Von der Leyen, Şam’da: 620 milyon avroluk destek sözü

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Şam’da yaptığı görüşmenin ardından, Avrupa’nın Suriye’nin toparlanması ve yeniden inşası için azami destek sağlayacağını açıkladı.

Von der Leyen, cuma günü X hesabından yaptığı paylaşımda, “Avrupa, Suriye’nin toparlanması ve yeniden inşasını desteklemek için elinden gelen her şeyi yapacak,” dedi.

Von der Leyen, Suriye ile ilişkilerde yeni sayfa açma hedefiyle Yüksek Düzeyli Diyalog, Avrupa Yatırım Bankasının faaliyete geçmesi ve İşbirliği Anlaşması’nın yeniden başlatılması gibi adımlar atmayı amaçladıklarını söyledi.

AB Komisyonundan yapılan açıklamaya göre, von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa’yla Şam’a düzenlediği ziyarette Ahmed Şara’ya hitaben şu ifadeleri kullandı:

“Yeni, barışçıl, kapsayıcı ve güvenli bir Suriye hedefine ulaşma konusundaki kararlılığınızı destekliyoruz. Aralık 2024’ten bu yana AB, yetkililer ve sivil toplumla yakın işbirliği içinde çalışarak Şam’da yeniden yer alıyor.”

Bu yılın ilk yarısında Yüksek Düzeyli Diyalog ile başlayarak yeni bir siyasi ortaklık kurmak istediklerini bildiren von der Leyen, ayrıca Avrupa Yatırım Bankasını Suriye’deki faaliyetlerine yeniden başlamaya davet ettiklerini bildirdi.

Von der Leyen, 2011’de askıya alınan ve öncesindeki dönemde ikili ilişkilerin temelini oluşturan AB-Suriye ile İşbirliği Anlaşması’nın yeniden başlatılması için görüşmelere başlamak istediklerini de dile getirdi.

Suriye’nin, Avrupa ekonomik pazarına erişiminden yeniden faydalanmaya başlaması gerektiğini vurgulayan AB Komisyonu Başkanı, Suriye’ye 2026 ve 2027 yılları için yaklaşık 620 milyon avroluk mali destek taahhüdünde bulundu.

Von der Leyen, bu paketin tamamının hükümetin halk için temel hizmetleri yeniden sağlamasına ve devlet kurumlarını yeniden inşa etmesine destek olma hedefini taşıdığını söyledi.

Suriyelilerin evlerine dönme ve burada hayatlarını yeniden kurma konusunda da Türkiye, Ürdün ve Lübnan’ın yanı sıra Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) de dahil olmak üzere, bölgesel ortaklarla çalışmaları hızlandıracaklarını kaydetti.

Suriye Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada da, görüşmelerde yeniden inşa sürecinde işbirliği, insani konular ve Avrupa’daki mülteci durumu başlıklarının ele alındığı belirtildi.

Şam ziyaretinden önce perşembe günü yayımlanan ortak AB–Ürdün açıklamasında ise “barışçıl, kapsayıcı, Suriyeliler tarafından yönetilen ve Suriyelilere ait bir geçiş sürecini desteklemek için birlikte çalışmaya devam edeceğiz” dendi.

Von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile birlikte, Aralık 2024’te Beşar Esad’ın devrilmesinden bu yana Suriye’yi ziyaret eden ilk üst düzey AB yetkilisi oldu.

AB, Suriye’ye yönelik 2011 yılında uygulamaya koyduğu ekonomik yaptırımları, Şubat 2025’te büyük bölümünü askıya aldıktan sonra Mayıs 2025’te tamamen kaldırdı. Esad’ın düşüşü öncesi yeni Suriye lideri Şara, örgütü HTŞ ile birlikte terör listesindeydi. Ancak iktidar değişimi sonrası Şara listelerden çıkarıldı.

Mart ayında düzenlenen 9. Brüksel Konferansı’nda AB ve ortakları, Suriye ve komşu ülkeler için toplam 5,8 milyar euroluk yardım taahhüdünde bulundu. Birlik, bunun yaklaşık 2,5 milyar eurosunu 2025 ve 2026 yılları için ayırmayı üstlendi.

Von der Leyen ve Costa, bölgesel tur kapsamında cuma günü Lübnan’ı da ziyaret ediyor.