Xi: Britanya-Çin ilişkilerinin resetlenmesi dünya barışı için hayati önemde

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Britanya Başbakanı Keir Starmer ile birlikteyken yaptığı açıklamada, “dünya barışı” için Britanya ile Çin arasında diyalogun çok önemli olduğunu söyledi.

Starmer, İngiliz ekonomisinin büyümesini ve iklim değişikliği gibi konularda işbirliğini amaçlayan ziyareti sırasında, dünyanın en büyük ikinci ekonomisiyle “daha sofistike” ilişkiler kurmak istediğini söyledi.

Pekin’deki Büyük Halk Salonunda yapılan toplantının başında yaptıkları açıklamalarda, her iki lider de netameli konulardan kaçındı ve birbirlerinin ülkelerini övdü.

Muhafazakâr Britanya hükümetleri altında yıllarca ilişkiler soğuktu. Starmer, “Çin, küresel sahnede hayati bir aktördür ve işbirliği fırsatlarını belirleyebileceğimiz, fakat aynı zamanda anlaşamadığımız alanlarda anlamlı bir diyaloga olanak tanıyan daha sofistike bir ilişki kurmak hayati önem taşıyor,” dedi.

Xi, yaptığı konuşmada, İşçi Partisi’ni öne çıkararak, partinin geçmişte Çin-Britanya ilişkilerinin gelişmesine önemli katkılar sağladığını söyledi.

Xi, son yıllarda “ülkelerimizin çıkarlarına hizmet etmeyen inişler ve çıkışlar” olduğunu da ekledi.

Dünyanın durumunu “çalkantılı ve değişken” olarak nitelendiren Çin lideri, “dünya barışı ve istikrarı ya da iki ülkenin ekonomileri ve halkları için” iki ülke arasında daha fazla diyalog kurulmasının zorunlu olduğunu savundu.

İki liderin, aralarındaki farklılıkları aşabilirlerse “tarihin sınavından geçeceklerini” de sözlerine ekledi.

Britanya’da Çin’e yönelik öfke olduğunu kabul eden Xi, “Bu ziyaretiniz büyük ilgi gördü. Bazen iyi şeyler zaman alır. Ülkenin ve halkın temel çıkarlarına hizmet eden doğru şey olduğu sürece, liderler olarak zorluklardan kaçınmamalıyız,” dedi.

Xi, Britanya ile ilişkilerde “yeni bir sayfa” açılması çağrısında bulunarak, iki ülkenin karmaşık ve değişken bir dünyada diyalog ve işbirliğini derinleştirmesi gerektiğini söyledi.

Devlet haber ajansı Xinhua’ya göre, iki lider “uzun vadeli ve istikrarlı kapsamlı stratejik ortaklık” geliştirme konusunda anlaştı.

Çin lideri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ve büyük ekonomiler olarak iki ülkenin dünya barışını ve istikrarını korumak için işbirliğini güçlendirmesini istedi.

Xi, “Çin, geniş bir tarihsel perspektifi korumak, farklılıkları aşmak, birbirine saygı duymak için İngiltere ile işbirliği yapmaya… Çin-Britanya ilişkilerinde ve işbirliğinde, her iki halkın ve dünyanın yararına olacak yeni bir sayfa açmaya hazırdır,” dedi.

Xi, karşılıklı güvenin ilişkilerin temeli olması gerektiğini belirterek, “Çin ne kadar gelişir ve güçlenirse güçlensin, diğer ülkeler için bir tehdit oluşturmayacaktır” dedi.

Xinhua’nın haberinde ABD’den açıkça bahsedilmedi, fakat Xi’nin artan tek taraflılık, korumacılık ve güç politikasının tehlikelerine karşı uyarıda bulunduğu belirtildi:

“Uluslararası hukuk, ancak tüm ülkeler ona uyduğunda ve özellikle büyük güçler öncülük ettiğinde gerçekten etkili olabilir. Aksi takdirde, orman gibi bir dünyaya geri döneceğiz.”

Xi ayrıca Starmer’a, Çin ile Britanya arasındaki ticaretin karşılıklı olarak yararlı olduğunu, iki ülkenin halklar arası ilişkileri derinleştirmesi gerektiğini ve Çin’in İngiliz vatandaşları için vizesiz giriş imkanını “aktif olarak değerlendireceğini” söyledi.

Starmer ise Kanada Başbakanı Mark Carney’den daha ölçülü bir yaklaşım sergilemeye çalıştı. Carney, yakın zamanda Pekin’e yaptığı ziyaretin ardından dünya düzeninin bozulduğunu uyardı ve daha sonra ABD Başkanı Donald Trump tarafından gümrük vergileriyle tehdit edildi.

Starmer, ulusal güvenliği koruyacak şekilde ABD, AB ve Çin ile aynı anda ticaret yapabileceğini vurguladı.

Başbakan, “küresel istikrar ve güvenlik, büyüme ve iklim değişikliği gibi ortak zorluklara” odaklanmak istediğini söyledi.

Starmer, kamera karşısındaki kısa açıklamasında belirli insan hakları sorunlarına veya politika ayrıntılarına değinmedi, fakat ülkelerin anlaşamadığı alanlarda “anlamlı bir diyalog” kurulmasından bahsetti.

Toplantı öncesinde Starmer, Xi ile görüşmede Ukrayna savaşını gündeme getirip getirmeyeceğini veya Çin liderinden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e savaşı sona erdirmesi için baskı yapmasını isteyip istemeyeceğini açıklamayı reddetti.

Çin ve Britanya bugün (29 Icak) bir dizi anlaşma imzalamayı planlıyor. Anlaşmaların vizesiz seyahat ve mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması gibi alanları kapsayacağı tahmin ediliyor, ancak rüzgar santralleri gibi daha ileri teknoloji alanlarında işbirliği olasılığı daha düşük görünüyor.