Diplomasi
Trump’tan Davos’ta Grönland ültimatomu
ABD Başkanı Trump, Davos’ta yaptığı konuşmada, Danimarka’ya bağlı Grönland’ın ABD’ye devredilmesi için derhal müzakere masasına oturulması çağrısında bulundu. Adayı “dünyayı korumak için gereken devasa bir buz parçası” olarak nitelendiren Trump, askeri güç kullanmayacağını belirtse de ret cevabının sonuçları olacağı imasında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu’nda (WEF) yaptığı konuşmada, Grönland’ın ABD egemenliğine geçmesi gerektiğini savundu.
Trump’ın toprak kazanımlarını sözde tarihsel referanslarla gerekçelendirmesi, Vladimir Putin ile kurduğu iletişimin taktiksel bir yansıması olarak yorumlandı.
Grönland’ı ele geçirmek için askeri güç kullanmayı planlamadığını belirten Trump, buna rağmen bölgenin ABD’ye ait olması gerektiğinde ısrar etti.
“Sadece bir parça buz istiyorum ama vermiyorlar”
Forumdaki konuşmasında net mesajlar veren Trump, “Dünyayı korumak için bir parça buz istiyoruz ama bize vermiyorlar” ifadelerini kullandı.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında adayı ellerinde tutabilecekken bunu yapmadıklarını hatırlatan Trump, Danimarka hükümetine şu sözlerle seslendi:
“Başka hiçbir şey istemedik. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bu toprak parçasını elimizde tutabilirdik ama yapmadık. Şimdi önlerinde bir seçenek var. ‘Evet’ diyebilirsiniz, o zaman size minnettar kalırız. Ya da ‘hayır’ diyebilirsiniz; ancak bunu aklımızda tutarız.”
Trump, “Grönland’ın ABD tarafından satın alınması konusunu görüşmek üzere” müzakerelerin derhal başlatılması gerektiğini vurguladı.
ABD Başkanı, “Rusya ve Çin ile ABD arasındaki kilit stratejik noktada bulunan, neredeyse hiç yerleşimin olmadığı ve gelişmemiş bu devasa buz parçasını” yalnızca Washington yönetiminin koruyabileceğini öne sürdü.
Davos’ta yeni jeopolitik gerçeklik: Monroe doktrininden Donroe doktrinine geçiş
Ukrayna barışı ile Grönland arasında bağlantı iması
Grönland’ı almak için “güç kullanmak istemediğini ve kullanmayacağını” belirten Trump, bu ifadesiyle askeri müdahaleyi kastetti. Avrupa ülkelerini tehdit ettiği gümrük vergileri gibi ekonomik güç unsurlarına ise değinmedi.
Trump ayrıca Ukrayna ile ilgili olası anlaşmalar ile Grönland talebi arasında bir bağlantı olduğuna işaret etti.
Ukrayna’da potansiyel bir barış anlaşmasının avantajlarını anlattıktan sonra sözü tekrar kuzeye getiren Trump, “Ama şu an sadece bir parça buz istiyorum” dedi.
Piyasalarda Trump etkisi: Altın fiyatlarında dalgalanma
Trump’ın tetiklediği jeopolitik tansiyonla son günlerde rekor kıran altın fiyatları, konuşma sırasında hareketli dakikalar yaşadı.
Trump’ın “güç kullanmayacağım” ifadesi üzerine ons başına yaklaşık 40 dolar gerileyen altın, daha sonra yeniden yükselişe geçerek ons başına 4 bin 870 dolar seviyelerinde günün zirvesini gördü.
“Burası bizim toprağımız”
Trump, Avrupa’nın sömürgeci geçmişiyle doğrudan paralellik kurarak, ABD’nin de geçmişte Avrupalıların yaptığı gibi hareket etme hakkına sahip olması gerektiğini savundu.
Toprak genişlemesi olmadan zenginliğin artmayacağı görüşünü dile getiren Trump, şöyle konuştu:
“Tarihimiz boyunca, tıpkı birçok Avrupa ülkesi gibi biz de pek çok başka toprak edindik. Onlar da çoğunu ele geçirdi… Bazıları dünya genelinde muazzam zenginliğe ve devasa arazilere sahip oldu.”
İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD’nin Grönland’ı koruduğunu ancak savaş sonunda “elinde hiçbir şey kalmadığını” belirten Trump, ABD’nin savaştaki rolünün ve bu tarihsel korumanın, adanın mülkiyetini meşrulaştırdığını iddia etti.
Trump, “Batı Yarımküre’nin kuzey sınırında yer alan bu devasa ve savunmasız ada, aslında Kuzey Amerika’nın bir parçasıdır. Burası bizim toprağımız” diye konuştu.
Truth Social’da tepki çeken harita paylaşımı
Trump, salı günü kendisine ait sosyal medya platformu Truth Social’da, Kanada, Grönland ve Venezuela’nın ABD bayrağıyla kaplandığı bir harita görseli paylaştı.
Tarihsel kayıtlara göre, 1946 yılında dönemin ABD Dışişleri Bakanı, Danimarka’ya Grönland’ı satın alma teklifinde bulunmuş ancak ret cevabı almıştı.
Daha sonra 1951 yılında imzalanan ve halen yürürlükte olan anlaşma, ABD’nin Grönland topraklarını savunma amaçlı olarak kısıtlamasız kullanmasına olanak tanıyor.
Soğuk Savaş döneminde ABD, ada üzerindeki ondan fazla askeri üssünü kapatmıştı.
Bloomberg: Biden’ı eleştirirken aynı hataları yaptı
Konuşmanın bu bölümünde Trump’ın Grönland’dan defalarca “İzlanda” olarak bahsetmesi dikkat çekti. Bloomberg muhabiri, bu durumu şu sözlerle aktardı:
“Bu tür hatalar, Joe Biden’ın konuşmalarında sürekli göze çarpıyor ve eski başkanın zihinsel kapasitesi hakkında soru işaretleri yaratıyordu.”