayı reddetti.
Target’ın da üyesi olduğu Perakende Sektörü Liderleri Birliği’nin kıdemli başkan yardımcısı Michael Hanson, “Yeni açıklanan bu gümrük vergileri – ve Amerikan işletmelerine yönelik beklenen misilleme gümrük vergileri – ABD ekonomisini istikrarsızlaştırma, yerli üretimi ve büyümeyi destekleme hedeflerini baltalama riski taşıyor” dedi.
Yeni gümrük vergileri, özel bir rahatlama için derhal harekete geçilmesine yol açtı. Üyeleri arasında gıda üreticileri PepsiCo, Mondelez ve Kraft Heinz’ın da bulunduğu Tüketici Markaları Derneği, bazı “kritik bileşenlerin” vergilerden muaf tutulması için dilekçe verdi.
Dernekten yapılan açıklamada, “Başkan Trump ve ticaret danışmanlarını, imalat sektöründeki istihdamı korumak ve marketlerdeki gereksiz enflasyonu önlemek amacıyla, yaklaşımlarını ince ayarlamaya ve temel bileşen ve girdileri muaf tutmaya teşvik ediyoruz” denildi.
Trump’ın ‘Kurtuluş Günü’ vergileri Asya’yı nasıl etkileyecek?
Amerika
ABD halkı dolandırıcılara bir yılda 68 milyar dolar kaptırdı

Gallup ve Stop Scams Alliance tarafından yürütülen güncel bir araştırma, 2025 yılında ABD’deki yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 6’sının dolandırıcıların hedefi olduğunu ortaya koydu. Toplamda 15 milyon kişiyi etkileyen bu suç faaliyetlerinde yapay zeka kullanımının payı artarken, toplam finansal kaybın 68 milyar dolara ulaştığı bildirildi.
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 2025 yılında yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 6’sı dolandırıcılık faaliyetlerinin kurbanı oldu. Araştırmalar, bu suçların önemli bir kısmında yapay zeka teknolojilerinin kullanıldığını gösteriyor.
Kamuoyu araştırma şirketi Gallup ile dolandırıcılıkla mücadele platformu Stop Scams Alliance tarafından ortaklaşa yürütülen çalışmanın sonuçları, ABD merkezli televizyon kanalı NBC tarafından yayımlandı.
Elde edilen verilere göre, ülkede yaklaşık 15 milyon kişi dolandırıcıların tuzağına düştü. Mağdurların beyanları, bu nitelikli dolandırıcılık eylemlerinin yüzde 12’sinde yapay zeka unsurlarının aktif şekilde rol oynadığını ortaya koyuyor.
Vakaların yüzde 49’unda ise mağdurlar, çeşitli ödeme sistemlerini kullanarak kaynaklarını dolandırıcılara kendi elleriyle transfer etti.
Kâr amacı gütmeyen siber güvenlik kuruluşu Stop Scams Alliance kurucusu ve genel direktörü Ken Westbrook, konuya ilişkin değerlendirmesinde, organize suç şebekelerinin ulaştığı operasyonel kapasiteye dikkat çekti.
Westbrook, NBC News ile gerçekleştirdiği söyleşide şu ifadeleri kullandı:
“Bu aktörlerin organize suç örgütü olarak nitelendirilmesi tesadüf eseri değil. Son derece eşgüdümlü ve devasa ölçeklerde faaliyet gösteriyorlar. Esasen bu yasa dışı faaliyetlerin yarattığı mali tahribat 68 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu miktar, hava yolu şirketi Delta Air Lines’ın yıllık toplam gelirine eş değer bir büyüklüğü temsil ediyor.”
Yapay zeka teknolojileri geliştiren OpenAI gibi küresel teknoloji firmaları da kendi platformlarının kötü niyetli kullanımıyla ilgili periyodik raporlar yayımlıyor.
OpenAI tarafından şubat ayında paylaşılan veriler, yapay zeka araçlarının dünya genelinde dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanıldığını belgeliyor.
Bu yöntemler arasında, daha önce dolandırılarak mağdur edilmiş kişilere hitap eden ve kaybedilen fonların geri alınabileceğini vaat eden sahte “kayıp telafi hizmetleri” reklamlarının yayılması yer alıyor.
Öte yandan, yapay zeka tabanlı sistemlerin manipüle edilmesine yönelik teknik detaylar da resmi makamların raporlarında kendisine yer buluyor.
Amerika
Ford, ABD genelinde 740 binden fazla aracı geri çağırıyor

ABD merkezli otomotiv üreticisi Ford, şanzıman sistemindeki bir hata nedeniyle ülke genelinde 741 binden fazla aracı geri çağırıyor. Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi, söz konusu hatanın araçların kendiliğinden hareket etmesine yol açabileceğini bildirdi.
ABD merkezli otomotiv devi Ford Motor Co., şanzıman sisteminde tespit edilen bir hata nedeniyle ABD genelinde 741 bin 195 aracı geri çağırıyor.
Reuters haber ajansının ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) verilerine dayandırdığı bildirimde, söz konusu teknik aksaklığın sürüş güvenliğini riske attığı ifade edildi.
NHTSA tarafından yayımlanan raporda, araçların şanzıman sistemindeki bir hatanın park mekanizmasına zarar verebileceği, bu durumun ise park halindeki aracın aniden ve kendiliğinden hareket etmesine yol açabileceği kaydedildi.
Güvenlik kurumunun açıklamasına göre bu geri çağırma kararı; 2018-2021 model Navigator ve Expedition, 2020-2021 model Explorer ile 2021 model Lincoln Aviator ve F-150 araçların belirli bir kısmını kapsıyor.
Bronco modellerinde çamurluk kaplaması riski
Güvenlik idaresi, Ford’un şanzıman sorununun yanı sıra ABD’deki 36 bin 46 Bronco model aracı da geri çağıracağını duyurdu.
Açıklamada, bu araçların ön çamurluk kaplamalarının hatalı monte edildiği, sürüş esnasında yerinden çıkabilecek bu parçaların kaza riskini artırabileceği belirtildi.
Yetkililer, yetkili bayilerin söz konusu sorunların çözümü için şanzıman kontrol yazılımını ücretsiz olarak güncelleyeceğini, araçlarda gerekli incelemeleri gerçekleştireceğini ve hasarlı parçaları bedelsiz olarak onaracağını ya da değiştireceğini açıkladı.
Yazılım sorunları devam ediyor
NHTSA, Nisan ayında yaptığı bir diğer açıklamada, Ford’un şanzıman kontrol modülündeki yazılım hatası sebebiyle ABD’de yaklaşık 1,4 milyon F-150 model kamyoneti geri çağıracağını bildirmişti.
Yazılımdaki bu hatanın, araç hareket halindeyken şanzımanın beklenmedik şekilde düşük vitese geçmesine yol açabileceği, sürücünün araç üzerindeki kontrolünü kaybetmesine sebep olarak kaza riskini yükseltebileceği aktarılmıştı.
Diğer yandan, otomotiv bakım ve servis ağı EuroAuto verilerine göre, 2026 yılının başından itibaren Ford marka araçlar, en sık onarım ihtiyacı duyan markalar listesinde yedinci sırada yer aldı.
Model bazındaki istatistiklerde ise Ford Focus, servisleri en sık ziyaret eden araç modelleri arasında üçüncü sırada bulundu.
Amerika
Trump yönetimine 25 eyaletten Medicaid davası

ABD’de 25 eyalet ve Columbia Bölgesi, Trump yönetiminin dar gelirli kesimlere sağlık sigortası sağlayan Medicaid programındaki çalışma muafiyetlerine getirdiği yeni kısıtlamalara karşı dava açtı. Massachusetts’teki federal bölge mahkemesinde açılan davada, hükümetin “tıbben kırılgan” statüsündeki en savunmasız bireyleri koruyan yasal güvenceleri ihlal ettiği belirtiliyor.
ABD’de 25 eyalet ve Columbia Bölgesi’nden oluşan koalisyon, Trump yönetiminin dar gelirli kesimlere yönelik sağlık sigortası programı Medicaid kapsamında, tıbben kırılgan durumdaki kişilere sağlanan çalışma zorunluluğu muafiyetlerini kısıtlayan yeni düzenlemesine karşı ortak dava açtı.
Massachusetts’teki federal bölge mahkemesinde pazartesi günü açılan davanın dilekçesinde, Federal Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezinin (CMS), yeni çalışma gerekliliklerinden kimlerin muaf tutulacağına ilişkin yayımladığı geçici nihai kural ile Kongre tarafından belirlenen yasal korumaları ihlal ettiği belirtildi.
Eyaletlerin ortak dava dilekçesinde, Trump yönetiminin kabul ettiği bu yeni kural ile “Medicaid programının en savunmasız üyelerinden bazıları için Kongre tarafından yasal olarak güvence altına alınan çalışma muafiyeti sınırlarını çarpıcı biçimde daralttığı” ifade edildi.
Eyaletler, söz konusu düzenlemenin halihazırda çalışan veya muafiyet hakkı bulunan çok sayıda kişinin sağlık sigortasını kaybetmesine ya da bu hizmetten mahrum kalmasına yol açacağını savunuyor.
Dava dilekçesinde yeni kurala ilişkin şu değerlendirme yer aldı:
“Bu düzenleme, tıbbi açıdan kırılgan durumları nedeniyle muaf tutulması gereken kişileri sınırlandıran yeni kurallar getirmekte; sağlık hizmetine ihtiyaç duyan bu hassas durumdaki bireyleri, hayati önem taşıyan sağlık güvencelerini elde etmek ve korumak için gereksiz bürokratik engelleri aşmaya zorlamaktadır.”
Bu ayın başlarında yayımlanan kural, “One Big Beautiful Bill Act” adlı yasa ile hayata geçirilen çalışma kurallarının 42 eyalet ve Columbia Bölgesi’nde nasıl uygulanacağına dair bir kılavuz niteliği taşıyor.
Cumhuriyetçi Kongre üyeleri ve hükümet yetkilileri, bu politikayı Medicaid programındaki israf, dolandırıcılık ve suistimallerle mücadelenin bir yöntemi olarak nitelendiriyor.
Ocak ayında yürürlüğe girmesi planlanan yeni kurallara göre, genişletilmiş Medicaid programı kapsamında yer alan hak sahiplerinin sigorta haklarını koruyabilmeleri için ayda en az 80 saat çalışması, gönüllü faaliyetlerde bulunması, yarı zamanlı da olsa bir eğitim kurumuna devam etmesi veya mesleki eğitim programlarına katılması gerekiyor.
Yasa metninde, belirli hassas gruplar için çeşitli istisnalar tanımlanmış ve “tıbben kırılgan” durumdaki kişiler bu zorunluluktan muaf tutulmuştu.
Ancak ilgili yasada bu ifadenin net bir tanımına yer verilmemişti.
Hükümetin yürürlüğe koyduğu yeni kurallar ise tıbbi kırılganlık tanımını dolaylı olarak kişinin çalışma kapasitesine bağlıyor.
Yeni düzenlemeye göre bir kişinin muafiyet hakkı kazanabilmesi için mevcut sağlık durumunun çalışmasına kesin olarak engel teşkil ettiğini kanıtlaması gerekiyor.
Eyalet yönetimleri, düzenleme yayımlanmadan önce aylarca CMS ile uygulama planları üzerinde görüştüklerini ancak yasa metninde yer almayan bu son derece katı tanım karşısında hazırlıksız yakalandıklarını belirtiyor.
Eyalet yetkilileri, yasal olarak korunması gereken kişilerin, muafiyet durumlarını kanıtlamak için önlerine konulan bürokratik engelleri aşamamaları sebebiyle sağlık güvencelerini kaybedebileceğini vurguluyor.
Dilekçede kurumun karar alma mekanizmasına yönelik şu ifadelere yer verildi:
“Bu değişiklikler, kurumun karar alma sürecinde göz önünde bulundurması gereken ya da halihazırda önünde bulunan somut kanıtları açıkça göz ardı etmektedir. Makul alternatifler veya olası büyük olumsuz sonuçlar yeterince değerlendirilmediği gibi davacı eyaletlerden tam olarak ne talep edildiği de netleştirilmemiştir.”
Davacı eyaletler, Kongrenin yasayı kaleme alırken kapsamı bilinçli olarak geniş tuttuğuna dikkat çekiyor.
Yasanın geniş tutulan muafiyet alanlarının haklı gerekçelere dayandığı belirtilen dava dilekçesinde, “Engelli bireyler, kanser tedavisi gören hastalar ya da ciddi ve karmaşık sağlık sorunlarıyla mücadele eden kişilerin, sağlıklarını korumalarına yardımcı olan bu hayati bakımı kaybetme riskiyle karşı karşıya bırakılmaması gerekir” ifadesi kullanıldı.
Amerika2 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Avrupa7 gün önceKuzey Akım sabotajında ‘porno filmi kılıfı’ iddiası
Asya2 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceHeidegger’in kulübesindeki Avrupa solu
Dünya Basını2 hafta önceİngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Dünya Basını2 hafta önceForeign Policy: İran, Vietnam’dan Daha Ağır Bir Yenilgi
Rusya2 gün önce“Planlarımızda Kiev rejimini kurtarmak yok”
Dünya Basını2 hafta önceİran savaşı küresel güç dengelerini nasıl yeniden şekillendirdi?












