ExxonMobil, Venezuela ile bir veya daha fazla petrol sahasının işletilmesi konusunda müzakereleri resmileştirdi.

Şirketin CEO’su Darren Woods, Nicolas Maduro’nun kaçırılmasından sonra, durumu nedeniyle ülkeyi “yatırım yapılamaz” olarak nitelendirmişti.

Teksas’ın Spring kentinde bulunan şirket, yaptığı açıklamada, ExxonMobil’in “olası üretim aşaması fırsatları” için Venezuela hükümeti ve devlet şirketi Petróleos de Venezuela SA ile bir mutabakat zaptı imzaladığını belirtti. 

Bu anlaşma bağlayıcı nitelikte değil ve Exxon’u herhangi bir belirli projeye taahhüt altına almıyor.

Exxon yaptığı açıklamada, “Bu mutabakat metni anlamlı bir ilk adım olmakla birlikte, gelecekteki herhangi bir yatırım için istikrarlı politikalar, net düzenlemeler, güçlü yatırım korumaları ve rekabetçi getiriler gerekecektir,” dedi.

Şirket, hangi projeleri veya petrol sahalarını değerlendirdiğini açıklamadı. Exxon’un arama veya üretim faaliyetlerine katılabilmesi için nihai bir ortak girişim veya üretim paylaşımı sözleşmesinin imzalanması gerekecek.

Exxon bu süreci devam ettirirse, eski Devlet Başkanı Hugo Chávez hükümetinin şirketin varlıklarına el koymasının ardından Venezuela’ya önemli bir geri dönüş anlamına gelecek.

Bu aynı zamanda, Ocak ayında Amerikan kuvvetlerinin Başkan Nicolas Maduro’yu kaçırmasının ardından, ABD şirketlerinin öncü rol üstlenmesiyle Venezuela’nın petrol sektörünü yeniden şekillendirmeyi amaçlayan ABD Başkanı Donald Trump için de siyasi bir zafer olacak.

Devlet televizyonu VTV tarafından yayınlanan imza töreninde, geçici Başkan Delcy Rodriguez, Exxon’u yeniden hoş karşıladı ve mutabakat metninin yakında somut anlaşmalara yol açmasını umduğunu belirtti.

Rodriguez, “Sizi tekrar aramızda görmekten memnuniyet duyuyoruz,” diyerek, Venezuela’nın bu ortaklığın hem Exxon’a hem de Venezuela halkına fayda sağlayacağını umduğunu ekledi. Ayrıca, Exxon’un faaliyetlerini korumak amacıyla elverişli koşullar altında ve hukuki kesinlik çerçevesinde yatırım yapacağını da belirtti.

Kamulaştırma öncesinde Exxon, şu anda Petromonagas olarak bilinen Cerro Negro ağır ham petrol projesinde %41,67 hisseye ve güney Maracaibo havzasındaki La Ceiba projesinde %50 hisseye sahipti.

Exxon’un bağlı şirketleri, 2007 yılında Dünya Bankası’na bağlı Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözümlenmesi Merkezi’nde (ICSID) Venezuela aleyhine tahkim davası açmıştı.

2014 yılında ICSID, Exxon’a 1,6 milyar dolar artı faiz ödenmesine hükmetti. Venezuela bu karara itiraz etti ve anlaşmazlık hâlâ çözülmemiş durumda.

Bu yılın başlarında, Rodriguez’in öncülüğündeki petrol reformlarının sektörü yeni katılımcılara açmasının ardından, Exxon CEO’su Darren Woods, mali ve hukuki şartlar konusunda ilerleme kaydedildiğini belirtmiş, ancak şirketin “acele etmediğini” de vurgulamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimlerdeki Cumhuriyetçilerin kayıplarını İran savaşına, İsrail’e yönelik “büyük bir hoşnutsuzluğa” ve ABD ekonomisinin durumu hakkındaki “kötü mesajlara” bağladı.

Geçen hafta Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kontrolünü geri kazanmasından bu yana Trump’ın verdiği ilk röportaj olan ve CBS News’ten Ross Douthat ile yaklaşık bir saat süren sohbette Başkan, Amerikan halkının Cumhuriyetçi adayları reddetmesinin nedenleri olarak, kendisinin oy pusulasında yer almamasını, artan İsrail karşıtı duyguları ve İran savaşına atfedilen yüksek benzin fiyatlarını gösterdi:

“Savaşı sevmediler. Benzin fiyatlarının yükselmesini de sevmediler, çünkü ben fiyatları düşük seviyede tutmuştum. Bunun sorumlusu olarak savaş gösterildi ve bence çoğunlukla bu nedenle savaşı sevmediler; çünkü İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağı ve asla sahip olmayacağı konusunda herkesin hemfikir olduğunu düşünüyorum. Buna sahip olamayacaklar. İnanılmaz bir şekilde, İsrail’e karşı büyük bir hoşnutsuzluk var. İsrail’e karşı bir hoşnutsuzluk var gibi görünüyor. Yani bir yandan bu var. Bir yandan savaşın kendisi var. Bir yandan da benzin fiyatları var. Ve bence bunlar başlıca nedenler.”

Douthat’ın, Demokratların zafer dalgasının tek sorumlusunun İran savaşı olup olmadığı ya da seçmenlerin “henüz çözülmemiş” yaşam maliyeti ve enflasyon endişelerine de tepki gösterip göstermediklerini sorması üzerine Trump şöyle yanıt verdi:

“Aslında İran savaşı değil, çünkü [iktisadi] rakamlar olağanüstü. Elimizdeki rakamlar tarihsel olarak iyi rakamlar. Bence sorun, belki de benim tarafımdan yapılan kötü iletişimdi, ama ben bu konuyu sürekli gündeme getirirdim. Yani bilmiyorum, bu konuda ne kadar konuşabilirim ki?”

Trump, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki zayıf performansının sorumlusu olarak İran savaşı ve ABD-İsrail ilişkilerinin mevcut durumunu gösteren Başkan Yardımcısı JD Vance’in değerlendirmesine katıldığını söyledi.

Öte yandan Trump, Vance’in, İran’ın oluşturduğu tehdit göz önüne alındığında Tahran’a tekrar saldırma kararını Başkan’a bıraktığını belirtti:

“Orada, eğer öyle hissediyorsa, keşke şunu da söyleseydi –bunu ona sormalısınız– ama bunu tekrar yapma şansınız olsaydı, yapar mıydınız? O da karar alma sürecinin bir parçası. Benim cevabım kesin bir evet, çünkü İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz. Bence tarihsel olarak bu çok iyi bir karar olacak. Bugün ve yarın için iyi bir karar mı? Belki değil, ama ülkemiz için doğru olanı yapmalıyım.”

Başkan ayrıca, İran’da ABD savaşı başlatmanın doğru bir karar olduğu yönündeki değerlendirmesine Vance’in katılıp katılmayacağından emin olmadığını da belirtti.

Yasadışı göç konusundaki sert tutumunun Cumhuriyetçilerin ara seçim performansına yardımcı olup olmadığı sorulduğunda Trump şöyle yanıt verdi:

“Bence hem yardımcı oldu hem de zarar verdi. Sınırı kapatma konusunda A+ aldığımı düşünüyorum çünkü dört yıllık bir süre içinde [eski Başkan Joe] Biden döneminde 25 milyon kişi ülkeye girdi. İnsanları sınır dışı etme konusunda, kötü niyetli olanları sınır dışı ettiğim için çok yüksek not alıyorum ama iyi işleri olan, tek bir kural ihlali ya da yasa ihlali yapmış ve tek suçları ülkeye yasadışı olarak girmek olan kişileri de sınır dışı ettiğimiz için zarar görüyorum. Şimdi, ülkenin büyük bir kısmı bunların sınır dışı edilmesi gerektiğini düşünürken, ülkenin bir başka büyük kısmı da, peyzaj şirketinde çalışan, otelde çalışan ya da başka bir işte çalışan ve bazı durumlarda vergi ödeyen iyi insanlarsa kalmalarına izin verilmesi gerektiğini düşünüyor. Kalmalarına izin verilmesi gerektiğini düşünen büyük bir grup insan var.”

İran konusunda, Douthat’ın “Ara seçimler bittiğine göre şimdi savaşı tırmandırmayı düşünüyor musunuz?” diye sormasının ardından Trump, “Şey, öyle bir niyetim yok. Bunun için herhangi bir neden olduğunu sanmıyorum,” cevabını verdi.

Trump ayrıca, İranlıların “hâlâ nükleer malzemeye sahip olduğu” yönündeki Douthat’ın iddiasını da reddetti.

ABD’nin, Tahran’ın nükleer programının bileşenlerini barındırdığı şüphelenilen yeraltı tesisi olan İran’ın Kazma Dağı’nı “izlemeye” devam edeceğini belirtse de, şu anda bunu yapmaya gerek olmadığını ima etti. 

Başkan, “Kazma operasyonunu gerçekleştirmemiz gerekseydi –ki şu anda gerek yok– bunu bir saat içinde hallederdik, iş bitmiş olurdu,” dedi.

Başkan ayrıca, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu kaçırdıkları operasyonun, İran’ın nükleer tesislerini hedef almaktan rejimi hedef almaya yönelme kararında etkili olduğu yönündeki görüşü de reddetti ve “Birinin diğeriyle hiçbir ilgisi yoktu,” dedi. 

2028 başkanlık yarışına bakıldığında Trump, bir halefi “muhtemelen” destekleyeceğini ama bunun “mutlaka” anlamına gelmeyeceğini söyledi.

Yine de, Cumhuriyetçilerin “muazzam bir aday havuzuna sahip” olduğunu belirterek, “İyi ilişkiler kurduğum çok sayıda insan var,” gerçeğine dikkat çekti.

Başkan Yardımcısı JD Vance dışında kimi desteklemeyi düşünebileceği sorulduğunda Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun adını anarken, Rubio’nun yönetimden ayrılmayı planladığına dair haberleri yalanladı ve isim vermeden “mükemmel bazı senatörler” ile “diğer pek çok kişi”den bahsetti:

“İsimlerini vermek istemem. Mükemmel bazı senatörler var. Hepsini tanıyorum, hepsini çok seviyorum. Yani bu işe karışabilirim de karışmayabilirim de. Bilmiyorum. Belki de karışmamam daha iyi olur. Karışırsam bunun büyük bir etkisi olacağını düşünüyorum, çünkü destek verme gücüm çok güçlü olmuştur.”

ABD Senatosu’ndaki Cumhuriyetçiler, ara seçim sonuçlarının kapsamlı biçimde tartışılması gerekçesiyle salı günü yapılması planlanan parti liderliği seçiminin ertelenmesini talep etti. Pensilvanya Senatörü Dave McCormick’in de destek verdiği girişim kapsamında, Senatör Ron Johnson öncülüğünde hazırlanan erteleme mektubu Konferans Başkanı Tom Cotton’a sunulacak.

ABD Senatosundaki ılımlı Cumhuriyetçilerden Dave McCormick, partisinin bugün yapılması planlanan liderlik seçimlerinin ertelenmesi yönünde muhafazakar meslektaşlarınca başlatılan çağrıya destek verdi.

Pensilvanya Senatörü McCormick, pazar gecesi yaptığı açıklamada, “Lider Thune ile paylaştığım üzere, ara seçimlerin derslerini ve nasıl ilerleyeceğimizi etraflıca tartışıp değerlendirmeden liderlik seçimlerine geçmemiz gerektiğine inanmıyorum” ifadelerini kullandı.

McCormick açıklamasını, “Hızlı bir biçimde liderliğin belirlenmesine ihtiyacımız var ancak salı günü çok erken” sözleriyle sürdürdü.

Son yıllarda doğrudan liderlik seçimlerine gitmenin yerleşik bir uygulama haline geldiğini bildiğini kaydeden McCormick, “Ancak acele etmemeliyiz” değerlendirmesini paylaştı.

Pensilvanya Senatörü, geçen haftaki ara seçimleri Cumhuriyetçiler açısından “on yılların en kötü seçim sonucu” olarak tanımladı.

McCormick internet üzerinden yaptığı paylaşımda, “Nelerin ters gittiğine, bunu nasıl düzelteceğimize, neleri savunduğumuza ve gündemimizin Amerikan halkının endişelerine nasıl odaklanması gerektiğine dair bir tartışmaya ihtiyacımız var” dedi.

The Hill gazetesinin haberine göre Senato Bütçe Komisyonu Başkanı Ron Johnson, liderlik seçimlerinin durdurulmasının ele alınacağı bir toplantı talebiyle Senato Cumhuriyetçi Konferansı Başkanı Tom Cotton’a pazartesi günü göndermeyi planladığı mektup için geçen hafta gereken imzaları topladı.

Johnson ve mektubu imzalayan meslektaşları, “2028 yılındaki sonuçları iyileştirmek adına neler yapabileceğimize dair konferansımız bünyesinde ciddi tartışmalar yürütmemiz gerekiyor” ifadelerine yer verdi.

Grup mektupta, “Liderlik için yarışan isimlerin nasıl bir yönetim sergileyeceklerine yönelik kapsamlı bir müzakere ve değerlendirme yürütmeden liderlik seçimlerini düzenlemek siyasi bir görevi ihmal olur” görüşünü dile getirdi.

Senatörler ayrıca, “Dünyanın en müzakereci kurulunda liderlik seçimlerinin yürütülmesi gereken yöntem kesinlikle bu değildir” sözlerini kaydetti.

Senatör Johnson, Cumhuriyetçi konferansın kapsamlı bir tartışma yürütmesini ve benimsenecek işbirliğine dayalı ortak yönetim modeline dair adayların değerlendirmelerini dinleme fırsatı bulana kadar liderlik seçimlerinin ertelenmesini istiyor.

Johnson ayrıca, Cumhuriyetçi senatörlerin cesaretlenen Demokratlara karşı koymak adına bir strateji haritası çıkarmaları gerektiğini belirtti.

Senato Yönlendirme Komitesi Başkanı Rick Scott da Johnson’ın seçimlerin ertelenmesini talep eden mektubuna imza koydu.

Johnson, Scott ve diğer muhafazakarlar, benimsenecek işbirliğine dayalı konferans yönetimi modeline dair adayların vizyonunu tüm Cumhuriyetçi senatörler dinleyene kadar oylamanın ertelenmesi gerektiğini savundu.

Eski Senato Yönlendirme Komitesi Başkanı Utah Senatörü Mike Lee de Cumhuriyetçi liderlik seçiminin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunan isimler arasında yer aldı.

Senatör Lee geçen hafta sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, salı günü neler yaşandığını etraflıca tartışma fırsatı bulana ve konferansta kimlerin yer alacağını görene kadar liderlik seçimlerini düzenleme hakları olmadığını kaydetti.

Senatodaki muhafazakar kanat 2022 ara seçimleri ile 2024 başkanlık seçimlerinin ardından da liderlik yarışını ertelemeyi denemiş ancak Cumhuriyetçi senatörlerin çoğunluğunu bu yönde ikna etmeyi başaramamıştı.

Senato Cumhuriyetçi konferansının salı sabahı toplanması planlanırken Johnson, McCormick ve Lee oylamanın durdurulması fikrini toplantıda gruba sunma fırsatı bulacak.

Yeterli desteğe ulaşılamaması halinde senatörler, gelecek Kongre döneminde görev yapacak yeni liderlik kadrosu için sabah saatlerinde oylarını kullanacak.

Mevcut tabloda Senato Çoğunluk Lideri John Thune’un karşısında herhangi bir rakip yer almazken Thune’un liderlik görevine yeniden seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor.