Ürdün Kralı, Trump’ın Gazze planına karşı

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’nin kontrolünü ele geçirme ve iki milyon sakinini başka bir yere yerleştirme çağrısından sonra Beyaz Saray’a gelen ilk Arap lider olan Ürdün Kralı 2. Abdullah kamuoyu önünde Trump’la karşı karşıya gelmekten kaçınsa da Trump’ın planına destek vermedi.

Ürdün Kralı II. Abdullah, salı günü Oval Ofis’te Trump’ın yanında otururken, Trump tekrar Gazze’yi “alacağını” vaat etti. Bu sözler üzerine Abdullah rahatsız bir şekilde sandalyesinde kıpırdandı ve Ürdün, Mısır ve diğer Arap hükümetlerinin bu ayın sonlarında savaş sonrası Gazze için kendi planlarını açıklayacaklarını vurguladı.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da ağırladığı Ürdün Kralı 2. Abdullah ile görüşmesinden önce Oval Ofis’te basın mensuplarına Gazze’yi değerlendirdi.

Gazze’deki Filistinlilerin Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkelere gönderilmesine yönelik planını hatırlatan Trump, Gazze’nin yaşanabilir bir alan olmadığını ve yeniden inşa edilmesi gerektiğini belirtti.

ABD’nin Gazze’yi satın alıp almayacağına ilişkin değerlendirmeler yapan Trump, “Orada satın alınacak bir şey yok. Orayı devralacağız ve elimizde tutacağız. Eninde sonunda Orta Doğu’daki insanlar için pek çok iş imkânı yaratacak bu projeyi hayata geçireceğiz. Burası bence bir elmas olabilir” ifadelerini kullandı.

Trump, ABD’nin Gazze’yi ne şekilde elinde tutacağına yönelik soruya ise “ABD’nin yetkisi altında olacak” diye yanıt verdi.

ABD’nin Gazze’yi “kontrol etmesiyle” Orta Doğu’ya uzun zaman sonra ilk kez istikrarı getirebileceklerini savunan Trump, “Filistinliler ya da şu anda Gazze’de yaşayan insanlar, başka bir yerde güzel bir şekilde ve güven içinde yaşayacaklar” yorumunu yaptı.

Trump, Mısır ve Ürdün’den belli bir ölçekte toprak parçası alıp Filistinlilerin buralara yerleştirileceğini ifade ederek, “Filistinliler Gazze Şeridi’nde olmak istemiyorlar ama başka seçenekleri de yok” şeklinde görüşünü dile getirdi.

Oteller, ofis binaları ve konutlar inşa etme planı

Trump, Gazze planını Mısır’ın kabul edip etmeyeceğine dair, “Yüzde 100 olmasa da yüzde 99 bu sürecin Mısır’la yürütülebileceğini düşünüyorum” dedi.

Gazze’yi devraldıktan ve inşa ettikten sonra buranın nasıl değerlendirileceği konusunda ise Trump, “Burayı çok düzgün bir şekilde işleteceğiz. Çok büyük ölçekte, belki de bu alandaki en büyük ölçekte bir ekonomik kalkınmaya sahip olacak. Orada oteller, ofis binaları, konutlar ve diğer şeyler de dahil olmak üzere pek çok iyi şey inşa edeceğiz” şeklinde konuştu.

İşgal altındaki Batı Şeria’ya ilişkin herhangi bir “planın” olup olmadığına ilişkin bir soruya yanıt veren Trump, gündemlerinin sadece Gazze olduğunu ve Batı Şeria ile ilgili bir durumun olmadığını belirtti.

Kral Abdullah temkinli konuştu

Öte yandan Ürdün Kralı Abdullah, Trump’ın Gazze açıklamaları karşısında temkinli ifadeler kullanırken net değerlendirmeler yapmaktan kaçındı.

Kral Abdullah, aralarında Suudi Arabistan ve Mısır’ın da olduğu Arap ülkelerinin Filistinliler konusunda herkesin yararına olan bir planın nasıl hayata geçirilebileceği konusunda görüşmeler yapacaklarını ve bu görüşmeleri beklemeleri gerektiğini belirtti.

Kral Abdullah, “Mısırlıların görüşlerini ortaya koymalarını bekleyelim” değerlendirmesini yaptı.

“Mısır ve Arap ülkelerinin bir planı olduğunu aklımızda tutmamız gerekiyor. (Suudi Arabistan Veliaht Prensi) Muhammed bin Selman tarafından Riyad’daki görüşmelere davet ediliyoruz. Bence asıl mesele, bunun herkes için iyi olacak şekilde nasıl yürütülebileceğidir” diye konuşan Kral Abdullah, bu süreci hem ABD hem Ürdün hem de diğer bölge ülkeleri lehine sonuçlandırmak istediklerini kaydetti.

Beyaz Saray’daki görüşmesinde, Trump’ın Gazze’deki Filistinlilerin yerlerinden edilmesine yönelik ifadeleri karşısında temkinli bir dil kullanan Kral Abdullah’ın, daha sonra yaptığı açıklamada bu konudaki net ifadeleri dikkati çekti.

Ürdün Kralı, X hesabından yaptığı açıklamada, Trump ile görüşmesinin yapıcı geçtiğini ve Gazze meselesini detaylı şekilde ele aldıklarını belirtti.

Kral Abdullah, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki Filistinlilerin yerlerinden edilmesine karşı olduklarını bir kez daha dile getirdi.

Ürdün Kralı, “Ürdün’ün, Gazze ve Batı Şeria’daki Filistinlilerin yerlerinden edilmesine karşı kararlı tutumunu yineledim. Bu, Arapların ortak tutumudur. Filistinlileri yerlerinden etmeden Gazze’nin yeniden inşası ve vahim insani durumun ele alınması herkesin önceliği olmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.

“Filistin Filistinlilerin, Ürdün de Ürdünlülerindir”

Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi de Filistinlileri yerinden etmeden Gazze Şeridi’nin yeniden inşasına yönelik Arap-Mısır-Filistin planı olduğunu söyledi.

Bakan Safedi, Ürdün devlet televizyon kanalı Al-Mamlaka TV’ye verdiği röportajda konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

Gazze Şeridi’ne yardım göndermeye devam edilmesi ve ateşkesin sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Safedi, Gazze Şeridi’nin Filistinlileri yerinden etmeden yeniden inşasına yönelik Arap-Mısır-Filistin planı olduğunu belirtti.

Ülkesinin çıkarlarının, “Ürdün’ün Ürdünlülere, Filistin’in de Filistinlilere ait” olduğu gerçeğine dayandığını dile getiren Safedi, Kral 2. Abdullah’ın, ABD Başkanı Donald Trump’a “pratik fikirler” sunduğunu söyledi.

Kral Abdullah’ın, Filistin devletinin Filistin topraklarında kurulmasının bölgede güvenlik ve istikrarın tek yolu olduğunu vurguladığını aktaran Safedi, ABD Başkanı Trump’ın da Ürdün’ün bölgedeki istikrarı desteklemede oynadığı önemli rolü vurguladığına işaret etti.

Bu anı bağımsız bir Filistin devletinin kurulması için kullanmak üzere yoğun Arap koordinasyonuyla çalıştıklarını dile getiren Safedi, Kral Abdullah’ın, Ürdün’ün Filistinlilerin kendi topraklarına göç etmesine izin vermeyeceğini açıkça teyit ettiğine dikkati çekti.

Bakan Safedi, Katar’ın Al Jazeera televizyonuna verdiği röportajda da “Önceliğimiz Ürdün’ü ve Ürdünlüleri korumaktır ve Trump ile diyaloğumuzu bu temelden başlattık” diye konuştu.

Arap koordinasyonunun Trump’ın planına alternatif sunabilecek ve Gazze’deki insani felaketi sona erdirebilecek kapasitede olduğunu vurgulayan Safedi, Arap koordinasyonunun yoğun bir şekilde devam ettiğini ve Trump’ın planına karşı Filistinlileri Gazze’de kendi topraklarında tutacak alternatif ve kabul edilebilir bir plan sunabileceklerini söyledi.

“Bizim vizyonumuz var, Trump’ın da vizyonu var ve Gazze’yi halkını yerinden etmeden yeniden inşa etmenin mümkün olduğuna inanıyoruz” diyen Safedi, sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “Trump’a ‘Filistin Filistinlilerin, Ürdün de Ürdünlülerindir’ dedik. Trump’a, adil ve kapsamlı bir barış için çalışma ve Filistinlileri yerinden etmeme yönündeki tutumumuzu sunduk.”