Uydu görüntüleri Çin’in yeni nükleer hazırlığını ortaya koydu

Çin, Sincan’daki nükleer deneme sahasını hızla genişletiyor ve modernize ediyor. The Washington Post gazetesinin uydu görüntülerine dayandırdığı habere göre, yeni tüneller ve yüksek kapasiteli dikey şaftlar inşa ediliyor.

Çin, ilk atom bombasını 1964 yılında denediği Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki nükleer deneme sahasını hızla genişletiyor ve modernize ediyor.

The Washington Post gazetesinin uydu görüntülerine ve uzman analizlerine dayandırdığı haberine göre Pekin, bu hamleyle yalnızca ABD ve Rusya’yı yakalamayı değil, aynı zamanda ABD’ye karşı nükleer caydırıcılık sağlamayı da amaçlıyor.

Tesisler beş yıldır aralıksız geliştiriliyor

Haberde, askeri yetkililerin yeni tüneller ve yollar inşa ettiği, çölde açılan iki büyük kuyunun ise daha yüksek güçlü nükleer patlamalar için özel dikey şaftların temeli olabileceği belirtildi.

Bunun yanı sıra bölgeye yardımcı tesisler kuruldu ve elektrik tedariki sağlandı.

AllSource Analysis şirketinin başkan yardımcısı Rennie Babiarz, gazeteye yaptığı açıklamada, “Genel olarak bu durum, son beş yılda altyapıda önemli bir gelişme olduğunu ve test yapma kabiliyetinde keskin bir artış yaşandığını gösteriyor” dedi.

Babiarz’ın verileri, sahadaki ilk çalışmaların 2021’de başladığını ve bu yıl kesintisiz devam ettiğini ortaya koyuyor.

Çin’in amacı nükleer veri açığını kapatmak

Çin’in nükleer programı, ABD ve Rusya’nın gerisinde bulunuyor ve test sahasındaki hazırlıkların temel nedenlerinden birinin bu olduğu düşünülüyor.

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı kıdemli araştırmacısı Tong Jao, “Çin en az sayıda nükleer deneme yaptığı için çok daha az deneysel veriye sahip. Nükleer silahlar hakkında daha fazla bilgi edinmek için ek deneylere ihtiyaç duyuyor olabilir” diye konuştu.

Son dönemde de Rusya ile ABD arasındaki ilişkilerde gerilim yükseliyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, nükleer motorlu Burevestnik füzesi ve nükleer torpido “Poseidon” gibi silahlarla ilgili açıklamalarda bulunmuştu.

Buna karşılık ABD Başkanı Donald Trump, Pentagon’a derhal nükleer silah denemelerine başlama emri vermişti.

Aynı dönemde ABD, resmi bir test uçuşu sırasında B-52 bombardıman uçağının taşıdığı gizli nükleer füze AGM-181 Long-Range Stand-Off’u da sergilemişti.

Nükleer cephaneliklerde son durum

Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu verilerine göre, 1992’den bu yana nükleer deneme yapmayan ABD’nin 5 bin 117 nükleer başlığı bulunuyor. Bu başlıkların 3 bin 700’ü hizmet dışı bırakılmış ve depoda tutuluyor.

Rusya’nın 5 bin 459, Çin’in ise 600 nükleer başlığı var. Kuzey Kore’nin ise yaklaşık 50 başlığa sahip olduğu tahmin ediliyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) değerlendirmesine göre, Çin’in cephaneliği 2030 yılına kadar yaklaşık bin başlığa ulaşacak.

ABD ile Rusya için stratejik saldırı silahlarını sınırlayan START-III anlaşması yürürlükteyken, Çin nükleer programını geliştirmekte herhangi bir kısıtlamayla karşı karşıya değil.

Anlaşmanın süresi Şubat 2026’da doluyor ve Putin, Şubat 2023’te anlaşmanın yürürlüğünü askıya almıştı.

Pekin ise ABD ve Rusya’nın çok gerisinde olduğu gerekçesiyle herhangi bir anlaşmayı müzakere etmeyi reddediyor.

Washington’da iki cepheli savaş endişesi

Çin’in bu etkinliği Washington’da endişelere yol açıyor. The Wall Street Journal gazetesine konuşan ve Joe Biden döneminde Pentagon’da stratejik silahları denetleyen Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Nükleer Güvenlik Merkezi Direktörü Vipin Narang, “Tüm nükleer silah modernizasyon programımız, Rusya ile silahları azaltmaya devam edeceğimiz ve Çin ile Kuzey Kore’nin ABD için bir tehdit oluşturmayacağı varsayımına dayanıyordu. Bu varsayımların yanlış olduğu ortaya çıktı” dedi.

Narang, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Eğer Avrupa’da bölgesel bir çatışma patlak verirse ve Çin aynı anda Tayvan’ı ele geçirmeye karar verirse ya da tam tersi olursa, çok zor bir durumda kalırız.”

Çin’in stratejisi: Konvansiyonel savaşı nükleer kalkanla kazanmak

ABD istihbaratına göre Çin lideri Şi Cinping, ordusuna 2027 yılına kadar Tayvan’ı ele geçirmeye hazır olması emrini verdi. Ancak bu, böyle bir emri mutlaka bu kadar kısa sürede vereceği anlamına gelmiyor.

ABD ve NATO’lu askeri yetkililere göre en olası senaryo, Çin’in saldırısının Rusya’nın bir veya daha fazla NATO ülkesine saldırması ve muhtemelen Kuzey Kore’nin Güney Kore’yi işgal etmesiyle aynı anda gerçekleşmesi.

Rusya, Ukrayna’da yaklaşık dört yıldır savaşan konvansiyonel ordusunun başarısızlığını telafi etmek için nükleer şantaj kullanırken, Çinli stratejistlerin hesabı ise tam tersi yönde.

Pekin Tsinghua Üniversitesinde kıdemli araştırmacı olan ve daha önce Çin Savunma Bakanlığı Güvenlik İşbirliği Merkezi Direktörlüğü yapan emekli albay Cou Bo, WSJ‘ye şunları söyledi:

“ABD konvansiyonel bir savaşta kaybetmekten korktuğu için bazıları Tayvan Boğazı’nda Çin’e karşı nükleer silah kullanılmasını öneriyor. Çin, nükleer cephaneliğini eşitlik sağlamak için değil, ABD’nin kendisine karşı nükleer silah kullanmayı aklından bile geçiremeyeceği bir seviyeye kadar artırmalıdır. İşte o zaman Çin konvansiyonel bir savaşı kazanabilir.”