Ukrayna, AB’den 9 milyar avroluk ödeme almaya hazırlanıyor

AB, Ukrayna’ya vereceği 90 milyar avroluk kredinin temelini oluşturan şart ve koşulları pazartesi günü itibarıyla onaylamaya hazırlanıyor.

İki AB yetkilisinin POLITICO’ya verdiği bilgiye göre bu onayın verilmesi, Kiev’in acil bütçe açıklarını kapatmak ve Rus güçlerine karşı savunmada yardımcı olacak insansız hava araçları satın almak amacıyla haziran ortasında Brüksel’den ilk taksit olarak 9 milyar avrodan fazla bir meblağı almaya bir adım daha yaklaşacağı anlamına geliyor.

Planlanan ödemeler, dört yıllık savaşın ardından Ukrayna’nın Rus birliklerine karşı savunmasını finanse etmek amacıyla AB liderlerinin aralık ayında Ukrayna’ya sağlamayı kabul ettikleri 90 milyar avroluk krediyle bağlantılı.

Kiev, bu yıl ve gelecek yıl en az 135 milyar avroluk bir bütçe açığıyla karşı karşıya ve daha fazla mali destek olmazsa önümüzdeki aylarda parası bitecek.

Bu paranın ödenebilmesi için, AB bütçesi tarafından desteklenen 90 milyar avroluk kurtarma paketinden sağlanacak makro finansal yardıma ilişkin şartları belirlemek üzere bir “mutabakat zaptı” imzalanması gerekiyor.

Liderler, Ukrayna’nın maliyesini desteklemek amacıyla çoğu Belçika’da bulunan dondurulmuş Rus devlet varlıklarından yararlanılmasına yönelik tartışmalı bir plan üzerinde görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından, aralık ayında krediyi finanse etmek için ortak borç ihraç etme konusunda anlaştılar.

90 milyar avroluk kredinin yarısı bu yıl, geri kalanı ise 2027’de ödenecek. Yetkililerden biri, Avrupa Komisyonu’nun, dünyanın en büyük yedi gelişmiş ekonomisinin maliye bakanlarının önümüzdeki hafta Paris’te bir araya gelmesi üzerine, Ukrayna’nın bütçe açığının geri kalanını karşılamak için Kanada, Japonya, ABD ve Birleşik Krallık nezdinde lobi faaliyetlerini sürdüreceğini söyledi.

Planlar hakkında doğrudan bilgilendirilen yetkililer, AB komisyon üyelerinin bir gün önce belgeyi onaylamasının ardından AB yürütme organının salı günü mutabakat zaptını açıklamasını bekliyor.

Komisyon üyeleri, Kiev ve Brüksel, Moskova’dan alınacak savaş tazminatlarıyla borcun nasıl geri ödeneceğine ilişkin ayrıntıları görüştükten sonra, 90 milyar avroluk krediyi onaylamak üzere yakında tekrar bir araya gelecek.

Kremlin, savaşın sona ermesinden sonra bu tazminatları ödemeyi reddederse, AB liderleri dondurulmuş Rus devlet varlıklarını krediyi kapatmak için kullanma hakkını saklı tuttuklarını belirttiler.

Böylece Kiev’in borcu silinmiş olacak.

İlk ödemeler yapılmadan önce Ukrayna ulusal meclisinin anlaşmaları onaylaması gerekecek. 

Her şey planlandığı gibi giderse, Brüksel önümüzdeki ay Kiev’in savunmasını güçlendirmek için 5,9 milyar avro değerinde insansız hava aracı satın alacak.

Komisyon ardından Kiev’e 3,2 milyar avro havale edecek; hükümet bu parayı askerlerin maaşlarının ödenmesi dahil olmak üzere bütçe ve idari masrafları karşılamak için kullanabilecek.

AB yürütme organının bir sözcüsü, “Komisyon, ilk ödemeyi 2026’nın 2. çeyreğinde mümkün olduğunca erken yapmayı hedefliyor. İlk ödeme, Ukrayna’dan Ukrayna için insansız hava araçlarının satın alınmasını kapsayacak,” dedi.

Son dönemde kaydedilen ilerlemelere rağmen, AB yetkilileri ve diplomatları, Kiev’in gelecek yıl daha fazla paraya ihtiyaç duyacağının farkında.

Ukrayna’nın 135 milyar avro olarak tahmin edilen bütçe açığı, savaşın bu yıl sona ereceği varsayımına dayanıyor ama bu senaryonun gerçekleşme olasılığı giderek azalıyor.

Hollandalılar, başka bir nakit sıkıntısı yaşanmadan önce, Kiev’i desteklemek için dondurulmuş Rus devlet varlıklarından yararlanma konusundaki tartışmayı yeniden canlandırmak amacıyla son haftalarda destek toplamaya çalışıyor.

Komisyon sözcüsü, “AB, üye devletleri ve Avrupa finans kurumları, şu ana kadar Ukrayna’ya toplam 200,6 milyar avro sağladı. AB, Ukrayna’nın açık ara en büyük ve en istikrarlı finansal ortağı,” dedi.