Yeşiller, Berlin’deki Sovyet anıtlarını “yeniden yorumlamak” istiyor

Yeşiller, Berlin’de yer alan üç Sovyet anıtının “kültürel bağlamına” ilişkin bir önerge vererek, kentte anti-komünist yeni bir düzenleme yapmak istiyor.

Parti, Berlin’deki Rus Evi’nin kapatılması kampanyasının örgütleyicilerinden biri olarak öne çıktıktan birkaç gün sonra, başkentteki Sovyet/Kızıl Ordu anıtlarına karşı da harekete geçti.

Junge Welt’ye yer alan habere göre perşembe günü, parti meclis grubu tarafından hazırlanan “Berlin’deki Sovyet Anıtlarının Tarihsel Bağlamına Oturtulmaları ve Siyasete Alet Edilmelerinin Önlenmesi” başlıklı bir önerge eyalet meclisine sunuldu ve görüşülmek üzere Kültür, Sivil Katılım ve Demokrasinin Teşviki Komisyonuna havale edildi.

Gazeteye göre önerge, Ukraynalı milliyetçiler, anti-Sovyet veya anti-komünist enstitü ve dernekler dahil olmak üzere çeşitli aktörler tarafından yürütülen, Berlin’deki üç Sovyet anıtına yönelik giderek artan koordineli çabayı ve “yeniden yorumlamayı” bir sonraki aşamaya taşıyor.

Önergenin resmi amacı, Temsilciler Meclisi’nin bir kararıyla Senato’yu “anıtların tarihsel-eleştirel sınıflandırılması, canlı bir anma kültürünün daha da geliştirilmesi ve siyasi araçsallaştırmaya karşı korunması için kapsamlı bir konsept sunmaya ve uygulamaya” çağırıyor.

Junge Welt’e göre özet olarak, önerge anıtların Sovyet karakterini yok etmeye eşdeğer. Açıklama metni, anıtların “Stalinist Sovyetler Birliği tarafından tek taraflı olarak şekillendirilmiş” bir “tarih görüşünü” yansıttığını iddia ediyor.

Spesifik olarak, “Hitler-Stalin Paktı, Stalinizmin şiddet suçları ve Sovyet yönetimi altında zulüm ve baskı gören halkların ve azınlıkların deneyimleri”nin “göz ardı edildiği” öne sürülüyor.

Habere göre burada açıkça, “Alman faşizmine karşı kazanılan zaferi anan anıtların, Sovyetler Birliği ile ilgili anti-komünist tarih yazımının büyük anlatılarıyla yeniden yazılması” talep ediliyor.

Yeşiller bunu, “Almanya’nın savaş anıtlarını koruma konusundaki mevcut yasal yükümlülükleriyle” çelişmeyen “tarihsel-eleştirel bağlamsallaştırma” olarak sunuyor.

Projenin ayrıca “tarihsel ve güncel siyasi araçsallaştırma biçimlerine” karşı koymayı amaçladığı iddia ediliyor.

Junge Welt haberi şöyle devam ediyor:

“Önergede sıralanan görevler arasında, (bilgi panoları ve ‘dijital eğitim formatları’ yoluyla) ‘bağlamsallaştırma’nın yanı sıra, ‘Kızıl Ordu’nun çeşitliliğinin görünür kılınması’ (ki Sovyet anma kültürü bunu hiçbir zaman ‘görünmez’ kılmamıştır), “‘anıtların kötüye kullanılmasını etkili bir şekilde önlemek için bir eylem planı’ (ki bu, görünüşe göre her yıl 8 ve 9 Mayıs’ta çıkarılan yasakların kalıcı bir şekilde kurumsallaştırılmasını amaçlamaktadır), ‘akademi ve sivil toplumun’ katılımı (yani Yeşiller’in kampanyadaki ortakları) ve son olarak ‘Almanya ve Avrupa’daki sonraki bölünme ve diktatörlükleri de içeren’ ‘özel eğitim programlarının geliştirilmesi ve uygulanması’ yer alıyor ki bu, gelecekte bu mekanların, 1945’te Doğu Avrupa’da ‘bir diktatörlüğün yerini başka bir diktatörlüğün aldığı’, yani hiçbir kurtuluşun gerçekleşmediği anlatısını aktarmayı amaçladığının açık bir göstergesi.”

Kültür Komitesi üyesi olan ve anıtların tasarımına müdahale edilmesini kamuoyunda savunan SPD’li eski İçişleri Senatörü Andreas Geisel, önergeyi ele alacak.

Kültür Komitesi’nde yer alan bir diğer isim ise, 2022’de Tiergarten’daki Sovyet anıtının önündeki iki tankın kaldırılmasını talep etmiş olan CDU temsilcisi Stefanie Bung.

Dolayısıyla, “muhalefet” partisi Yeşiller’in önergesinin oldukça olumlu karşılanacağı varsayılabilir.

Komitede, Temsilciler Meclisindeki yeniden tasarım girişimlerinin tek önde gelen eleştirmeni olan BSW milletvekili Alexander King yer almıyor.

King, cuma günü jW’ye verdiği demeçte, Yeşiller’in önergesinin “saf intikamcılık” olduğunu söyledi ve “Berlin’i kurtaranlar Almanlar ya da Alman Yeşiller değildi, Kızıl Ordu’ydu.”

Anıtlarda değişiklik yapmak ve anmayı “kurtarıcıların tarihi ve güncel gelişmelere ilişkin kendi görüşleriyle” karıştırmayı “Gerçekten tarif edilemez” diye kınayan King, tarihsel revizyonizm için artık sağcılara gerek olmadığını, “Yeşiller’in de bunu aynı derecede iyi yapabileceğini” vurguladı.