Avrupa
Von der Leyen, “Avrupa Güvenlik Konseyi” önerdi

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bir süredir merakla beklenen “Avrupa Birliği’nin Durumu” konuşmasını yaptı.
75 dakika süren ve Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekillerinin “ruhsuz ve sıkıcı” bulduğu konuşmada von der Leyen, dijital düzenlemelerden güvenlik konularına değin çok sayıda konuya parmak bastı.
Başkan, AB’nin, Avrupa genelinde meydana gelen ve çoğu Rusya’ya atfedilen insansız hava aracı olaylarına, sabotaj eylemlerine ve siber saldırılara daha etkili bir şekilde müdahale edebilmek için NATO benzeri bir mekanizmaya ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Von der Leyen, “Avrupa’nın kendi hibrit tehditlere karşı eylem planına ihtiyacı var. Belirli olaylara nasıl tepki vereceğimiz konusunda acilen bir uzlaşmaya varmamız gerekiyor,” dedi ve özellikle “silahlı saldırı düzeyine ulaşmasa da ulusal güvenliğimizi açıkça tehdit eden” eylemlere atıfta bulundu.
Von der Leyen, bu sistemin, topraklarının tehdit altında olduğuna inanan ülkelerin acil toplantılar düzenlemesine imkân tanıyan NATO kuruluş antlaşmasının 4. maddesine benzer olması gerektiğini savundu ve şöyle dedi:
“Bir üye devlet tarafından tetiklendiğinde, tüm üye devletler bir araya gelerek Avrupa çapında bir müdahaleyi koordine edecek, daha fazla tırmanmayı önleyecek ve etkisini hafifletecek.”
NATO’nun 4. Maddesi, saldırı altındaki bir müttefike yardım etmekle yükümlü kılan kolektif güvenlik garantisi olan 5. Madde’den ayrı.
Von der Leyen ayrıca, Komisyon’un “Avrupa Güvenlik Konseyi’ni hayata geçirmek için fikirlerimizi ortaya koyacağını” da belirtti.
Bunun, İngiltere, Kanada, Norveç ve Ukrayna gibi diğer uluslararası ortakları da kapsayacağını söyledi ama konuyla ilgili ayrıntılı bilgi verilmedi.
Ayrıca von der Leyen, Avrupa Birliği’nin Kanada’nın ilk “ortak üye” olması için kapıyı açtığını belirtti ve bu statü, bloğun antlaşmalarında yer almıyor.
Von der Leyen’in açıklaması, AB politikasında önemli bir dönüşüm olarak görülüyor. Birlik, tarihsel olarak esnek kategorilere karşı çıkmış ve AB üyeleri, Mayıs ayında Almanya’nın Ukrayna’nın tam üyeliğe geçiş için bir basamak olması amacıyla önerdiği ortak üyelik teklifine soğuk yaklaşmıştı.
Von der Leyen şöyle konuştu:
“Ortaklıklar, Avrupa için stratejik bir tercihtir. Fakat bunlar aynı zamanda kurallara dayalı uluslararası sistemdeki kırılmaya da bir yanıt niteliğindedir. Dünyaya aynı gözle bakıyoruz: yapay zekadan iklim değişikliğine, Kuzey Kutbu’ndan jeopolitik meselelere kadar. Ve Ukrayna, savunma, hammaddeler ve tedarik zincirleri konularında hep birlikte hareket ettik. Fakat her şeyden öte… Avrupa ve Kanada demokrasiye inanıyor.”
Kanada Başbakanı Mark Carney, bu hafta başında Kanada’nın AB ile “benzersiz bir ittifak” kurmayı hedeflediğini ama üyelik peşinde olmadığını belirtmişti.
Von der Leyen, Carney’i Strazburg’a davet etti ve Carney perşembe günü kendi konuşmasını yapacak.
“Ortaklıklarını acilen yeniden kurgulamak gerektiğini” kaydeden Komisyon Başkanı, “Bu nedenle, Kanada’nın AB’nin ilk ortak üyesi olması için kapıyı açma konusunda sizinle birlikte çalışmak isterim,” dedi.
AB ve Kanada’nın imalattan yapay zekâya, kritik minerallerden enerjiye kadar çeşitli sektörlerde birlikte çalışacağını da sözlerine ekledi:
“Akıllı imalat konusunda çalışacağız. Bir teknoloji ittifakı kuracağız. Savunma sanayi üslerini entegre edeceğiz. Arktik’i amiral gemisi niteliğinde bir ortak proje haline getireceğiz.”
Von der Leyen, ABD Başkanı Donald Trump’ı ima ederek, “Bu, başka kimseye karşı olmayan bir ortaklıktır,” diye ekledi.
Ursula von der Leyen buna ek olarak 13 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya, çevrimiçi oyunlara ve sohbet robotlarına erişiminin yasaklanmasını önerdi.
Başkan, “Birçok kişinin Büyük Teknoloji şirketlerinin gücünü ezici ve geri döndürülemez olarak algıladığının farkındayım. Ben aynı fikirde değilim,” dedi ve şöyle devam etti:
“Bağımlılık yaratan özellikleri kabul etmek zorunda değiliz. Çocukların giderek daha aşırı içeriklere çekilmesini kabul etmek zorunda değiliz. Kızların fotoğraflarının yapay zeka tarafından üretilen cinsel içerikli görüntülerde kullanılmasını kabul etmek zorunda değiliz.”
Von der Leyen, önerisi kapsamında 13-15 yaş arası çocuklara, veliler tarafından denetlenen “mini hesaplar” verileceğini belirtti.
AB’nin 27 üye ülkesi şimdi bu öneri üzerinde oylama yapacak; bu öneri, Avrupa’nın teknoloji düzenlemelerini uzun süredir eleştiren ABD Başkanı Donald Trump ile gerginliklere yol açabilir.
Von der Leyen, konuşmasında, bu yılın başlarında ipucu verdiği bir planı daha ayrıntılı olarak ortaya koydu.
O dönemde çocukların sosyal medyayla “aşamalı ve kademeli” bir şekilde tanışması gerektiğini belirtmişti.
Avrupa Parlamentosu’ndaki en büyük siyasi grup olan Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) Başkanı Manfred Weber, von der Leyen’in konuşmasının ardından söz aldı.
Weber, AB’nin Avustralya’nın örneğini izleyerek vatandaşlara sosyal medya algoritmalarını devre dışı bırakma seçeneği sunması gerektiğini öne sürdü.
Weber, “Elon Musk bundan hoşlanmayacak, ama muhtemelen bunu yapmanın nedeni de budur,” dedi.
Alman Hristiyan Sosyal Birliği’nin (CSU) de üyesi olan Weber, Avrupa’nın üç sarsıntıyla karşı karşıya olduğunu savundu: Yapay zeka (AI) tarafından yönlendirilen teknolojik dönüşüm, Rusya ve Çin’den gelen jeopolitik tehdit ve Avrupa içinde artan iktisadi güvensizlik.
AP’de yaptığı konuşmada, “Her ay 27.000 Avrupalı sanayi işçisi işini kaybediyor,” diyen Weber, yüksek ücretli istihdamı korumanın, “Avrupa’nın sosyal piyasa ekonomisi için hayati önem taşıdığını” belirtti.
Weber, von der Leyen’in daha sıkı savunma işbirliği çağrısını güçlü bir şekilde destekledi. Avrupa hükümetlerinin önümüzdeki on yıl içinde savunmaya 6,4 trilyon avro harcayacaklarını belirten Weber buna rağmen yine de 27 küçük ulusal ordudan ibaret kalınabileceğini ifade etti.
“Çözüm birliktir,” diyen Weber, ortak komuta yapıları, insansız hava araçları ve uydulara dayalı bir Avrupa savunma ayağı kurulması çağrısında bulundu.
Weber’e göre askeri işbirliği o kadar sıkı bir şekilde birbirine bağlanmalı ki, gelecekteki hükümetler bunu kolayca geri alamamalı.
Yapay zeka konusunda tek tek üye devletlerin ABD ve Çin’deki yatırımlarla boy ölçüşemeyeceğini belirten EPP lideri, bu nedenle, yeni Rekabetçilik Fonu bünyesinde bir Avrupa yapay zeka fonu kurulmasını önerdi.
Öte yandan Weber, Komisyon’un bazı iklim politikalarına yönelik yaklaşımına itiraz etti. İklim değişikliğinin gerçek olduğunu ama politikacıların, yakıt fiyatlarıyla boğuşan Avrupalılara, artan maliyetlerin çevre için iyi olduğunu söylememeleri gerektiğini ifade etti.
Weber, “Yasaklara değil, inovasyona ihtiyacımız var,” diye ekledi.
Konuşmasını, Kanada ile daha güçlü bir işbirliğine sıcak baktığını belirterek sonlandırdı.
Ticaret anlaşmalarının yeni pazarlardan ibaret olmadığına işaret eden Weber, “Bunlar, alternatif bir dünya düzeninin temelidir. Avrupa’nın artık yalnız olmadığı bir dünya düzeni,” diye konuştu.
Avrupa
Deutsche Bank sızıntısı: Epstein adına 3 binden fazla işlem yapılmış

Sızan Deutsche Bank belgeleri, pedofil fuhuş şebekesi yöneticisi Jeffrey Epstein ile bağlantılı 582 milyon dolarlık şüpheli işlemi ortaya koydu. Yaklaşık 3 bin 200 ödemeyi kapsayan iç incelemenin ardından 2019’da ABD makamlarına 21 şüpheli faaliyet bildirimi gönderildi.
Alman Deutsche Bank’tan sızan belgeler, pedofil fuhuş şebekesi yöneticis Jeffrey Epstein ile bağlantılı 582 milyon dolarlık şüpheli işlemi ortaya çıkardı.
Financial Times’ın (FT) haberine göre bu tutar, daha önce bilinen miktarın iki katına denk geliyor.
Söz konusu 582 milyon dolarlık meblağ, bankanın 2019 yılında ABD makamlarına gönderdiği raporlarda yer aldı.
ABD Senatosu’nun Bankacılık Komisyonu ise Ağustos ayındaki raporunda 250 milyon doları aşan para transferlerini gündeme getirmişti.
Deutsche Bank’ın yürüttüğü iç inceleme yaklaşık 3 bin 200 ödemeyi kapsadı.
Gazetecilerin incelediği belgelere göre banka, bu çalışmanın ardından 21 şüpheli faaliyet bildirimi hazırladı.
Bildirimlerde kadınlara yapılan ödemeler, bankanın şüpheli bulduğu hayır kurumu fonu işlemleri ile Epstein’a ait şirket ve vakıf fonlarının yer aldığı transferler kayda geçirildi.
Deutsche Bank çekleri ve aracı kurum ödemelerini de inceledi
FT’ye göre Senato raporundaki rakamla ortaya çıkan fark, hangi işlemlerin hesaplamaya dahil edildiğinden kaynaklanıyor olabilir.
Senatör Ron Wyden’ın sunduğu raporda yalnızca Epstein’ın hesaplarına giren ve bu hesaplardan çıkan banka havaleleri ele alınmıştı.
Deutsche Bank’ın iç incelemesinde ise bunlara ek olarak çekler ile finansçıyla bağlantılı Southern Trust ve Butterfly Trust adlı yapıların işlemleri de değerlendirildi.
Ayrıca Alman bankasının diğer bankalar adına aracı kurum sıfatıyla yürüttüğü ödemeler de inceleme kapsamına alındı.
İşlemlere konulan şüpheli kaydı, bankanın inceleme sırasındaki kendi değerlendirmesini yansıtıyor.
Banka, 2013 yılında Epstein’ı müşteri olarak kabul etti
Deutsche Bank, Epstein’ı JPMorgan Chase’den ayrılmasının ardından 2013 yılında müşteri olarak kabul etti.
Finansçı o dönemde Florida’da reşit olmayan bir kişiyi fuhşa teşvik etmek suçundan hüküm giymişti.
FT’nin aktardığına göre Deutsche Bank çalışanları, Epstein’ın servetini yöneterek kazanç elde etmeyi ve çevresindeki isimleri de müşteri olarak bankaya çekmeyi hedefliyordu.
Banka, Aralık 2018’de Epstein’a hesaplarını kapatma niyetini bildirdi.
Varlıkların başka hesaplara aktarılması birkaç ay daha sürdü.
Şüpheli işlemlere dair raporlar ise 2019 yılında, Epstein’ın cinsel sömürü amaçlı insan ticareti suçlamasıyla açılan federal dava kapsamında tutuklanıp cezaevinde öldüğü dönemde yetkililere iletildi.
“Epstein’ı müşteri kabul etmemiz hataydı”
New York eyaleti finansal denetim kurumu, 2020 yılında aralarında Epstein’ın da yer aldığı üç eski müşterisiyle ilgili usulsüzlükler nedeniyle Deutsche Bank’a 150 milyon dolar para cezası kesti.
ABD’de bir federal mahkeme ise 2023 yılında, Epstein’ı cinsel sömürüyle suçlayan kadınların açtığı toplu davanın uzlaşmayla sonuçlanması için 75 milyon dolarlık ayrı bir anlaşmayı onayladı.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Deutsche Bank, Epstein’ı müşteri olarak kabul etme kararının bir hata olduğunu kabul etti ve onunla çalışmaktan pişmanlık duyduğunu açıkladı.
Banka, ABD’li denetim kurumları, kolluk kuvvetleri ve Kongre ile işbirliği yaptığını bildirdi.
Deutsche Bank, yasal zorunlulukları gerekçe göstererek şüpheli faaliyet raporlarının içeriğini tartışmayı ise reddetti.
Avrupa
Almanya ve Norveç, Ukrayna için ABD’den Patriot füzesi alacak

Almanya ve Norveç, Ukrayna’ya devredilmek üzere ABD’den PAC-2 ve PAC-3 Patriot füzeleri satın alımını ortaklaşa finanse edecek. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, PURL programı üzerinden yapılacak alıma ülkelerinin 300 milyon dolar katkı sağlayacağını açıkladı.
Almanya ve Norveç, Ukrayna’ya gönderilmek üzere ABD’den yeni Patriot hava savunma füzeleri satın alımını ortaklaşa finanse edecek.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, alımın Patriot sistemleri için PAC-2 ve PAC-3 önleyici füzelerini kapsadığını açıkladı.
Satın alma işlemi, NATO ülkelerinin ABD’den silah alarak Ukrayna’ya devretmesine imkan tanıyan Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçları Listesi (PURL) programı çerçevesinde yürütülecek.
Pistorius, Almanya’nın bu alıma katkısının 300 milyon dolar olacağını belirtti.
Alman Bakan paketin toplam tutarını açıklamadı ancak Berliner Zeitung gazetesi, bir PURL paketinin genellikle 500 milyon dolar değerinde silah içerdiğini yazdı.
PURL programı nasıl işliyor?
Ukrayna, 2025 yılından bu yana PURL programı üzerinden ABD silahları alıyor.
Bu mekanizmada Kiev yönetimi ihtiyaç duyduğu silahların listesini hazırlıyor ve NATO ülkeleri bu teçhizatı ABD’den satın alıyor.
Diğer taraftan Avrupa Komisyonu da Ukrayna’ya silah ve hava savunma sistemleri satın alması için 1,71 milyar euro kaynak ayırdı.
Pistorius daha önce yaptığı açıklamada, kendi savunma kapasitesinin tehlikeye gireceği gerekçesiyle Almanya’nın artık kendi stoklarından Ukrayna’ya Patriot sistemleri ve füzeleri gönderemeyeceğini söylemişti.
Ukrayna’da Patriot füzesi sıkıntısı
New York Times gazetesi 16 Kasım’da yayımladığı haberde, Ukrayna’nın Patriot füzesi sıkıntısı yaşadığını ve ülkedeki hava savunmasında buna bağlı bir kriz ortaya çıktığını bildirdi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hava savunma sistemleri için önleyici füze sevkiyatı yapılması talebiyle Batılı liderlere defalarca çağrı yapmıştı.
Zelenskiy, temmuz ayında ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede, yaklaşan kış aylarındaki olası saldırıları püskürtmek için Washington’dan 300 adet Patriot önleyici füzesinden oluşan bir “kış paketi” istemişti.
Bloomberg ise eylül ayında kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Avrupa ülkelerinin kışa kadar Ukrayna’ya teslim etmek üzere yeni Patriot önleyici füzeleri satın almaya hazırlandığını yazmıştı.
Habere göre Avrupa ülkeleri, PURL programına yapılan katkıları kullanmaya yönelik bir plan üzerinde çalışıyordu.
Avrupa
Avrupalı enerji şirketleri İHA saldırılarına karşı eski NATO yetkililerini işe alıyor

Financial Times’ın haberine göre Avrupa’daki enerji şirketleri, artan sabotaj ve siber saldırı endişeleri nedeniyle tesislerini insansız hava araçlarına karşı korumak için eski NATO yetkilileri ile diplomatları kadrosuna katıyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre sektördeki haftalık siber saldırı girişimleri dört yılda üç kat arttı.
Avrupa’daki enerji şirketleri, artan sabotaj ve siber saldırı risklerine karşı altyapılarını korumak amacıyla eski NATO yetkilileri ile diplomatları işe almaya başladı.
Financial Times gazetesinin kaynaklarına dayandırdığı habere göre şirketler, insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı tehditleri analiz etmek ve önleyici tedbirler almak için yatırım yapıyor.
Haberde Finlandiyalı enerji şirketleri Fortum ve Neste’nin jeopolitik riskler, fiziksel koruma ve dayanıklılık planlaması konularında kurum içi uzmanlığı artırmak için eski NATO çalışanları ile diplomatları kadrosuna kattığı aktarıldı.
Her iki şirketin yönetim kurullarında da daha önce düşük ihtimal görülen sivil enerji altyapısına yönelik saldırıların giderek daha gerçekçi hale geldiği yönünde kaygıların arttığı ifade edildi.
Siemens Energy CEO’su Christian Bruch, Avrupa’nın enerji altyapısına yönelik saldırılara karşı “kötü korunduğunu” söyledi.
Almanya’daki trafo merkezlerinde yakın zamanda yaşanan acil durumları hatırlatan Bruch, Avrupa’nın Ukrayna’dakine benzer senaryolara hazır olmadığını ve koruma çalışmalarına hemen başlanması gerektiğini vurguladı.
Bu yıl Fortum bünyesine katılan eski üst düzey NATO yetkilisi Samu Paukkunen de şirketlerin daha önce uzak bir ihtimal olarak görülen İHA saldırısı senaryolarına hazırlanmak için kaynak ayırmak zorunda kaldığını anlattı.
Leipzig Havalimanı’nda yaşanan İHA olayını örnek gösteren Paukkunen, bu gelişmenin ardından önleyici tedbirlerin acilen alınması gerektiği sonucuna vardığını kaydetti.
Avrupa Havacılık, Uzay ve Savunma Sanayii Derneği (ASD Europe) Genel Sekreteri Camille Grand, Rusya’nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından Avrupa’da bu tür tesislerin en iyi nasıl korunacağına dair bir tartışma yürütüldüğünü belirtti.
Grand, daha önce uzak görülen bir sorunun da artık tartışıldığını ve Avrupa Birliği topraklarındaki enerji tesislerinin hava savunma sistemlerine ihtiyacı olup olmadığının sorgulandığını aktardı.
Enerji sektöründeki bir diğer endişe kaynağını ise siber tehditler oluşturuyor.
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre 2024 yılında ortalama bir doğalgaz ve elektrik şirketi haftada 1,5’ten fazla siber saldırı girişimiyle karşılaştı.
Bu rakamın dört yıl öncesine kıyasla üç kat artış gösterdiği bildirildi.
Abu Dabi’deki Adipec konferansı öncesinde düzenlenen kapalı bir toplantıda siber güvenlik konusunu ele alan büyük bir Avrupalı enerji şirketinin yöneticisi, altyapıyı korumak için istihbarat teşkilatlarıyla yakın çalışmaya başladıklarını söyledi.
Aynı yönetici, şirketlerin siber savunmayı güçlendirmek amacıyla gelişmiş yapay zeka modellerine erişim sağlamaya çalıştığını da sözlerine ekledi.
Financial Times’ın haberi, İrlanda’nın başkenti Dublin’de yaklaşık 50 ülkenin liderini bir araya getiren “Avrupa: Güçlü, Güvenli ve Bağlantılı” temalı Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesiyle aynı zamana denk geldi.
İrlanda Başbakanı Micheal Martin, zirve katılımcılarının “hibrit saldırıların tırmanmasını” görüşeceğini açıklamıştı.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Asya2 hafta önceBMW, Çin’deki iştirakinde yüzlerce çalışanı işten çıkarıyor
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin isyanı sürüyor
Asya2 hafta önceKazakistan, Drujba hattı üzerinden petrol sevkiyatını yeniden başlatmak istiyor
Dünya Basını1 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceİktisatçı Pettifor: Yapay zeka şirketlerine borç verenler kamu maliyesinden daha büyük risk altında








