Diplomasi
Zelenskiy ile Trump arasında kritik görüşme hazırlığı
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rusya ile devam eden savaşı sonlandırmak amacıyla ABD Başkanı Trump ile yakın zamanda bir araya geleceğini duyurdu. Görüşmenin 28 Aralık’ta Florida’daki Mar-a-Lago malikanesinde yapılması planlanırken, taraflar 20 maddelik yeni barış planının detaylarını ele alacak.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Rusya ile süregelen savaşın sona erdirilmesi konusunu görüşmek üzere ABD Başkanı Donald Trump ile yakında bir araya geleceğini açıkladı.
Zelenskiy, “Hiçbir günü boşa harcamıyoruz. Başkan Trump ile en üst düzeyde görüşmek üzere anlaştık. Yeni yıldan önce pek çok konu karara bağlanabilir” ifadelerini kullandı.
Kyiv Post’un diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, görüşmenin 28 Aralık’ta Trump’ın Florida’daki özel konutu Mar-a-Lago’da yapılması planlanıyor.
Barış planında 20 maddelik taslak masada
Zelenskiy, Ukrayna müzakere heyeti başkanı Rustem Umerov’un ABD’deki temaslarına ilişkin kendisine bilgi verdiğini belirtti.
Umerov, Florida’da Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile bir araya gelerek ABD tarafından hazırlanan ve müzakerelerle şekillendirilen barış planının detaylarını görüştü.
Zelenskiy, Witkoff ve Kushner ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından, “Kalıcı barış için işe yarayabilecek iyi fikirler var” dedi.
Toplam 20 maddeden oluşan planın içeriğinde, toprak paylaşımı ve Zaporojye Nükleer Güç Santrali’nin yönetimi gibi henüz uzlaşılamayan kritik başlıklar bulunuyor.
Bölgelerin durumu ve referandum şartı
Ukrayna yönetimi; Dinyeper, Nikolayev, Sumı ve Harkov oblastlarından Rusya ordusunun çekilmesini talep ediyor. Donetsk, Lugansk, Zaporojye ve Herson oblastlarında ise mevcut temas hattının esas alınması öneriliyor.
Moskova’nın Ukrayna ordusunun Donetsk bölgesinden tamamen çekilmesi talebine karşılık Kiev, Rusya’nın da benzer bir adım atması ve bölgede ABD’nin desteklediği bir “serbest ekonomik bölge” kurulması şartıyla bu teklife açık kapı bırakıyor.
Ancak böyle bir kararın Ukrayna halkı tarafından referandumla onaylanması gerektiği vurgulanıyor.
Güvenlik garantileri ve NATO modeli
Barış planı, taraflar arasında bir saldırmazlık anlaşması imzalanmasını ve temas hattının gözlemlenmesini öngörüyor.
Taslağa göre ABD, NATO ve Avrupa; Ukrayna’ya Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 5. maddesine benzer güvenlik garantileri sağlamayı ve yeni bir saldırı durumunda Rusya’ya askeri karşılık vermeyi taahhüt ediyor.
Kremlin’in çekinceleri sürüyor
Bloomberg’e göre Rusya yönetiminin barış planının son halini henüz kabul etmediği ve belgede düzeltmeler yapılmasını istediği belirtiliyor. Moskova; NATO’nun doğuya genişlemeyeceğine dair garanti verilmemesi, Ukrayna’nın AB üyeliği durumunda tarafsız statüsünün belirtilmemesi ve Ukrayna ordusunun barış dönemindeki personel sayısının 800 bin ile sınırlandırılmasından memnuniyet duymuyor.
Kremlin ayrıca Rusçanın Ukrayna’daki statüsü, yaptırımların kaldırılması ve Batı’da dondurulan Rusya Merkez Bankası varlıklarının durumu konularında netlik talep ediyor.