Zelenskiy’den u dönüşü

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, yolsuzlukla mücadele kurumlarının yetkilerini kısıtlayan yasaya karşı başlayan kitlesel protestolar ve uluslararası tepkiler üzerine geri adım attı. Zelenskiy, söz konusu yasayı fiilen iptal eden ve kurumların bağımsızlığını güvence altına alan yeni yasa tasarısını Rada’ya sundu. Protestoları “değerli” bir tepki olarak nitelendiren Zelenskiy, yeni düzenlemenin adalet için gerekli olduğunu belirtti.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, yolsuzlukla mücadele kurumlarının yetkilerini kısıtlayan ve ülkede kitlesel protestolara yol açan yasadan geri adım attı.

Zelenskiy, 22 Temmuz’da imzalanan yasayı fiilen ortadan kaldıran ve yolsuzlukla mücadele organlarının bağımsızlığına “tam teşekküllü güvenceler” getirmeyi amaçlayan yeni yasa tasarısını parlamentoya sunduğunu açıkladı.

Telegram kanalından yaptığı açıklamada Zelenskiy, yasa tasarısının “adalet için” sunulduğunu ve “herhangi Rus müdahalesinin olup olmadığını kontrol etmek için gerçek imkânlar” sağlayacağını söyledi.

Üç gündür devam eden protestoları “Ukraynalıların tüm olaylara bu kadar değerli şekilde tepki vermesi önemli,” sözleriyle yorumlayan Zelenskiy, “Ukrayna, kayıtsız kalmayan insanlardır,” diye ekledi.

Yeni tasarı başsavcının yetkilerini kısıtlıyor

Zelenskiy’nin sunduğu yeni yasa tasarısı, iki gün önce imzaladığı ve NABU ile SAP’ın faaliyetlerini başsavcının kararlarına bağımlı hâle getirerek kısıtlayan yasayı fiilen iptal ediyor.

Önceki yasa, başsavcıya NABU’nun tüm soruşturmalarına erişim, dedektiflere bağlayıcı talimatlar verme ve davaların soruşturma merciini değiştirme hakkı tanıyordu.

Yeni tasarıda ise başsavcının NABU dedektiflerine talimat vermesi yasaklanıyor. Tasarıya göre, başsavcı ve yardımcıları, Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP) savcılarına da talimat veremeyecek. SAP çalışanlarının yalnızca SAP başkanına, başkanın birinci yardımcısına ve yardımcısına bağlı olacağı vurgulanıyor.

Zelenskiy’nin girişimi ayrıca, devlet sırlarına erişimi olan NABU çalışanlarının altı ayda bir Ukrayna Güvenlik Teşkilatı (SBU) tarafından organize edilen yalan makinesi testinden geçmesini öngörüyor.

Bu personelin, sıkıyönetim süresince resmi görevler dışında yurt dışına çıkması da yasaklanacak.

AB’den mali yardım ve üyelik uyarısı gelmişti

Politico dergisi ise bu adımla Zelenskiy’nin “ülke içinde ve yurt dışında yarattığı öfkenin ardından yolsuzlukla mücadele kurumlarındaki tartışmalı değişikliklerinden vazgeçtiğini” belirtiyor.

Avrupalı yetkililer, yolsuzlukla mücadele kurumlarının çalışmalarını kısıtlayan yeni yasanın Ukrayna’ya mali yardıma ve Avrupa Birliği’ne üyelik ihtimaline mal olabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Zelenskiy, yasa tasarısı metninin NABU ve SAP temsilcileri, kolluk kuvvetleri ve yabancı ortaklarla tartışıldığını ifade etti.

Ukrayna lideri, yabancı ortakların girişimin hazırlanmasına Avrupalı uzmanların da katılmasını önerdiğini ve yetkililere tasarıyı ortaklara sunma ve “gerekli tüm uzmanlık imkânlarını dahil etme” talimatı verdiğini ekledi.

Protestocular Yermak’ın istifasını istiyor

Yolsuzlukla mücadele kurumlarının faaliyetlerini kısıtlayan yasanın kabulünden bir gün önce, NABU dedektiflerinin ofislerinde aramalar yapıldığı bildirilmişti.

Strana gazetesinin haberine göre, soruşturma faaliyetleri, büro çalışanlarına yönelik vatana ihanet, Rusya ile ticaret ve yolsuzluk şüpheleriyle ilgiliydi.

Yeni yasa Ukrayna’da büyük hoşnutsuzluğa neden olurken, büyük şehirlerde protestolar üçüncü gününde de devam etti.

Strana’ya göre, göstericiler yasanın tamamen iptal edilmesini ve Devlet Başkanlığı İdaresi Başkanı Andriy Yermak ile ona yakınlığıyla bilinen ve yakın zamanda başbakan olan Yuliya Sviridenko’nun istifasını talep etti.

Gazeteye göre protestoların organizatörleri, NABU’nun Ukrayna liderinin yakın çevresi ve üst düzey yetkililere karşı yürüttüğü “bir dizi özellikle etkileyici yolsuzluk vakasını” yakın gelecekte kamuoyuna açıklamayı planlıyor.

Rada tatilde ancak tasarı acil görüşülebilir

Ukrayna Parlamentosu (Rada) Başkanı Ruslan Stefançuk, Zelenskiy tarafından sunulan yasa tasarısının en yakın genel kurul toplantısında ele alınacağını açıkladı.

Strana, Stefançuk’un net tarih vermediğini ve Rada’nın 19 Ağustos’a kadar tatilde olduğunu belirtiyor. Ancak gazeteye konuşan, iktidardaki Halkın Hizmetkârı partisine yakın bir kaynak, tasarıya ilişkin oylamanın önümüzdeki üç ila dört gün içinde yapılabileceğini iddia etti.