ABD Senatosu’ndaki Cumhuriyetçiler, ara seçim sonuçlarının kapsamlı biçimde tartışılması gerekçesiyle salı günü yapılması planlanan parti liderliği seçiminin ertelenmesini talep etti. Pensilvanya Senatörü Dave McCormick’in de destek verdiği girişim kapsamında, Senatör Ron Johnson öncülüğünde hazırlanan erteleme mektubu Konferans Başkanı Tom Cotton’a sunulacak.

ABD Senatosundaki ılımlı Cumhuriyetçilerden Dave McCormick, partisinin bugün yapılması planlanan liderlik seçimlerinin ertelenmesi yönünde muhafazakar meslektaşlarınca başlatılan çağrıya destek verdi.

Pensilvanya Senatörü McCormick, pazar gecesi yaptığı açıklamada, “Lider Thune ile paylaştığım üzere, ara seçimlerin derslerini ve nasıl ilerleyeceğimizi etraflıca tartışıp değerlendirmeden liderlik seçimlerine geçmemiz gerektiğine inanmıyorum” ifadelerini kullandı.

McCormick açıklamasını, “Hızlı bir biçimde liderliğin belirlenmesine ihtiyacımız var ancak salı günü çok erken” sözleriyle sürdürdü.

Son yıllarda doğrudan liderlik seçimlerine gitmenin yerleşik bir uygulama haline geldiğini bildiğini kaydeden McCormick, “Ancak acele etmemeliyiz” değerlendirmesini paylaştı.

Pensilvanya Senatörü, geçen haftaki ara seçimleri Cumhuriyetçiler açısından “on yılların en kötü seçim sonucu” olarak tanımladı.

McCormick internet üzerinden yaptığı paylaşımda, “Nelerin ters gittiğine, bunu nasıl düzelteceğimize, neleri savunduğumuza ve gündemimizin Amerikan halkının endişelerine nasıl odaklanması gerektiğine dair bir tartışmaya ihtiyacımız var” dedi.

The Hill gazetesinin haberine göre Senato Bütçe Komisyonu Başkanı Ron Johnson, liderlik seçimlerinin durdurulmasının ele alınacağı bir toplantı talebiyle Senato Cumhuriyetçi Konferansı Başkanı Tom Cotton’a pazartesi günü göndermeyi planladığı mektup için geçen hafta gereken imzaları topladı.

Johnson ve mektubu imzalayan meslektaşları, “2028 yılındaki sonuçları iyileştirmek adına neler yapabileceğimize dair konferansımız bünyesinde ciddi tartışmalar yürütmemiz gerekiyor” ifadelerine yer verdi.

Grup mektupta, “Liderlik için yarışan isimlerin nasıl bir yönetim sergileyeceklerine yönelik kapsamlı bir müzakere ve değerlendirme yürütmeden liderlik seçimlerini düzenlemek siyasi bir görevi ihmal olur” görüşünü dile getirdi.

Senatörler ayrıca, “Dünyanın en müzakereci kurulunda liderlik seçimlerinin yürütülmesi gereken yöntem kesinlikle bu değildir” sözlerini kaydetti.

Senatör Johnson, Cumhuriyetçi konferansın kapsamlı bir tartışma yürütmesini ve benimsenecek işbirliğine dayalı ortak yönetim modeline dair adayların değerlendirmelerini dinleme fırsatı bulana kadar liderlik seçimlerinin ertelenmesini istiyor.

Johnson ayrıca, Cumhuriyetçi senatörlerin cesaretlenen Demokratlara karşı koymak adına bir strateji haritası çıkarmaları gerektiğini belirtti.

Senato Yönlendirme Komitesi Başkanı Rick Scott da Johnson’ın seçimlerin ertelenmesini talep eden mektubuna imza koydu.

Johnson, Scott ve diğer muhafazakarlar, benimsenecek işbirliğine dayalı konferans yönetimi modeline dair adayların vizyonunu tüm Cumhuriyetçi senatörler dinleyene kadar oylamanın ertelenmesi gerektiğini savundu.

Eski Senato Yönlendirme Komitesi Başkanı Utah Senatörü Mike Lee de Cumhuriyetçi liderlik seçiminin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunan isimler arasında yer aldı.

Senatör Lee geçen hafta sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, salı günü neler yaşandığını etraflıca tartışma fırsatı bulana ve konferansta kimlerin yer alacağını görene kadar liderlik seçimlerini düzenleme hakları olmadığını kaydetti.

Senatodaki muhafazakar kanat 2022 ara seçimleri ile 2024 başkanlık seçimlerinin ardından da liderlik yarışını ertelemeyi denemiş ancak Cumhuriyetçi senatörlerin çoğunluğunu bu yönde ikna etmeyi başaramamıştı.

Senato Cumhuriyetçi konferansının salı sabahı toplanması planlanırken Johnson, McCormick ve Lee oylamanın durdurulması fikrini toplantıda gruba sunma fırsatı bulacak.

Yeterli desteğe ulaşılamaması halinde senatörler, gelecek Kongre döneminde görev yapacak yeni liderlik kadrosu için sabah saatlerinde oylarını kullanacak.

Mevcut tabloda Senato Çoğunluk Lideri John Thune’un karşısında herhangi bir rakip yer almazken Thune’un liderlik görevine yeniden seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Hukukçular ve analistlere göre Nvidia CEO’sunun görevinden ABD’nin ihracat kontrollerine, Çin’le ticaretten şirketin bağımsızlığına kadar pek çok konu tartışmaya açıldı.

Nvidia’nın CEO Jensen Huang’ın evlilik dışı bir ilişki yaşadığını kabul etmesinin ardından hakkında soruşturma başlatılması, yalnızca Huang’ın otuz yılı aşkın süredir sürdürdüğü görevini değil, çip devinin Çin’le yürüttüğü hassas yarı iletken ticaretinin geleceğini de tehdit ediyor. Hukukçular ve analistler, skandalın sonuçlarının çok daha geniş kapsamlı olabileceğini belirtiyor.

Yapay zekâ sistemlerinde kullanılan çiplerin dünyanın önde gelen üreticisi olan Nvidia, 63 yaşındaki CEO’sunun eşini aldattığını çalışanlarına açıklaması ve soruşturmada tam işbirliği yapacağına söz vermesinin ardından benzeri görülmemiş bir kurumsal ve jeopolitik krizle karşı karşıya kaldı.

Huang’ın Çin istihbaratının yürüttüğü bir operasyonun hedefi olduğuna ilişkin iddiaların ardından ABD Kongresi de soruşturma başlatmaya hazırlanıyor. Pekin ise söz konusu iddiayı reddediyor.

Geçen hafta ABD Temsilciler Meclisi’ndeki üç komitenin Cumhuriyetçi başkanları, Huang’a gönderdikleri mektupta, Çinli iş kadını Alice Huang ile ilişkileri hakkında bilgi vermek üzere 18 Kasım’da basına kapalı bir bilgilendirme toplantısına katılmasını istedi.

Şanghay merkezli Co-Effort Hukuk Bürosu’nda mevzuata uyum alanında çalışan avukat Mark Shi’ye göre, düzenleyici makamların ilk baskısı doğrudan Nvidia’nın ihracat kontrol mekanizmalarına yönelecek.

South China Morning Post’a konuşan Shi, “Nvidia açısından en doğrudan etki, şirketin müşteri inceleme süreçlerinin, çiplerin başka alıcılara yönlendirilmesini önlemeye yönelik tedbirlerinin ve hassas bilgileri koruma mekanizmalarının etkinliğini çok daha somut biçimde kanıtlamak zorunda kalması olacak” dedi.

Shi sözlerini şöyle sürdürdü:

“Soruşturma bu alanlarda eksiklikler ortaya çıkarırsa şirket, risklerin mevzuata uyum yoluyla kontrol altında tutulabileceği ve dolayısıyla Çin’e daha fazla satış yapılmasına izin verilmesi gerektiği yönündeki savunmasını yaparken çok daha güçlü bir şüphecilikle karşılaşacaktır.”

Tartışmaların merkezindeki başlıca konulardan biri de Huang’ın şirket içi ve dış soruşturmaların ardından CEO’luk görevini sürdürüp sürdüremeyeceği.

Chicago merkezli yatırım danışmanlığı şirketi The Future Fund’ın yönetici ortağı Gary Black, “Jensen Huang’ın Nvidia CEO’su olarak görevde kalabileceğinden şüpheliyim” dedi. Black ayrıca şirketin CEO’luk görevini devralabilecek “doğal bir halefinin” bulunmadığını belirtti.

Black, “Huang herhangi bir suç veya hukuka aykırı fiil işlemiş olmasa da davranış kuralları ve muhakeme yeteneği sorgulanacaktır. Bunun da Nvidia yönetim kurulu tarafından görevden alınmasıyla sonuçlanması muhtemeldir” değerlendirmesinde bulundu.

Black, belirsizlik nedeniyle çok sayıda portföy yöneticisinin önümüzdeki haftalarda Nvidia hisselerindeki pozisyonlarını azaltabileceğini de sözlerine ekledi.

Nvidia’nın kurumsal yönetim yapısı da şirketin kırılganlığını artıran bir başka unsur.

Haber kuruluşu Semafor’un CEO editörü Andrew Edgecliffe-Johnson, Huang’ın Silikon Vadisi’ndeki pek çok şirket kurucusundan farklı olarak, “Meta Platforms’un kurucusu Mark Zuckerberg gibi teknoloji şirketi kurucularını koruyan” çift sınıflı hisse yapısına sahip olmadığına dikkat çekti.

Edgecliffe-Johnson, krizin “kurumsal dünyada ağırlığı olan isimler bakımından yetersiz” Nvidia yönetim kurulu açısından ciddi bir sınav olacağını belirtti.

Tayvan’dan yarı iletken analisti Andrew Lu’ya göre ise yaşananlar, şirketin hareket serbestisini şimdiden yeniden şekillendirmeye başladı.

Lu, internette yayımladığı son değerlendirmesinde, Washington’ın hedeflerinden birinin “Nvidia’yı ulusal güvenlik tasması altına almak” olduğunu söyledi.

Lu şu ifadeleri kullandı:

“Bundan böyle amaç, Nvidia’nın yüksek performanslı çiplerinin her birinin nihai olarak nereye ulaştığına kadar her şeyin ABD’nin ulusal güvenlik stratejisine sıkı sıkıya uygun olmasını sağlamak. Bu aynı zamanda artık kuralların sınırlarında dolaşmaya veya düzenleyici eşiklere özel olarak uyarlanmış teknik özelliklere sahip çipler piyasaya sürmeye yer kalmadığı anlamına geliyor.”

Şirket yönetiminin ötesinde, Kongre soruşturmasının Çin’e yönelik çip ihracatı sürecinde uygulama açıkları veya teknoloji sızıntıları tespit etmesi halinde bunun ABD politikaları üzerinde zincirleme etkilere yol açabileceği uyarısında bulunan Shi, sürecin daha geniş sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Shi’ye göre, Kongre üyeleri Nvidia’nın gönüllü işbirliğini yetersiz bulursa belge sunulmasını veya ifade verilmesini zorunlu kılan resmî celpler çıkarma yetkisine sahip.

Shi, soruşturma sürecinin bu şekilde tırmanmasının nihayetinde kamuya açık oturumların düzenlenmesine ve yeni yasal düzenleme veya idari tedbir önerilerinin gündeme gelmesine yol açabileceğini de sözlerine ekledi.

ABD’de Kongre ara seçimlerinde alınan ağır yenilgi, Cumhuriyetçilerin 2028 başkanlık vizyonunu ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in adaylık ihtimalini tartışmaya açtı. Demokratların Senatoda 7 sandalye kazandığı ve Georgia ile Teksas valiliklerini devraldığı süreç, parti bağışçılarını DeSantis gibi alternatif isimlere yöneltiyor.

Cumhuriyetçi Partinin Kongre ara seçimlerinde aldığı yenilgi, partisinin 2028 başkanlık seçimlerindeki kazanma ihtimalini tartışmaya açtı.

The Wall Street Journal gazetesinin haberine göre ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in bazı müttefikleri, ortaya çıkan tablonun ardından hiçbir Cumhuriyetçi adayın başkanlık yarışını kazanma şansı kalmadığını savunuyor.

Gazete, alınan bu seçim sonucunu Cumhuriyetçi Partinin Watergate skandalından bu yana yaşadığı en ağır yenilgi olarak niteledi.

Sandıktan çıkan sonuçlar varlıklı parti bağışçıları arasındaki rahatsızlığı artırdı.

Bağışçılar, mevcut yönetimden çıkacak bir adayın Donald Trump ile aşırı derecede özdeşleşeceğinden ve onun başkanlık döneminin neticeleri sebebiyle yıpranacağından endişe duyuyor.

Bazı fon sağlayıcılar, şimdiden alternatif bir isim olarak Florida Valisi Ron DeSantis seçeneğini değerlendiriyor.

Alınan yenilgi, Trump destekçilerinin oluşturduğu koalisyon içindeki bölünmeyi de su yüzüne çıkardı.

Hispanik seçmenlerin bir bölümü Demokratlara yönelirken, savaşa karşı çıkan Cumhuriyetçiler ise İran ile girilen savaş sebebiyle mevcut yönetimden uzaklaştı.

Demokratlar bu seçimde Senatoda yedi sandalye kazanırken, geleneksel olarak Cumhuriyetçilerin kalesi sayılan Georgia ve Teksas eyaletlerinde valilik makamlarını geri aldı.

Yaşanan gelişmeler, Başkan Yardımcısı JD Vance’in siyasi geleceğini de belirsizliğe sürükledi.

Kimi yakın çalışma arkadaşları Vance’e başkanlık iddialarından vazgeçmesini tavsiye etti.

Vance ise 2028 yılındaki başkanlık yarışına katılıp katılmayacağı konusunda henüz nihai bir karar almadı.

Partinin yenilgisinin ardından “kapsamlı bir makale” yayımlayan Vance, seçim başarısızlığını İran ile yapılan savaşa bağlayarak İsrail ile ilişkilerdeki yaklaşımın yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

WSJ, Vance’in bu yazısının Washington çevrelerinde başkanın kamuoyunda tepki çeken kararlarından uzaklaşma çabası olarak yorumlandığını aktardı.

Bütün bunlarla birlikte Vance, Cumhuriyetçi Parti içindeki diğer potansiyel aday adaylarına kıyasla elindeki avantajları koruyor.

Anketlerde önde çıkan Vance, partisinin önde gelen isimlerinin ve bizzat Trump’ın desteğine sahip görünüyor.

Bazı müttefikleri Vance’e başkanlık kampanyası yürütmek yerine Ohio’ya dönmesini, yeniden Senato yarışına girmesini veya eyalet valiliği için aday olmasını önerdi.

Gazetenin edindiği bilgilere göre Vance, önüne getirilen bu alternatifleri geri çevirdi.

Vance, 2028 başkanlık seçimlerine katılma ihtimalini gözeterek Kongre ara seçimleri öncesinde Cumhuriyetçi Parti içerisindeki konumunu tahkim etmeye yönelmişti.

Axios, 2025 yılının sonlarında Vance’in olası stratejisinin beş ayağını şu şekilde sıralamıştı: Trump’ın desteğini arkasında tutmak, MAGA (Amerika’yı Yeniden Harika Yap) hareketi içindeki anlaşmazlıklardan uzak durmak, büyük bağışçıları çekmek, Cumhuriyetçi adayların kampanyalarına katılmak ve muhafazakar medya figürleri ile etki sahiplerinden oluşan bir çevreye dayanmak.

Axios’un ulaştığı kaynaklar, Vance’in aday gösterilebilmesi için Trump’ın desteğini temel şart olarak tanımlamıştı.

Trump ağustos ayında yaptığı değerlendirmede, bu konuda konuşmak için henüz erken olduğunu vurgulamakla birlikte, başkan yardımcısının bir sonraki seçimde Cumhuriyetçilerin adayı olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu dile getirmişti.

The Washington Post gazetesinin aktardığına göre Trump, özel bir sohbette 2028 yılında Vance’in zaferini görmeyi arzu ettiğini belirtmişti.

Buna karşın danışmanları, başkanın tutum değiştirebileceğini ve henüz kesin bir karara varmadığını hatırlatmıştı.

2026 yılındaki ara seçimlerin öncesinde yurt içi ziyaretlerini artıran Vance, partililerine yönelik desteğini yoğunlaştırdı.

Eylül ayından itibaren Cumhuriyetçi adaylar yararına 17 ayrı etkinlik düzenleyen Vance, mitinglerde konuşmalar yaptı ve parti komitesi için bağış toplama faaliyetlerine katıldı.

WP’nin değerlendirmesinde, bu faaliyetlerin Vance’e Washington dışındaki seçmenlerle ve parti teşkilatıyla bağlarını güçlendirme fırsatı sunduğu kaydedilmişti.

O süreçte adaylık niyetini teyit etmeyen başkan yardımcısı, öncelikle 2026 seçimlerine odaklanılması gerektiğini belirtmişti.

Ara seçim hezimetinin ardından Vance’in siyasi ufku daha belirsiz bir hale geldi.

The Atlantic yazarı Jonathan Chait’in analizine göre başkan yardımcısı; yenilginin faturasını İran savaşına ve dolaylı yoldan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya keserek MAGA koalisyonunun birliğini ve bu hareket içindeki kendi konumunu korumaya çalışıyor.

Bu söylem hem yönetimin tepki toplayan kararlarıyla araya mesafe koymayı hem de potansiyel rakibi Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun konumunu zayıflatmayı amaçlıyor.

Rubio ise adaylık yarışında Vance’in karşısına çıkmayacağını açıklamıştı.

Eylül ayında 2028 başkanlık seçimlerine katılmayı “şu an itibarıyla” planlamadığını kaydeden Rubio, bu ihtimali tamamen dışlamadığını da belirtmişti.