Türkiye ile Irak petrol boru hattı anlaşmasını uzatıyor

Türkiye ile Irak, süresi 27 Temmuz’da dolacak olan ve Irak petrolünün Ceyhan Limanı üzerinden ihracatını düzenleyen boru hattı anlaşmasını bir yıl daha uzatmak için son aşamaya geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, önümüzdeki 12 ayı kapsayacak anlaşmayı önümüzdeki günlerde imzalamayı hedeflediklerini açıkladı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Irak’ın iki ülke arasındaki ham petrol boru hattının işletilmesini sağlayan anlaşmayı bir yıl daha uzatacağını duyurdu.

Ankara ile Bağdat arasında 1973 yılında imzalanan ve Irak petrolünün Türkiye’ye ihracatını düzenleyen boru hattı anlaşmasının süresi 27 Temmuz’da doluyor.

Bağdat’ı ziyaret eden Bakan Bayraktar, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Önümüzdeki 12 ayı kapsayacak anlaşmayı son aşamaya getirdik. Önümüzdeki günlerde imzalamayı hedefliyoruz” ifadesini kullandı. Bayraktar, Irak’ın petrol ihracatını Türkiye’nin Doğu Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı üzerinden sürdürmeye devam edeceğini belirtti.

Boru hattı tahkim kararı nedeniyle iki yıl kapalı kaldı

Boru hattı, uluslararası tahkim mahkemesinin Ankara’nın 2014-2018 yılları arasında Bağdat’ın onayı olmadan Kuzey Irak petrolünü ihraç ettiği gerekçesiyle 1,5 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetmesinin ardından iki yılı aşkın süre kapalı kaldı.

2014 yılında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) dönemin Başkanı Mesud Barzani, Peşmerge güçlerini petrol zengini Kerkük’e göndermişti. Bağdat hükümetinin itirazlarına rağmen Barzani yönetimi, Türkiye ile ortaklaşa inşa edilen yeni bir boru hattı üzerinden İsrail’e petrol ihracatına başlamıştı. Kurulan bu yeni hat, Erbil’in Bağdat’ın kontrolündeki Kerkük-Ceyhan boru hattını devre dışı bırakmasına olanak sağlamıştı.

Ancak Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası (ICC), Şubat 2023’te IKBY yönetiminin Türkiye üzerinden gerçekleştirdiği ihracatın 1973 tarihli boru hattı anlaşmasını ihlal ettiğine hükmetti. Aktarılan bilgilere göre Türkiye 1,5 milyar dolarlık tazminatı ödemeyi reddetti. Ancak Ankara, Bağdat ve Erbil yönetimleri arasında varılan anlaşmanın ardından petrol ihracatı Eylül 2025’te yeniden başladı.

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından Ceyhan’ın önemi arttı

Bakan Bayraktar, Bağdat ziyareti kapsamında Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed ile petrol ve doğalgaz alanındaki işbirliğini görüştüğünü, ayrıca Irak Başbakanı Ali Zeydi ile de bir araya geldiğini açıkladı.

Irak’ın Türkiye üzerinden yaptığı petrol ihracatı, İran’ın şubat ayında ABD-İsrail saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından Bağdat açısından daha da önem kazandı. Irak’ta devlet bütçesinin yaklaşık yüzde 90’ını finanse eden petrol gelirleri bu süreçte ciddi düşüş gösterdi.

Hürmüz Boğazı kapanmadan önce Irak, petrolünün büyük bölümünü Basra Limanı’ndan tankerlerle yükleyerek bu stratejik su yolundan ihraç ediyordu. Bağdat yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından ayrıca tanker kamyonlarıyla Suriye’ye kara yolundan petrol ihracatına da başladı.