Bizi Takip Edin

Amerika

Trump’ın gümrük vergileri Asya tedarik zincirine sahip ABD’li şirketleri tehdit ediyor

Yayınlanma

Apple, Amazon ve Tesla gibi önde gelen ABD şirketlerinin hisseleri, Donald Trump’ın kapsamlı gümrük tarifesi rejiminin küresel tedarik zincirlerinde yaygın bir kargaşa tehdidi oluşturmasıyla çarşamba günü mesai sonrası işlemlerde düşüşe geçti.

Teknoloji şirketleri, Nasdaq’ı takip eden kontratların yüzde 4 düşmesiyle, ilk piyasa tepkisinde en çok etkilenenler arasında yer aldı. Çin’e yönelik ek gümrük vergilerine büyük ölçüde maruz kalan Apple’ın hisseleri yüzde 7 düşerken, Amazon da yaklaşık yüzde 6 geriledi.

Trump’ın küresel ticaret savaşının tırmanması teknoloji tedarik zincirleri için önemli bir risk oluştururken, üst düzey yöneticiler karlılıklarını etkileyebilecek politikaları yumuşatmak ya da bunlardan muafiyet elde etmek için aylarca uğraştı.

Trump ve ‘Kurtuluş Günü’: Gümrük vergilerinden ötesi

Çarşamba günü geç saatlerde zarar görenler sadece teknoloji şirketleri değildi. Büyük perakendecilerin ve tüketici markalarının hisseleri de Trump’ın gümrük vergisi açıklamasının ardından düşüşe geçti ve Walmart yüzde 7 değer kaybetti. Target yüzde 5’ten fazla düşerken spor giyim grubu Nike da mesai sonrası işlemlerde yüzde 7 değer kaybetti.

Tüm ülkelere yönelik yüzde 10’luk evrensel gümrük tarifesi 5 Nisan’da doğu saatiyle gece yarısından itibaren uygulanacakken, AB, Çin, İngiltere, Japonya ve Güney Kore dahil olmak üzere birden fazla coğrafyaya uygulanan daha yüksek “karşılıklı” gümrük tarifeleri 9 Nisan’da doğu saatiyle gece yarısından itibaren yürürlüğe girecek.

Wedbush analisti Daniel Ives, yeni gümrük vergilerinin piyasaların korktuğu “en kötü senaryodan daha kötü” olduğunu yazdı. Ives, “Teknoloji hisseleri, talep yıkımı, tedarik zincirleri ve özellikle tarifelerin Çin ve Tayvan kısmıyla ilgili endişeler nedeniyle bu duyuru üzerine büyük bir baskı altında kalacak” dedi.

Büyük bir teknoloji şirketinin yöneticisi, Financial Times’a, mevcut yönetim altında faaliyet göstermenin “hareketli bir hedefi vurmaya çalışmak” gibi olduğunu söyledi. Bu kişi, gümrük vergilerinin “ABD ekonomisini çökerteceğinden” daha çok endişe duyduğunu söyledi.

Apple, Trump’ın ilk döneminde olduğu gibi yeni gümrük vergilerinden muaf tutulma ihtimalinin olup olmadığı konusunda yorum yapmaktan kaçındı. Bir Beyaz Saray sözcüsü, Başkan’ın kararnamesinde Apple için herhangi bir muafiyet olmadığını doğruladı.

Apple’ın CEO’su Tim Cook, şirketin tedarik zincirlerinin, Foxconn gibi şirketlerin her yıl milyonlarca iPhone ürettiği Çin’e sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle jeopolitik bir ip üzerinde yürüyor. Şubat ayında açıklanan  500 milyar dolarlık harcama planı Trump’ı yatıştırmaya yönelik bir girişim olarak görüldü.

Apple her yıl büyük çoğunluğu Çin’de üretilen yaklaşık 50 milyon iPhone’u ABD’ye gönderiyor. iPhone, şirketin amiral gemisi ürünü olmaya devam ediyor ve toplam gelirinin yarısından fazlasını oluşturuyor; Mac, iPad, giyilebilir cihazlar ve hızla büyüyen hizmet sektörü ise geri kalanını oluşturuyor.

Trump’ın küresel gümrük vergileri Çin’e ‘çok yönlü abluka’ işlevi görüyor

Trump, halihazırda uyguladığı yüzde 20’lik gümrük vergisine ek olarak Çin’den ithal edilen ürünlere “karşılıklı” olarak yüzde 34, Apple’ın da üretim yaptığı Hindistan’a yüzde 26 ve Vietnam’a yüzde 46 gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı.

Birden fazla önemli üretim ülkesini etkileyen tek taraflı hamle, Apple’ın Çin ile olan yakın tedarik zinciri ilişkisini etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda üretim üssünü başka yerlerde çeşitlendirme girişimlerinden elde edeceği faydaları da köreltecektir.

Amazon da benzer şekilde, ilk döneminde başkanın hışmına uğrayan Trump’a yaranmak için yakın zamanda bir kampanya yürüttü. Şirketin kurucusu Jeff Bezos Trump’ın yemin törenine katıldı ve son aylarda onunla birkaç kez yemek yedi.

Morgan Stanley analistlerine göre Seattle merkezli holding, depolarını stoklamak için Çin’den ithalata bağımlı ve perakende kolunun maliyetlerinin yaklaşık dörtte biri Çin’e bağlı.

Bu arada Nvidia hisseleri, Beyaz Saray’ın yarı iletkenlerin şimdilik karşılıklı rejimden muaf tutulacağını açıklamasına rağmen, mesai sonrasında yüzde 5’ten fazla değer kaybetti.

Çip devi, satışları son iki yılda şirketi yüksek değerlere taşıyan son teknoloji yapay zeka çiplerini üretmek için Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’ye güveniyor.

İcra Kurulu Başkanı Jensen Huang’ın geçen ay Financial Times’a verdiği röportajda önümüzdeki dört yıl içinde ABD’de yüz milyarlarca dolarlık harcama sözü verdiği Nvidia yorum yapmayı reddetti.

TSMC hisseleri mesai sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 6 değer kaybetti. Şirket kısa bir süre önce ABD’de çip üretimine 100 milyar dolar daha yatırım yapmayı taahhüt etmişti.

Meta hisseleri ise yüzde 5 civarında düşüş gösterdi. Şirket daha önce ABD ile ticaret anlaşmazlığının tırmanması halinde Çin’deki reklam gelirlerinin darbe alabileceği uyarısında bulunmuştu.

Trump ayrıca gece yarısı tüm yabancı otomobil ve parçalarına yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını doğrulayarak tüm ABD’li otomobil üreticilerinin hisse senetlerini vurdu.

Tesla’nın hisseleri, yatırımcıların küresel tedarik zinciri üzerindeki etkinin yanı sıra dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisine misilleme tarifeleri uygulanması ihtimalinden endişe etmeleri nedeniyle mesai sonrası işlemlerde yüzde 8 düştü.

Geçtiğimiz ay Tesla, “belirli parça ve bileşenlerin ABD içinde tedarik edilmesinin zor ya da imkansız olması” nedeniyle otomobil üretim maliyetinin artacağı ve Amerikan araçlarının denizaşırı ülkelerde daha az rekabetçi hale geleceği uyarısında bulundu.

Beyaz Saray’ın bilgi notunda “halihazırda gümrük vergisine tabi olan” otomobil ve otomobil parçaları, bakır ve “ABD’de bulunmayan bazı minerallerin” muaf tutulacağı belirtilirken daha fazla ayrıntı verilmedi.

The Futurum Group’un CEO’su Daniel Newman, Trump’ın hamlesini haftalardır tedirgin olan teknoloji yatırımcıları için “yara bandını yırtma anı” olarak tanımladı.

Newman, “Piyasanın tepkisini izliyorsunuz ve şöyle diyorsunuz: tüm dünya temelde tamamen bu çok erişilebilir ekonomiye sahip olmamıza bağımlı hale geldi” dedi.

Perakendeciler için hisse hareketleri, Trump’ın ilk döneminde Çin’den ithalata ağır gümrük vergileri koymasının ardından tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için yıllarca çaba sarf etmelerine rağmen geldi. En büyük ev geliştirme zinciri Home Depot’un CEO’su Ted Decker geçen ay yaptığı açıklamada tedarikçilerin üretimlerinin bir kısmını Güneydoğu Asya, Meksika ve ABD’ye taşıdığını söyledi .

Target’ın ticari işler müdürü Rick Gomez geçen ay yaptığı açıklamada, giyim eşyası üretimini Çin’den Guatemala ve Honduras gibi Orta Amerika ülkelerine kaydırdıklarını söyledi. Trump Çarşamba günü Guatemala ve Honduras’a yüzde 10 gümrük vergisi getirdi.

Target yorum yapmayı reddetti.

Target’ın da üyesi olduğu Perakende Sektörü Liderleri Birliği’nin kıdemli başkan yardımcısı Michael Hanson, “Yeni açıklanan bu gümrük vergileri – ve Amerikan işletmelerine yönelik beklenen misilleme gümrük vergileri – ABD ekonomisini istikrarsızlaştırma, yerli üretimi ve büyümeyi destekleme hedeflerini baltalama riski taşıyor” dedi.

Yeni gümrük vergileri, özel bir rahatlama için derhal harekete geçilmesine yol açtı. Üyeleri arasında gıda üreticileri PepsiCo, Mondelez ve Kraft Heinz’ın da bulunduğu Tüketici Markaları Derneği, bazı “kritik bileşenlerin” vergilerden muaf tutulması için dilekçe verdi.

Dernekten yapılan açıklamada, “Başkan Trump ve ticaret danışmanlarını, imalat sektöründeki istihdamı korumak ve marketlerdeki gereksiz enflasyonu önlemek amacıyla, yaklaşımlarını ince ayarlamaya ve temel bileşen ve girdileri muaf tutmaya teşvik ediyoruz” denildi.

Trump’ın ‘Kurtuluş Günü’ vergileri Asya’yı nasıl etkileyecek?

Amerika

Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler

Yayınlanma

Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.

Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.

Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.

404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.

Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.

Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.

Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.

Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.

Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.

Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.

Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.

Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.

Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.

Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.

Kararnamede şöyle deniyor.

“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”

Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.

Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.

Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.

SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.

AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.

Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı. 

Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.

Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.

Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.

Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.

Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.

Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.

Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.

Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Yayınlanma

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.

Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.

Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.

Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.

Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.

Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.

ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.

SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.

Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.

Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak

Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.

SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.

Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.

Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.

Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English