Diplomasi
Trump’tan Davos’ta Grönland ültimatomu

ABD Başkanı Trump, Davos’ta yaptığı konuşmada, Danimarka’ya bağlı Grönland’ın ABD’ye devredilmesi için derhal müzakere masasına oturulması çağrısında bulundu. Adayı “dünyayı korumak için gereken devasa bir buz parçası” olarak nitelendiren Trump, askeri güç kullanmayacağını belirtse de ret cevabının sonuçları olacağı imasında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu’nda (WEF) yaptığı konuşmada, Grönland’ın ABD egemenliğine geçmesi gerektiğini savundu.
Trump’ın toprak kazanımlarını sözde tarihsel referanslarla gerekçelendirmesi, Vladimir Putin ile kurduğu iletişimin taktiksel bir yansıması olarak yorumlandı.
Grönland’ı ele geçirmek için askeri güç kullanmayı planlamadığını belirten Trump, buna rağmen bölgenin ABD’ye ait olması gerektiğinde ısrar etti.
“Sadece bir parça buz istiyorum ama vermiyorlar”
Forumdaki konuşmasında net mesajlar veren Trump, “Dünyayı korumak için bir parça buz istiyoruz ama bize vermiyorlar” ifadelerini kullandı.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında adayı ellerinde tutabilecekken bunu yapmadıklarını hatırlatan Trump, Danimarka hükümetine şu sözlerle seslendi:
“Başka hiçbir şey istemedik. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bu toprak parçasını elimizde tutabilirdik ama yapmadık. Şimdi önlerinde bir seçenek var. ‘Evet’ diyebilirsiniz, o zaman size minnettar kalırız. Ya da ‘hayır’ diyebilirsiniz; ancak bunu aklımızda tutarız.”
Trump, “Grönland’ın ABD tarafından satın alınması konusunu görüşmek üzere” müzakerelerin derhal başlatılması gerektiğini vurguladı.
ABD Başkanı, “Rusya ve Çin ile ABD arasındaki kilit stratejik noktada bulunan, neredeyse hiç yerleşimin olmadığı ve gelişmemiş bu devasa buz parçasını” yalnızca Washington yönetiminin koruyabileceğini öne sürdü.
Davos’ta yeni jeopolitik gerçeklik: Monroe doktrininden Donroe doktrinine geçiş
Ukrayna barışı ile Grönland arasında bağlantı iması
Grönland’ı almak için “güç kullanmak istemediğini ve kullanmayacağını” belirten Trump, bu ifadesiyle askeri müdahaleyi kastetti. Avrupa ülkelerini tehdit ettiği gümrük vergileri gibi ekonomik güç unsurlarına ise değinmedi.
Trump ayrıca Ukrayna ile ilgili olası anlaşmalar ile Grönland talebi arasında bir bağlantı olduğuna işaret etti.
Ukrayna’da potansiyel bir barış anlaşmasının avantajlarını anlattıktan sonra sözü tekrar kuzeye getiren Trump, “Ama şu an sadece bir parça buz istiyorum” dedi.
Piyasalarda Trump etkisi: Altın fiyatlarında dalgalanma
Trump’ın tetiklediği jeopolitik tansiyonla son günlerde rekor kıran altın fiyatları, konuşma sırasında hareketli dakikalar yaşadı.
Trump’ın “güç kullanmayacağım” ifadesi üzerine ons başına yaklaşık 40 dolar gerileyen altın, daha sonra yeniden yükselişe geçerek ons başına 4 bin 870 dolar seviyelerinde günün zirvesini gördü.
“Burası bizim toprağımız”
Trump, Avrupa’nın sömürgeci geçmişiyle doğrudan paralellik kurarak, ABD’nin de geçmişte Avrupalıların yaptığı gibi hareket etme hakkına sahip olması gerektiğini savundu.
Toprak genişlemesi olmadan zenginliğin artmayacağı görüşünü dile getiren Trump, şöyle konuştu:
“Tarihimiz boyunca, tıpkı birçok Avrupa ülkesi gibi biz de pek çok başka toprak edindik. Onlar da çoğunu ele geçirdi… Bazıları dünya genelinde muazzam zenginliğe ve devasa arazilere sahip oldu.”
İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD’nin Grönland’ı koruduğunu ancak savaş sonunda “elinde hiçbir şey kalmadığını” belirten Trump, ABD’nin savaştaki rolünün ve bu tarihsel korumanın, adanın mülkiyetini meşrulaştırdığını iddia etti.
Trump, “Batı Yarımküre’nin kuzey sınırında yer alan bu devasa ve savunmasız ada, aslında Kuzey Amerika’nın bir parçasıdır. Burası bizim toprağımız” diye konuştu.
Truth Social’da tepki çeken harita paylaşımı
Trump, salı günü kendisine ait sosyal medya platformu Truth Social’da, Kanada, Grönland ve Venezuela’nın ABD bayrağıyla kaplandığı bir harita görseli paylaştı.
Tarihsel kayıtlara göre, 1946 yılında dönemin ABD Dışişleri Bakanı, Danimarka’ya Grönland’ı satın alma teklifinde bulunmuş ancak ret cevabı almıştı.
Daha sonra 1951 yılında imzalanan ve halen yürürlükte olan anlaşma, ABD’nin Grönland topraklarını savunma amaçlı olarak kısıtlamasız kullanmasına olanak tanıyor.
Soğuk Savaş döneminde ABD, ada üzerindeki ondan fazla askeri üssünü kapatmıştı.
Bloomberg: Biden’ı eleştirirken aynı hataları yaptı
Konuşmanın bu bölümünde Trump’ın Grönland’dan defalarca “İzlanda” olarak bahsetmesi dikkat çekti. Bloomberg muhabiri, bu durumu şu sözlerle aktardı:
“Bu tür hatalar, Joe Biden’ın konuşmalarında sürekli göze çarpıyor ve eski başkanın zihinsel kapasitesi hakkında soru işaretleri yaratıyordu.”
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












