Ukrayna, Rusya’nın dondurulan varlıklarına erişim için Trump’ın desteğini istiyor

Ukrayna, Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesiyle birlikte, silah tedariklerini finanse etmek amacıyla Rusya’nın dondurulan varlıklarına erişim sağlamak için girişimlerini yoğunlaştırdı. Kiev, Trump’ın desteğiyle Avrupa’nın bu konudaki çekincelerini aşmayı umuyor.

Washington Post (WP) gazetesinin ismi belirtilmeyen yetkililere dayandırdığı haberine göre, Donald Trump’ın yeniden başkanlık koltuğuna oturmasıyla birlikte Ukrayna, silah tedariklerini finanse etmek için Rusya’nın dondurulan varlıklarına erişme çabalarını artırdı.

Kiev, bu konuda Avrupa’nın direncini kırmak için ABD’nin yeni başkanının desteğini almayı umuyor.

Ukrayna tarafı, dış yardımları azaltma hedefi olan Trump yönetiminin, bu alternatif finansman kaynağına ilgi göstereceğini düşünüyor.

Fakat bu girişimin hayata geçirilmesi, Avrupa Birliği’nin (AB) geniş çaplı desteği olmadan pek olası görülmüyor.

WP, Almanya ve Fransa gibi bazı ülkelerin, finans sistemlerine olan güveni zedeleyeceği endişesiyle varlıkların müsaderesine kesinlikle karşı çıktığını belirtiyor.

Bununla birlikte, bazı Avrupalı yetkililer, Ukrayna’ya yeni finansman kaynakları bulmada zorluk yaşanması hâlinde veya Rus varlıklarının savaşın sona ermesi için yapılacak müzakerelerin konusu olması durumunda pozisyonlarının değişebileceğini de göz ardı etmiyor.

Habere göre, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve yakın çevresi, Moskova’ya baskı uygulama çabaları kapsamında bu konuda özellikle aktif rol alıyor.

Ukraynalı yetkililer, yeni ABD yönetiminin bu konudaki pozisyonu hakkında net bir fikirleri olmadığını belirtirken, Biden ekibinden bazı isimlerin bu tür bir uygulamayı desteklediğini hatırlatıyorlar.

WP’nin aktardığına göre, AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas dahil bazı Avrupalı yetkililer de bu adımı desteklese de Trump’ın tavrı temel belirleyici olarak öne çıkıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’in danışmanlarından İrina Mudra, “Trump’ın daha şüpheci olan ülkelerin fikrini değiştirebilecek potansiyeli var,” dedi.

Mudra, Ukrayna’nın Rus varlıklarının devredilmesinin savaşın sona ermesi için önemli bir araç olduğu konusunda ortakları ikna etmede Trump’ın yardımına ihtiyacı olduğunu belirtti ve “Başkan Trump’ın değişim getirebilecek kişi olduğuna kesinlikle inanıyoruz,” ifadelerini kullandı.

Bazı Ukraynalı yetkililer, Trump’ın uluslararası politikadaki “sert yaklaşımına” başarı umudu bağlıyor.

Gizliliği koşuluyla konuşan bir Ukraynalı yetkili, “Bütün Grönland’ı almak isteyen bir kişi için bunun sorun olmaması gerekir,” değerlendirmesini yaptı.

Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Jacob Kirkegaard ise, Ukraynalı yetkililerin Trump’ı Rusya’nın dondurulan varlıklarını Amerikan silahları satın almak için kullanarak etkilemeye çalıştıklarını ifade etti ve “Bu doğrudan bir takas: Hizmet karşılığında hizmet. Ukraynalılar, Trump’ın bu argümanı Avrupalılara karşı kullanmasını istiyor: ‘Ukrayna’ya silah sevkiyatına devam etmemi istiyorsanız, bunu Rus parasından yapalım,’” diye konuştu.

Daha önce Vladimir Zelenskiy, Lex Fridman’a verdiği mülakatta, Rusya’nın varlıklarına el konulması konusunda Trump’a başvurduğunu ve bu varlıkların ABD’den silah almak için kullanılabileceğini kabul etmişti.

Mülakattan, bu görüşmelerin doğrudan mı yoksa aracılar yoluyla mı yapıldığı net olarak anlaşılmıyor. Zelenskiy, “Biz ABD’den hediye istemiyoruz. Bu Amerikan endüstrisi için kârlı bir durum. Biz para yatıracağız. Rus parası, Ukrayna veya Avrupa parası değil,” demişti.

Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesinin başlamasının ardından, AB ve G7 ülkeleri Rusya’nın yaklaşık 300 milyar avro döviz rezervini dondurmuştu; bunun 200 milyar avrosundan fazlası AB’de ve büyük bir kısmı da Brüksel merkezli Euroclear takas sisteminde bulunuyor.

Şimdiye kadar Kiev’e yardım için yalnızca bu fonların getirisi kullanılıyordu. Bloomberg, Rusya’nın dondurulan varlıklarından elde edilen gelirin yıllık 3 ila 5 milyar avro olduğunu tahmin ediyor.

G7 ülkeleri, daha önce Rus varlıklarından elde edilen gelirle ödenmek üzere Ukrayna’ya 50 milyar avroluk bir kredi verme olasılığını tartışmışlardı.

ABD ve AB’nin 20 milyar avro, kalan 10 milyar avronun ise İngiltere, Japonya ve Kanada arasında paylaşılacağı düşünülüyordu. Ancak Washington, Rus varlıklarının AB’de uzun bir süre boyunca dondurulmuş kalacağının garantisini istiyordu.