Xi Jinping 10 yıl sonra Kahire’de: Hedef stratejik ortaklık

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, diplomatik ilişkilerin 70’inci yılında iki günlük resmi ziyaret kapsamında Mısır’a gitti. Kahire Uluslararası Havalimanı’nda Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi tarafından karşılanan Xi, iki ülke arasındaki kapsamlı stratejik ortaklığı derinleştirmeyi hedefliyor. Taraflar, ticaretin yanı sıra savunma, uzay ve bilgi teknolojileri alanlarındaki işbirliğini hızlandırmayı planlıyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, diplomatik ilişkilerin kurulmasının 70’inci yılı dolayısıyla iki günlük resmi ziyaret için Mısır’ın başkenti Kahire’ye gitti.

Xi’yi Kahire Uluslararası Havalimanı’nda Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi karşıladı. Xi, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütünün 26’ncı zirvesinin ardından Mısır’a geçti.

İki günlük temaslar kapsamında liderlerin, ikili ilişkilerin geliştirilmesini, 2014 yılında kurulan kapsamlı stratejik ortaklığın uygulanmasını ve bölgesel ile küresel meseleleri ele almaları öngörülüyor.

Mısır ile Çin arasındaki ilişkiler Aralık 2014’te kapsamlı stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmiş, Xi Mısır’ı son olarak Ocak 2016’da ziyaret etmişti. İki lider en son mayıs ayında Çin-Arap Devletleri İşbirliği Forumu çerçevesinde görüşmüştü.

Liderlerden stratejik ortaklığı güçlendirme mesajı

Xi, ziyareti öncesinde Mısır’ın El-Ahram, El-Ahbar ve El-Cumhuriyye gazetelerinde yayımlanan makalesinde, 70 yıllık diplomatik ilişkilerin ardından bağların “tarihinin en iyi döneminde” olduğunu belirtti. İki ülkenin güvenilir ortaklar olduğunu kaydeden Xi, “Çin ve Mısır bugün eşitlik ve karşılıklı saygı temelinde uluslararası düzenin istikrarı için birlikte çalışmaya kararlıdır” ifadesini kullandı.

Xi, siyasi güvenin güçlendirilmesi, temel çıkarlarda karşılıklı destek ve Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında somut işbirliğinin genişletilmesi çağrısında bulundu.

Cumhurbaşkanı Sisi ise El-Ahram Weekly’de yayımlanan makalesinde, Mısır’ın 1956’da Çin ile diplomatik ilişki kuran ilk Arap ve Afrika ülkesi olduğunu hatırlattı.

Ortak mirasın teknolojik ilerlemeye eşit katılım arzusunu beslediğini vurgulayan Sisi, teknolojik işbirliğinin halkların kalkınmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Sisi ayrıca Kahire ile Pekin’in, silahlı çatışmaların yayılmasının hiçbir bölgesel ya da uluslararası aktörün çıkarına olmadığı görüşünü paylaştığını kaydetti.

Çin’in resmi yayın organlarından Global Times ise başyazısında ziyareti “Çin-Mısır dostluk bayrağının kuşaktan kuşağa devredilmesi” olarak tanımladı. Yazıda, iki ülkenin ilişkilerinin temeli 1955 Bandung Konferansı’na ve Pekin’in Mısır’ın Süveyş Kanalı üzerindeki egemenlik mücadelesine verdiği desteğe dayandırıldı.

Teknoloji ve savunma işbirliğinde yeni eksen

Kahire merkezli Avrupalı bir diplomat, El-Ahram Weekly’ye yaptığı değerlendirmede işbirliğinde bilgi teknolojileri ve savunma alanlarının öne çıkacağını belirtti.

Diplomat, Kahire’nin bilgi teknolojilerine öncelik verdiğini ve askeri tedarikini geleneksel ABD merkezli yapının dışına taşımayı amaçladığını ifade etti.

Bazı yabancı diplomatlar ise Pekin ile artan savunma ve teknoloji işbirliğinin Washington ve Moskova’da rahatsızlık yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Mısırlı bir hükümet yetkilisi ise Çin ile ilişkilerin pragmatik ve koşulsuz olduğunu, Kahire’nin Sudan, Afrika Boynuzu, İran, Filistin-İsrail meselesi ve Babülmendep konularında bölgesel istikrar hedefinde Pekin ile mutabık kaldığını vurguladı.

Ticaret, enerji ve uzay projeleri genişliyor

Mısır’daki toplam yatırımları 10 milyar dolara ulaşan Çin’in yatırımlarının bir iki yıl içinde 15 milyar dolara çıkabileceği öngörülüyor.

Pekin yönetimi mayıs ayında Mısır’dan yapılan ithalata tam gümrük vergisi muafiyeti getirdi; bu muafiyetten yararlanan ilk ürün portakal oldu.

Yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar, güneş paneli camı, tekstil ve alüminyum üretimi yatırımların yoğunlaştığı sektörler arasında yer alıyor.

Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi Başkanı Velid Cemaleddin, bölgedeki Çin yatırımlarının 3 milyar doları aştığını duyurdu.

Mali alanda ise Mısır, Ekim 2023’te Afrika Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankasının desteğiyle 500 milyon dolar karşılığı yuan cinsinden sürdürülebilir Panda tahvili ihraç etti.

İki ülke askeri alanda 22 Ağustos’ta “Medeniyet Kartalları 2026” tatbikatını başlattı.

Uzay alanında ise Çin’in 2018 ve 2019 yıllarında sağladığı toplam 117 milyon dolarlık hibe ile inşa edilen ve 2024’te Mısır’a devredilen Uydu Montaj, Entegrasyon ve Test Merkezi, Kahire’ye kendi uydularını test etme ve birleştirme kapasitesi sağladı.