Ukrayna savaş haritası, milyon dolarlık bahis için manipüle edildi

Washington merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW) çalışanının, Ukrayna savaş haritasında sahte bir ilerleme işaretleyerek Polymarket üzerindeki bahis sonuçlarını manipüle ettiği ortaya çıktı. Rusya ordusunun Mırnograd’ı almadığı halde almış gibi gösterildiği olayda, bahisçiler haksız kazanç elde ederken kurum söz konusu çalışanın işine son verdi.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın doğusundaki Mırnograd kasabası kırsalında bulunduğu 15 Kasım günü, küresel olaylar üzerine tahmin yürütülen Polymarket platformunda olağan dışı bir hareketlilik yaşandı.

Bireysel yatırımcılar, savaşın gidişatı üzerine anlık ve yüksek riskli pozisyonlar alırken, bahislerin merkezinde Rusya’nın gece çökmeden şehri ele geçirip geçiremeyeceği sorusu duruyordu.

Pek çok askeri gözlemciye göre imkansıza yakın görünen bu senaryo, gerçekleşmesi halinde yatırımcılara yüzde 33 bine varan oranlarda devasa bir kâr vaat ediyordu.

Gece olduğunda, bu düşük ihtimalli bahsi oynayanlar mucizevi bir şekilde büyük kazançlar elde etti; ancak bu zafer sahadaki askeri gerçeklikten değil, Washington’daki bir ofisten yapılan dijital müdahaleden kaynaklanıyordu.

Bahislerin sonuçlanmasını sağlayan gelişme, Washington merkezli düşünce kuruluşu Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW) bünyesindeki bir personelin harita üzerinde yaptığı sahte güncellemeyle ortaya çıktı.

Polymarket, savaşın seyrine dair bahisleri sonuçlandırmak için genellikle ISW’nin günlük olarak yayımladığı ve çatışma bölgelerini gösteren interaktif haritaları nihai hakem olarak kabul ediyor.

Harita gece yarısı değiştirildi, ödemeler başladı

Teknoloji haberleri portalı 404 Media’nın ortaya çıkardığı verilere göre, bahis piyasasının kapanmasına kısa bir süre kala ISW haritasında kritik bir oynama yapıldı.

Kurum içinden bir kişi, Rusya’nın kasabadaki stratejik bir kavşağı ele geçirdiğini gösterecek şekilde haritayı değiştirdi; oysa sahada Rusya ordusunun böyle bir ilerleme kaydettiğine dair en ufak bir kanıt bulunmuyordu.

Polymarket sistemi, bu manipüle edilmiş harita verisini esas alarak bahsi kazanan tarafa ödemeleri derhal gerçekleştirdi.

Ödemelerin tamamlanmasının ve paranın el değiştirmesinin ardından, ertesi sabah ISW’nin haritasındaki bu sahte veri sessizce silindi.

Kurum sessizce kaydı sildi, personeli kovdu

Savaş Araştırmaları Enstitüsü, 17 Kasım’da çevrimiçi kumar veya Polymarket ismine doğrudan atıfta bulunmadan, yaşananları “yetkisiz düzenleme” olarak niteleyen bir açıklama yayımladı.

Kurumdan yapılan açıklamada, yanıltıcı değişikliğin yönetim onayı olmadan gerçekleştiği vurgulandı:

“ISW’nin dikkatine, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline ilişkin interaktif haritada 15-16 Kasım gecesi yetkisiz ve onaysız bir düzenleme yapıldığı bilgisi gelmiştir. Söz konusu yetkisiz düzenleme, 16 Kasım’daki normal iş akışı başlamadan önce kaldırılmış olup, ISW’nin o günkü veya sonraki haritalama çalışmalarını etkilememiştir.”

Kurum, 18 Kasım tarihinde sessiz sedasız bir adım atarak, günlük Ukrayna haritalarını hazırlayan jeo-uzamsal araştırmacılarından birinin ismini künyeden çıkardı ve web sitesinden sildi.

Söz konusu personelin işine son verildiği öğrenildi. ISW, konuyla ilgili açıklama yapmayı reddederken, kurum içinde bir soruşturma yürütülüp yürütülmediğini kamuoyuyla paylaşmaktan kaçındı.

Dolandırıcılık şüphesi piyasayı sarstı

Polymarket kullanıcıları, yaşananların açık bir dolandırıcılık olduğu gerekçesiyle sert tepki gösterdi.

RS’e konuşan bir kullanıcı, ISW’nin “itibarını kesinlikle kaybettiğini” ve “bazı insanların bu tür piyasalara artık şüpheyle yaklaşmaya başladığını” belirtti.

Kullanıcılar, Rusya’nın Mırnograd’ı alıp almayacağı üzerine kurulan bu pazara toplamda 1,3 milyon dolar yatırmıştı; Ukrayna’daki çatışmalar üzerine kurulan benzer bahis havuzlarının geçmişte 5 milyon dolara kadar ulaştığı biliniyor.

Polymarket kullanıcıları konuyu X platformunda gündeme getirdiğinde, bazı sosyal medya kullanıcıları savaş üzerinden kumar oynayanlara karşı sempati beslemediklerini dile getirdi.

Bir hesap, “Umarım bu yüzden çok para kaybetmişsinizdir. Savaş ve yıkım üzerine bahis oynamak etik olarak savunulamaz ve ahlaken kınanması gereken bir durum” ifadelerini kullandı.

Savaş sahası kumarhaneye dönüştü

Polymarket ve Kalshi gibi çevrimiçi tahmin platformları, bu yıl popülaritesini ciddi ölçüde artırarak milyarlarca dolarlık bir endüstri haline geldi.

Sadece geçen ay toplamda yaklaşık 10 milyar dolarlık işlem hacmine ulaşan bu siteler, kullanıcıların İsrail’in Gazze’yi ne zaman vuracağından, Donald Trump’ın Venezuela açıklarındaki gemilere ne zaman yeni saldırı emri vereceğine kadar çeşitli konularda bahis oynamasına olanak tanıyor.

Eğer bir nükleer savaş patlak verirse, bir başka kullanıcı 100 bin doların üzerinde kazanç elde etmeyi bekliyor.

Piyasaların çeşitlenmesi ve düzenlemelerin yetersiz kalması, kamuya açık olmayan bilgilere erişimi olan kişilerin sistemi suistimal etme riskini beraberinde getiriyor.

Teknoloji muhabiri ve User Mag bülteninin yazarı Taylor Lorenz, Responsible Statecraft’a verdiği demeçte tahmin piyasalarının kötü niyetli aktörlerin manipülasyonuna özellikle açık olduğunu vurguladı.

Lorenz, tehlikenin boyutunu şu sözlerle açıkladı:

“Bu vakada bir kişi savaş haritasını değiştirmiş olabilir; ancak birinin, oynadığı bahisle örtüşecek şekilde bir çatışmayı kışkırtması veya alevlendirmesi için başkasına para ödediği senaryoları da kolaylıkla öngörebilirsiniz.”

ISW, haritalarının Polymarket tarafından kullanılması yönünde bir talepte bulunmadığını ve temel amacının yasa yapıcılar ile ordu mensuplarını bilgilendirmek olduğunu savunuyor.

Yaşanan olay kurumu tahmin piyasalarının yarattığı yeni gerçeklikle yüzleşmek zorunda bıraktı. Enstitü, 404 Media’ya yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“ISW, bazı organizasyonların ve bireylerin Ukrayna’daki savaşın seyri üzerine bahis oynamayı teşvik ettiğinin ve ISW haritalarının bu bahisleri sonuçlandırmak için kullanıldığının farkına varmıştır. ISW bu tür faaliyetleri şiddetle onaylamamakta ve haritalarımızın kesinlikle rıza göstermediğimiz bu amaçlarla kullanılmasına itiraz etmektedir.”

“Denetimsizlik manipülatörlere alan açacak”

Forbes yazarı Boaz Sobrado’ya göre, tahmin piyasalarında insider trading’e yönelik yasal yaptırımlar “neredeyse yok denecek kadar az“.

Tahmin piyasaları Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) tarafından düzenleniyor ancak kurum, bu piyasalardaki içeriden öğrenenlerin ticareti konusunu kapsamına almıyor.

ISW çalışanının kişisel kazanç sağlamak amacıyla haritaları etkilediği başka olayların olup olmadığı belirsizliğini koruyor.

Ancak Polymarket’in şüpheci kullanıcı kitlesi, haksız kazanç iddialarını desteklemek için geçmişteki diğer örneklere işaret ediyor.

Kullanıcılar, 29 Ekim’de bir piyasa kapanışının hemen öncesinde, Rusya’nın Ukrayna’nın Kupyansk kentindeki bir demiryolunu ele geçirdiğini gösteren ISW haritasına dikkat çekiyor.

Deep State ve Liveuamap gibi rakip harita sağlayıcıları, o tarihte Rusya ordusunun Kupyansk içinde böyle bir ilerleme kaydettiğini raporlamamıştı ve bölgedeki demiryolu hattı çevresinde şiddetli çatışmalar halihazırda devam ediyor.