Zelenskiy 90 gün içinde seçim için şartlarını açıkladı

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD ve Avrupalı müttefiklerin baskısı üzerine savaş devam ederken seçime gitmeye hazır olduğunu duyurdu. Zelenskiy, sandıkların kurulabilmesi için Washington’ın hava savunma garantisi vermesini ve yasal engellerin kaldırılmasını şart koştu.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ın çağrısı ve Batılı müttefiklerin talepleri doğrultusunda ülkede seçimleri gerçekleştirmeye hazır olduğunu bildirdi.

Zelenskiy, koltuğa yapışmak gibi bir niyeti olmadığını ve bu yöndeki iddiaları “gerçek dışı bir hikaye” olarak niteledi.

Ukrayna lideri, “Konu bugün ABD Başkanı ve Avrupalı ortaklarımız tarafından gündeme getirildiği için kısa ve net cevap vereceğim: Seçimlere hazırım” diye konuştu.

Washington’a ‘güvenliği sağlama’ çağrısı

Ukrayna lideri, seçim sürecinin başlatılabilmesi için iki temel şartın yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Zelenskiy öncelikle, ülkede seçmenlerin ve cephedeki askerlerin güvenli bir şekilde oy kullanabilmesi için etkin bir koruma kalkanı talep etti.

İkinci şart olarak ise sıkıyönetim koşullarında seçimin yasal zemine oturması için mevzuat değişikliğine gidilmesi gerektiğini belirtti.

Zelenskiy, milletvekillerine gerekli yasal düzenlemeleri hazırlamaları için talimat vereceğini açıklarken, güvenlik sorununun ancak Batılı ortakların desteğiyle çözülebileceğine dikkat çekti.

Devlet Başkanı, “Şu anda ABD’den ve gerekirse Avrupalı meslektaşlarımdan güvenliği sağlamalarını istiyorum… Eğer bu sağlanırsa önümüzdeki 60 ila 90 gün içinde Ukrayna seçim yapmaya hazır olacaktır; benim şahsi iradem bu yöndedir” ifadelerini kullandı.

Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada Ukrayna yönetiminin savaşı seçimleri ertelemek için bir bahane olarak kullandığını öne sürmüş ve Kiev’den demokratik sürece bağlılığını teyit etmesini istemişti.

ABD Başkanı, halkın iradesinin netleşmesi gerektiğini savunmakla birlikte Zelenskiy’nin olası bir seçimden galibiyetle ayrılabileceği ihtimalini de dışlamadı.

Öte yandan Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü verilerine göre, ekim ayı itibarıyla Ukrayna halkının yüzde 60’ı Zelenskiy’e güvenirken, yüzde 35’i güven duymuyor.

Ancak savaş bittikten sonra Zelenskiy’i yeniden başkan olarak görmek isteyenlerin oranı yüzde 25’te kalıyor. Zelenskiy’nin beş yıllık görev süresi 20 Mayıs 2024’te dolmuştu.

Ukrayna lideri daha önce yaptığı açıklamalarda, savaşın sona ermesi halinde ikinci dönem için aday olmayacağını belirtmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Ukrayna’daki seçim tartışmalarına müdahil olarak, seçimlerin yapılmamasının barış anlaşmasını “hukuken imkansız” hale getirdiğini duyurmuştu.

Putin, Zelenskiy’nin sıkıyönetim şartlarında görev süresini uzatma yetkisi bulunmadığını ve bu nedenle kendisiyle imzalanacak herhangi bir belgenin “anlamsız” olacağını ifade etmişti.

Noel öncesi anlaşma baskısı

Seçim tartışmaları sürerken, CNN’e konuşan Avrupalı yetkililer, ilerleme sağlanamaması halinde Trump’ın Ukrayna ile ilgili barış görüşmelerinden çekilmesinden endişe ediyor.

Üst düzey bir Amerikalı yetkili, “Sonsuz savaş onun için giderek büyüyen bir siyasi yük haline geliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Financial Times’ın kaynaklarına göre de Trump, Zelenskiy’e ABD’nin barış planını kabul etmesi için “birkaç gün” süre tanıdı ve anlaşmanın 25 Aralık Noel gününe kadar imzalanmasını umuyor.

Kiev’deki kaynaklar ise Trump’ın hızlı bir yanıt beklediğini doğrulamakla birlikte, kesin bir son tarih dayatılmadığını belirtiyor.

ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker da Trump’ın Moskova ile Kiev arasında bir anlaşma zemini görmemesi halinde çözüm çabalarından vazgeçebileceği uyarısında bulundu.

Müzakere masasındaki üç düğüm

ABD yönetimi, geçen ayın ortasında Ukrayna, Rusya ve Kiev ile paylaşılan 28 maddelik bir barış planı sundu. Wall Street Journal’a (WSJ) bilgi veren Avrupa Birliği kaynakları, taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların çözülmesinin haftalar hatta aylar alabileceğini vurguluyor.

Masadaki en büyük engelleri Ukrayna’nın toprak tavizleri, Kiev’in gelecekteki NATO üyeliği ve dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna’nın yeniden imarı için kullanılması mekanizması oluşturuyor.

Diplomatik kaynaklar, Washington’ın Zelenskiy üzerinde planı kabul etmesi için baskı kurduğunu belirtiyor. Zelenskiy ise Avrupalı liderlerle yapacağı istişarelerin ardından, 10 Aralık’ta ABD’ye 20 maddeden oluşan güncellenmiş bir barış teklifi sunacağını açıkladı.

Bir AB yetkilisi süreci, “Amerikalıların hızlı sonuç istediğini biliyoruz. Ancak tartışılan konuların karmaşıklığı göz önüne alındığında, hızlı bir sonuca nasıl ulaşacağımızı tahayyül etmek güç” sözleriyle özetledi.