Havalimanı saldırıları, Suudi Arabistan’ın yeni ulusal havayolu Riyadh Air’in operasyonlarını durma noktasına getirdi. Wall Street Journal gazetesinin haberine göre şirket, başkentteki havalimanının vurulması üzerine uçuşları El-Kasım’a kaydırma kararı aldı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşı ile Yemenli Husilerle tırmanan çatışmalar, Suudi Arabistan’ın yeni ulusal havayolu Riyadh Air’in uçuş planlarını vurdu.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre kriz, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri merkezli taşıyıcılarla rekabet etmesi hedeflenen şirketin operasyonlarını sekteye uğrattı.

Mart 2023’te kurulan şirket, ilk ticari seferlerini 2025 yılında yapmayı planlıyordu. Ancak Boeing’in uçak teslimatlarında yaşanan gecikmeler nedeniyle açılış ertelendi ve ilk ticari uçuş 11 Haziran 2026’da Riyad ile Londra arasında yapıldı.

Yaz aylarındaki bu başlangıcın ardından İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları seferleri doğrudan etkiledi. Riyadh Air bu süreçte çok sayıda uçuşun rotasını değiştirdi ve son dakikada iptallere gitti.

Uçuş takip verilerine göre bazı uçaklar, tehditlerin geçmesini beklerken havalimanlarında iki saate kadar kalkış yapmadan bekliyor.

Havalimanı saldırıları operasyon merkezini vurdu

Ekim ayı başında Suudi Arabistan ile Yemen’deki Husi güçleri arasındaki çatışmalar şiddetlenirken, Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı saldırıya uğradı.

Bu saldırılarda en az dört kişi hayatını kaybetti.

Riyadh Air Genel Müdürü Tony Douglas şirket çalışanlarına yaptığı bilgilendirmede, genel merkezin hedef alınan havalimanının yakınında yer aldığını ve o sırada çalışmaların sürdüğünü duyurdu.

Havalimanına 10 Ekim’de düzenlenen ve 12 kişinin ölümüne, 300’den fazla kişinin yaralanmasına yol açan saldırının ardından ise tablo değişti.

WSJ’nin aktardığına göre Douglas, çalışanların büyük bölümüne elektronik postayla evde kalmaları çağrısı yaptı.

Gazete, ana havalimanının uzun süreli kapanma riskiyle karşı karşıya kaldığı bu dönemde havayolu personelinin hastanelerde saldırı mağdurlarına yönelik gönüllü çalışmalara katıldığını yazdı.

Şirket 25 Ekim itibarıyla seferlerini yeniden tam kapasiteyle başlatmayı planlıyor, ancak uçaklar başkent Riyad’a inmeyecek.

Riyadh Air, yurtdışından gelen seferleri El-Kasım bölgesindeki havalimanına yönlendirecek.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir arasında gerilim yaşandığı öne sürülüyor.

Kanal 12’nin haberine göre, İsrail siyasi liderliğinin yarınki (27 Ekim) seçimlerden hemen önce İran’la ilgili bir tür askeri harekat emri verme girişimi konusunda “benzeri görülmemiş bir çatışma” yaşanıyor.

Zamir’in, ayrıntıları açıklanmayan bu askeri harekatı gerçekleştirmeye direndiği ve bunun için yasal yetki konusunda Netanyahu’dan imzalı bir belge talep ettiği bildiriliyor.

Kanal, konunun son 24 saat içinde doruk noktasına ulaştığını belirtiyor ve haberin İsrail’in askeri sansür düzenlemelerinin sınırları dahilinde yayınlandığını ekliyor. 

Kanal 12’ye göre, ismi açıklanmayan siyasi kaynaklar bu haberi yalanlıyor.

Haberde, konunun arka planının “İran meselesi” ve “Zamir ile askeri kademenin, siyasi kademenin seçimlerden hemen önce İsrail’i İran karşısında bir yanlış hesap senaryosuna sürükleyebileceğine dair endişesi” olduğu belirtiliyor.

Haberde, bir askeri kaynağın “Bu, hassas ve dramatik bir anda İran ile gerginliğin tırmanmasına yol açabilecek ve bu [potansiyel] yanlış hesabı yaratabilecek bir eylemle ilgili” dediği aktarılıyor.

Haber ayrıca, konuyu yakından bilen isimsiz kaynaklara atıfta bulunarak, askeri liderler arasında siyasi liderliğin “İran meselesini siyasi çıkar için kullanma” çabasına ilişkin bir endişe olduğunu belirtiyor.

Haberde, bunu “tamamen yalan” olarak reddeden isimsiz siyasi kaynaklara da yer veriliyor.

Netanyahu ile Zamir arasındaki düşmanlık ve kötü ilişkilerin bugün Palmahim Hava Üssü’nde yapılan bir görüşmede açıkça ortaya çıktığı ve odadaki atmosferin “son derece gergin” olduğu belirtiliyor.

Kanal 12 haberinde, son günlerde Zamir’in siyasi kademeden içeriği belirtilmeyen bir “talimat” aldığı belirtiliyor.

Bu durum, Zamir’in talimatı uygulamaya koymadan önce ciddi bir görüşme talep etmesine neden oldu. Ayrıca, bu hamleyle ilgili olarak Netanyahu’dan “yasal, imzalı belgeler” talep etti.

Üst düzey bir güvenlik kaynağının “Tarih, Zamir’in son günlerde oynadığı rolü unutmayacaktır,” dediği aktarılıyor.

Kanal 13’ün geçen perşembe günü bildirdiğine göre, Zamir yakın zamanda yapılan özel bir toplantıda, seçimlerden önce İran’a saldırı düzenlemeye yönelik şu anda operasyonel bir ihtiyaç görmediğini söyledi.

Zamir’in “Seçimlerden önce İran’a saldırı düzenlemeye yönelik herhangi bir işaret görmüyoruz. İran’a saldırının gerekli olduğuna karar verirsek, bunu gerçekleştireceğiz,” dediği aktarıldı.

Netanyahu, eleştirmenler tarafından 27 Ekim’deki seçimi etkilemek veya ertelemek amacıyla İran’a karşı savaşın yeniden başlatılmasını zorlamakla suçlanıyor ama kendisi bu suçlamayı reddediyor.

Bugün erken saatlerde ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere ABD’nin bugün İran’a saldırmayacağını söyledi.

Trump, Netanyahu’nun sosyal medyada Tel Aviv üzerinde patlayan bir nükleer bombayı gösteren yapay zeka (AI) görüntüsünü paylaşmasından ve yeniden seçilmezse İsrail’in ikinci bir Holokost ile karşı karşıya kalabileceğini ima etmesinden birkaç saat sonra konuştu.

Beyaz Saray’daki yetkililerin, Netanyahu’nun paylaşımının İranlı yetkililerin yanlış hesap yapmasına yol açabileceğinden ve bunun da bir saldırıya ve İran savaşında gerginliğin tırmanmasına neden olabileceğinden endişe duydukları bildiriliyor.

İran, yaptırımlar nedeniyle tedavi malzemesi bulamayan kelebek hastaları için ABD’ye ait bir petrol kargosuna el koyarak gelirini hastalara dağıttı. Yetkililer, 48 yıl sonra ilk kez bu yolla ABD’den tazminat tahsil edildiğini duyurdu.

İran, ABD yaptırımları yüzünden özel pansuman malzemelerine ulaşamayan bülloz epidermoliz, yani halk arasındaki adıyla “kelebek hastalığı” hastaları için ABD’den ilk kez tazminat tahsil ettiğini duyurdu.

İran’da kelebek hastası çocuklara destek veren EB House adlı sivil toplum kuruluşunun Genel Müdürü Seyid Hamid Haşimi Golpayegani, Azad News Agency’ye yaptığı açıklamada, İslam Cumhuriyeti’nin 48 yıllık tarihinde ilk kez bu tür bir yargı sürecinde ABD’den mali tazminat aldıklarını belirtti.

Golpayegani, elde edilen sonucun yaptırımların sonuçlarına karşı hukuki ve adli adımlarla vatandaşların haklarının korunabileceğini gösterdiğini dile getirerek “Bu yol devam etmeli” dedi.

Dava İsveçli şirketin teslimatı durdurmasıyla açıldı

Süreç, kelebek hastalarının özel pansuman malzemelerini temin etmekte güçlük çekmesi üzerine 2018 yılında başlatılan davaya dayanıyor.

Golpayegani’nin verdiği bilgilere göre İsveçli üretici, yaptırım kısıtlamalarını gerekçe göstererek malzemeleri İran’a göndermeyi reddetti. İranlı yetkililer ve hasta yakınları malzemeleri Türkiye dahil çevre ülkeler üzerinden getirmeyi denese de bu kanallarda da engellerle karşılaştı.

El konulan petrol satılarak hastalara dağıtıldı

İran mahkemesinin kararını uygulamak için Tahran yönetimi, Tahran Eyaleti Yüksek Mahkemesi Başkanı Nasır Atabati’nin aktarımına göre ABD’ye ait olan bir petrol yüküne el koydu.

Söz konusu petrolün satılmasının ardından elde edilen gelir hastalara tazminat olarak aktarılmak üzere ayrıldı. Golpayegani, paranın mağdurlara dağıtılmak üzere başka bir bankaya aktarılmadan önce yaklaşık 22 gün boyunca İran Merkez Bankası hesabında tutulduğunu açıkladı.

Washington yönetimi ise Tahran’ın politikalarını değiştirmek ve kısıtlamaların etrafından dolaşılmasını önlemek amacıyla petrol ihracatını, finansal işlemleri ve uluslararası ticareti kapsayan yaptırımlarını uzun süredir sertleştiriyor.

Donald Trump yönetimi Kasım 2018’de yaptırımları yeniden devreye sokmuş, dönemin Dışişleri Bakanı Mike Pompeo kısıtlamaların 600’den fazla kişi ve kurumu hedef aldığını ve İran yönetiminin “tavrını değiştirmeyi” amaçladığını savunmuştu.

Tahran’ın uluslararası topluma Washington’ın eylemlerine yanıt verme çağrısına rağmen ABD Hazine Bakanlığı kısa süre içinde kısıtlamaları deldiği gerekçesiyle listeye dokuz kişi ve ondan fazla şirketi daha ekledi.

Gerilim Temmuz 2026’da iki ülke arasındaki savaşın başlamasıyla yeni bir aşamaya ulaştı; Washington yaptırım listesine 50 kişi ile onlarca şirket ve gemiyi dahil etti.

Ağustos ayında ise Trump İran’a karşı “en yıkıcı ekonomik operasyonu” başlattığını ilan ederek Tahran’a yardım eden ülkelere karşı ağır ekonomik yaptırım tehdidinde bulundu.

İran yönetimi de yaptırımların ve savaşın ekonomide yarattığı tahribatı gizlemiyor. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ablukası ve kısıtlamaları yüzünden ülkenin dış ticaretinin üçte bir oranında daraldığını dile getirdi.

Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Washington’ın adımlarını “defalarca izlenmiş bir filme” benzeterek, askeri harekat yerine yeniden yaptırımlara sarılmanın Beyaz Saray’ın çaresizliğini gösterdiğini savundu.