Ukrayna Yüksek Mahkemesinde rüşvet soruşturması derinleşiyor

Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı, Yüksek Mahkeme bünyesindeki rüşvet iddialarına ilişkin yürütülen dava kapsamında görevdeki ve eski hakimlerin çalışma alanları, ikametgahları ve araçlarında arama işlemleri gerçekleştiriyor. Soruşturma işlemleri, 2023 yılında 2,7 milyon dolar rüşvet almakla suçlanan ve yargılaması devam eden eski Yüksek Mahkeme Başkanı Vsevolod Knyazev’i de kapsıyor.

Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP), Ukrayna Yüksek Mahkemesinde yürütülen yolsuzluk soruşturması kapsamında yeni operasyonlar gerçekleştiriyor.

NABU tarafından kurumsal iletişim kanalı üzerinden yapılan açıklamada, yargı mensuplarına yönelik adli işlemlerin sürdüğü bildirildi.

Kurum, açıklamasında soruşturma işlemlerinin Ukrayna Yüksek Mahkemesinde görev yapan ve geçmişte görev almış bir dizi hakimin iş yerlerinde, ikametgahlarında ve kendilerine ait taşıtlarda icra edildiğini kaydetti.

Arama yapılan adresler arasında, hakkındaki suçlamalara ilişkin davası Ukrayna Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesinde (VAKS) görülmekte olan eski Yüksek Mahkeme Başkanının mülklerinin de yer aldığı belirtildi.

Soruşturmayı yürüten kurum yetkilileri, operasyonun ilerleyen safhalarında daha detaylı bilgilerin kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.

Ukrayna medyasında yer alan ve Censor.net portalı tarafından aktarılan ayrıntılarda, adli işlemlere konu olan eski Yüksek Mahkeme Başkanının Vsevolod Knyazev olduğu teyit edildi. Knyazev, yüksek yargı organının başkanlık makamında 2021 ile 2023 yılları arasında görev yapmıştı.

NABU ve SAP yetkilileri, 2023 yılının mayıs ayında yaptıkları ortak açıklamada, Ukrayna Yüksek Mahkemesinde geniş ölçekli bir rüşvet ağının ortaya çıkarıldığını duyurmuştu.

Dönemin Ukrayna medyasında yer alan ve Ukrainska Pravda ile Zerkalo Tijiniya gazetelerinin yolsuzlukla mücadele kaynaklarına dayandırdığı haberlerde, söz konusu operasyonun doğrudan Knyazev’i hedef aldığı aktarılmıştı.

Yargılama dosyasına yansıyan iddialara göre Knyazev, Ukraynalı milyarder iş insanı Konstantin Jevago’dan 2,7 milyon dolar tutarında rüşvet almakla suçlanıyor.

Soruşturmanın diğer merkezinde yer alan Konstantin Jevago, 2015 yılında iflas eden Ukrayna merkezli Finance and Credit bankasının geçmişteki ana hissedarı, aynı zamanda madencilik şirketi Ferrexpo’nun kurucusu ve ortağı olarak tanınıyor.

Forbes Ukrayna dergisi, 2022 yılının aralık ayında yayımladığı listede Jevago’nun servetini 1,4 milyar dolar olarak tespit ederek kendisini ülkenin en zengin beşinci kişisi olarak göstermişti.

İş insanı, Finance and Credit bankasının kaynaklarından 2,5 milyar grivna (yaklaşık 56,6 million dolar) tutarında usulsüz harcama yaptığı gerekçesiyle açılan ceza davasının ardından Ukrayna’dan ayrılmıştı.

Ukrayna adli makamlarının resmi talebi doğrultusunda Interpol, 2021 yılında Jevago hakkında kırmızı bülten ile arama kararı çıkarmıştı.

İş insanı, 2022 yılının aralık ayında Fransa’nın Courchevel bölgesinde gözaltına alınmıştı. Ancak Fransa mahkemesi, Ukrayna makamlarının iade talebini reddetmiş ve Jevago 2023 yılının ocak ayında 1 milyon avro kefalet bedeli karşılığında serbest bırakılmıştı. Fransız yargısının kararının ardından iş insanının Ukrayna’ya iadesi gerçekleşmedi.

Ukrayna basınında yer alan soruşturma detaylarına göre Knyazev, mahkemenin Jevago lehine karar vermesini sağlamak amacıyla aracılık eden kişilerden maddi menfaat temin etti.

Ukrayna Yüksek Mahkemesi, 2023 yılının nisan ayında verdiği kararla Ferrexpo kontrolündeki Poltava Maden Zenginleştirme Tesisinin (PGOK) yüzde 40,19 oranındaki hissesinin Jevago ile bağlantılı şirketlerde kalmasına hükmetmişti.

Yüksek Mahkeme bu kararıyla, yirmi yıl önce akdedilen sözleşmelerin iptal edilmesine yönelik alt mahkeme kararlarını bozmuştu.

O dönem basın, bu kararın alınmasının ardından ilgili duruşmaya katılan 18 Yüksek Mahkeme hakiminin ev ve iş yerlerinde de eş zamanlı aramalar yapıldığını yazmıştı.

Yüksek Mahremede yaşanan bu operasyonlar öncesinde Knyazev, Ukrayna’da yürütülen yargı reformuna yönelik eleştirileri nedeniyle Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi ile açık bir siyasi gerilim yaşamıştı.

Devlet Başkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Andrey Smirnov ile Knyazev arasında yaşanan kamusal tartışmada, eski Yüksek Mahkeme Başkanı, yürütme organını Yüksek Adalet Konseyi’nin (VSP) oluşumunu kasıtlı olarak geciktirmekle suçlamıştı.

Bahse konu yargı kurulunun faaliyete geçmesi, Avrupa Komisyonu’nun Ukrayna ile Avrupa Birliği üyelik müzakerelerini başlatmak için öne sürdüğü temel şartlar arasında bulunuyordu.

Eski Yüksek Mahkeme Başkanı Knyazev, Andrey Smirnov’un adayların dürüstlüğünü inceleyen Etik Kurul hakkındaki açıklamalarını kamuoyu önünde eleştirmişti.

Knyazev, Devlet Başkanlığı yetkililerinin yargı organlarına yönelik suçlayıcı ifadelerinin, hakimlerin reform süreçlerine katılım motivasyonunu kırdığını ve Hakimler Kurultayı’nın yeni üyeler seçmesini engellediğini savunmuştu.

Diğer taraftan Strana gazetesinin kendi kaynaklarına dayandırdığı haberde, Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’nin 2023 yılında yüksek yargı mensuplarına yönelik başlatılan operasyonlardan ancak aramalar başladıktan sonra haberdar olduğu iddia edilmişti.

Hakkındaki rüşvet davası 2023 yılından bu yana devam eden Knyazev, Ukrayna topraklarında kalmayı sürdürüyor. Eski yüksek yargıç, 2025 yılında Mykolaiv Devlet Üniversitesi’ne kaydolarak İngilizce mütercim-tercümanlık eğitimi almaya başladı.