2026 Asya Gündemi: Seçimler, diplomatik rekabet, zirveler

2025 Asya için, ABD’nin gümrük vergileriyle ticaretin büyük ölçüde aksadığı, Güney ve Güneydoğu Asya’da çatışmaların yaşandığı, Güney Kore ve Japonya’da iktidarların değiştiği, Çin’in Trump ile ticaret müzakereleri yürüttüğü bir yıl oldu.

2026’da ise Asya’yı bol seçimli, siyasi çalkantılı ve diplomatik zirveli bir yıl bekliyor. Nikkei Asia, Asya için öne çıkan gelişmeleri derledi:

OCAK

Japonya’da Abe suikastı kararı

Japonya’da bir bölge mahkemesi, 2022’de eski Başbakan Shinzo Abe’nin suikastı ile ilgili kararı 21 Ocak’ta açıklayacak. Bu dava, Abe dahil olmak üzere muhafazakar politikacılarla güçlü bağları olan bir tarikat olan Birleşme Kilisesi’nin faaliyetlerini gündeme getirdi. 45 yaşındaki katil zanlısı Testuya Yamagami ve ailesi, annesinin bu örgüte yaptığı büyük bağışlar nedeniyle maddi sıkıntılar yaşıyordu.

Myanmar seçimleri

Myanmar cuntasının Birlik Seçim Komisyonu, 28 Aralık’ta 102 ilçede gerçekleştirilen ilk aşamanın ardından, 11 Ocak’ta 100 ilçede genel seçimlerin ikinci aşamasını gerçekleştirecek. Üçüncü aşamanın ise 25 Ocak’ta yapılması bekleniyor. Ülke hala iç savaşın içinde ve siyasi belirsizlikle karşı karşıya olmasına rağmen seçimler gerçekleştiriliyor. Bölge ülkeleri, ordunun müttefiklerinin hakim olduğu sıkı bir parti sistemi içindeki şüpheli seçmen listeleri konusunda endişeli.

Vietnam Komünist Partisi kongresi

Vietnam Komünist Partisi üyeleri, ülkenin dört bir yanından Hanoi’de toplanarak partinin en büyük toplantısını gerçekleştirecek. Toplantıda, önümüzdeki beş yıl için ülkenin en üst düzey liderlerinin seçimi de yapılacak. Parti kongresi, Vietnam’ın son kırk yılın en kapsamlı reformlarını gerçekleştirdiği kritik bir dönemde düzenleniyor. Yeni liderler, ülkenin 2026’dan itibaren yıllık en az %10 ekonomik büyüme dahil olmak üzere iddialı hedeflerine ulaşıp ulaşamayacağını belirlemede kilit rol oynayacak.

ŞUBAT

Bangladeş seçimleri ve referandumu

12 Şubat’ta Bangladeş, Ağustos 2024’te Başbakan Şeyh Hasina’nın görevden alınmasından bu yana ilk seçimlerini ve Temmuz Şartı olarak bilinen reform paketi hakkında bir referandum düzenleyecek. Bangladeş Milliyetçi Partisi, fiili lideri Tarique Rahman’ın Londra’dan dönüşüyle ivme kazanarak seçimlerin favorisi olarak görülüyor. İslamcı Jamaat-e-Islami’nin ise ikinci sırada yer alması bekleniyor. 2024 ayaklanmasını yöneten öğrenciler tarafından kurulan Ulusal Vatandaş Partisi ise anketlerde geride kalıyor. Milliyetçi-İslamcı partiler Bangladeş’te güç kazanıyor.

Tayland seçimleri

8 Şubat’ta yapılacak genel seçimlerde Taylandlılar, alt meclisteki 500 milletvekili için oy kullanacak. Toplamın 400’ü ülke genelindeki seçim bölgelerinde seçilirken, kalan 100 sandalye her partiye verilen toplam oy sayısına göre dağıtılacak. Seçim Komisyonu, parlamentonun Nisan ayında yeni başbakanı seçmek için toplanmasından önce yaklaşık bir ay boyunca tüm milletvekillerini onaylayacak.

Laos seçimleri

Laoslular, iktidardaki Laos Halk Devrimci Partisi kongresi öncesinde 22 Şubat’ta sandık başına giderek Ulusal Meclis ve İl Halk Meclisleri temsilcilerini seçecek. Tokyo Üniversitesi profesörü Toshiro Nishizawa, kongrede liderlik geçişinin teknokratların ekonomiyi daha fazla yönlendirmesine yol açacağını öngörüyor.

MART

Nepal seçimleri

Nepal, 5 Mart’ta, eylül ayında şiddetli protestoların ülke geneline yayılması ve 76 kişinin hayatını kaybetmesi üzerine, Batı tarafından “Z kuşağı” diye adlandırılan protestocuların o dönemki Başbakan K.P. Sharma Oli’nin seçilmiş hükümetini devirmesinden bu yana ilk parlamento seçimlerini gerçekleştirecek. Kasım ayı sonunda aday kayıtları kapandığında, Nepal Kongresi, CPN-UML ve Maoist Merkez dahil 100’den fazla siyasi parti adaylığını açıklamıştı.

Çin Ulusal Halk Kongresi

Çin, Komünist Parti liderlerinin ülkenin önümüzdeki beş yıllık ekonomik planını gözden geçirip onaylayacağı yıllık Ulusal Halk Kongresi’ni düzenleyecek. Plan, ekim ayında partinin önemli dördüncü genel kurulunda tartışıldı ve dünyanın ikinci büyük ekonomisi ABD ile uzun süreli bir süper güç rekabetine girerken, teknolojik yenilik ve kendi kendine yeterlilik konularına yoğun bir şekilde odaklanıldı.

NİSAN

Trump’ın Çin gezisi olasılığı

ABD Başkanı Donald Trump, nisan ayında Çin’i ziyaret etmeyi planladığını ve muhtemelen rakibi Xi Jinping ile iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden şekillendirebilecek bir dizi zirve toplantısı başlatacağını söyledi. İki lider, ekim ayı sonunda Güney Kore’de bir araya geldiklerinde ticaret ateşkesini kesinleştirdiler ve gümrük vergileri ve nadir toprak elementleri konusundaki gerilimi azalttılar, ancak birçok konu çözümlenmemiş kaldı.

Çin otomobil fuarı

Çin’in en önemli otomobil fuarı, en son araç teknolojilerini sergileyecek şekilde 24 Nisan’da Pekin’de açılacak. Çinli elektrikli araç üreticilerinin hızlı yükselişi, küresel endüstriyi bir dönüm noktasına getirdi. Organizatörün web sitesine göre, Auto China fuarı 380.000 metrekareye yayılacak ve 1.000’den fazla katılımcıya ev sahipliği yapacak.

MAYIS

Shangri-la Diyaloğu

Asya’nın en büyük savunma konferansı olan Shangri-la Diyaloğu, ABD-Çin rekabetinin arka planında bir kez daha düzenlenecek. Üst düzey askeri yetkililer ve güvenlik analistlerinin yıllık konferansa katılması beklenirken, dünyanın en büyük iki ekonomisinin savunma bakanlarının katılıp katılmayacağı merak konusu.

HAZİRAN

FIFA Dünya Kupası

11 Haziran’da, FIFA Dünya Kupası, ev sahibi ülkeler Meksika ve Güney Afrika’nın Meksiko’da karşılaşmasıyla başlayacak. ABD ve Kanada’nın da ev sahipliği yaptığı turnuvada, Asya-Pasifik ülkeleri Japonya, Güney Kore, Avustralya, Yeni Zelanda ve Özbekistan, ikonik altın kupayı kazanmak için mücadele edecek, ancak bu ülkeler arasında favori olarak gösterilen yok. Final maçı 19 Temmuz’da New Jersey’de oynanacak.

Güney Kore yerel seçimleri

Güney Koreliler, geleneksel olarak iktidar partisinin ilk dönem karnesi olarak görülen yerel seçimlerde, ülke genelinde belediye başkanları ve diğer belediye yöneticilerini seçecek. Seçimler, Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung’un görevdeki ilk yılını doldurmasıyla gerçekleşecek. En çok ilgi çeken koltuk, nüfusun beşte birinin yaşadığı Seul belediye başkanlığı olacak. Konut ve istihdam yaratma gibi temel konular seçim öncesi tartışmaların ana gündem maddelerini oluşturacak gibi görünüyor.

Dalian’da “Yaz Davos”

Dünya Ekonomik Forumu, yıllık yaz toplantısını 23-25 Haziran tarihleri arasında Çin’in kuzeydoğusundaki Dalian kentinde gerçekleştirecek. Konferans, akademisyenleri, politikacıları, yöneticileri ve diğer kişileri bir araya getirerek güncel küresel konuları tartışacak.

TEMMUZ

Ankara’da NATO zirvesi

2025 yılında Lahey’de düzenlenen tarihi NATO zirvesinde müttefikler, 2035 yılına kadar gayri safi yurtiçi hasılanın %5’ini savunmaya ayırmayı taahhüt ettikten sonra, transatlantik savunma paktı, Ukrayna, Orta Doğu ve Kafkasya’ya yakın stratejik bir konumda bulunan Ankara’da yıllık toplantısını düzenliyor. Bu, 2004 yılındaki toplantının ardından Türkiye’nin ikinci kez zirveye ev sahipliği yapması anlamına geliyor.

AĞUSTOS

Yeni J. League takviminin başlangıcı

32 sezonun ardından, Japonya’nın futbol J. Ligi takvimini değiştirerek Avrupa tarzı sonbahar-ilkbahar sezonuna geçiyor. Geçişin sorunsuz olması için, Ağustos-Mayıs sezonunun başlamasından önce Şubat-Mayıs ayları arasında bir mini lig düzenlenecek. Amaç, takvimi küresel transfer dönemlerine daha iyi uyumlu hale getirerek oyuncu değerlerini artırmak, ülkenin zorlu yaz aylarında oynanan maç sayısını azaltmak ve kıtasal yarışmalarla daha iyi senkronize olmaktır.

EYLÜL

Semicon Tayvan

Yılın en önemli teknoloji ve çip endüstrisi etkinliklerinden biri 2 Eylül’de Taipei’de başlıyor. Geçen yılki etkinlik, 100.000’den fazla ziyaretçi ve 1.200’den fazla katılımcıyla rekor kırdı. Semicon, düzenli olarak sektörün en büyük isimlerini çekiyor ve geçmişte Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., Nvidia ve Infineon’un yöneticileri konuşmacı olarak yer aldı.

Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi

Çin liderliğindeki Şanghay İşbirliği Örgütü, bu kez Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te yıllık zirvesini gerçekleştirecek. Diğer Orta Asya ülkeleri ile Rusya, Hindistan, Pakistan ve İran’ı da içeren grubun bu toplantısının güvenlik odaklı olması bekleniyor.

EKİM

Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün net sıfır tartışmaları

Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Net Sıfır Çerçevesi, IMO üyeleri tarafından yılın başlarında geçici olarak kabul edilmesine rağmen, ABD’nin ortak muhalefeti karşısında Ekim 2025’teki toplantıda kabul edilmedi. Bunun yerine, küresel yakıt standardı ve deniz taşımacılığı emisyonları için fiyatlandırma mekanizmasından oluşan çerçeveye ilişkin oylamanın bir yıl ertelenmesi kararlaştırıldı. Sektör, küresel enerji kaynaklı karbondioksit emisyonlarının yaklaşık %2’sini oluşturmaktadır.

KASIM

Filipinler’de ASEAN Zirvesi

Elçiler ve liderler, Asya için en önemli zirvelerden biri olan ASEAN  Zirvesi için Filipinler’de bir araya gelecek. Tüm gözler, grubun yeni başkanı olarak Manila’ya çevrilmiş durumda. Manila’nın görev süresi, derinleşen jeopolitik çatlaklar ve ekonomik zorluklar karşısında bloğun dayanıklılığını belirleyecek.

APEC toplantısı, Shenzhen

Çin, 18 ve 19 Kasım tarihlerinde Shenzhen’de Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği liderler toplantısına ev sahipliği yapacak. Toplantının temasını “Birlikte Refah İçinde Yaşamak için Asya-Pasifik Topluluğu Oluşturmak” olarak belirleyen Çin, ABD, Japonya, Tayvan ve diğer ülkelerle tırmanan gerilimin aksine bir tavır sergiliyor.

BM iklim konferansı, Türkiye

Birleşmiş Milletler’in yıllık iklim görüşmeleri Türkiye’nin Antalya kentinde yapılacak, ancak Ankara ve Canberra arasında ev sahipliği konusunda uzlaşma sağlanmasının ardından müzakerelerin başkanlığını Avustralya üstlenecek. 2025’te Brezilya’da düzenlenen konferansta petrol üreticisi ülkelerin muhalefeti nedeniyle fosil yakıtların aşamalı olarak kaldırılmasına yönelik bir yol haritası üzerinde anlaşma sağlanamamış, bu kez ilerleme kaydedilip kaydedilemeyeceği odak noktası olacak. Hindistan ve Çin’in Brezilya’da iklim sorunu haline getirilmesine katkıda bulunduğu ticaret konusu yine gündemde olacak.

Bangladeş, Nepal ve Laos en az gelişmiş ülke statüsünden çıkıyor

Birleşmiş Milletler kararının üzerinden beş yıl geçtikten sonra, Bangladeş, Nepal ve Laos 24 Kasım’da en az gelişmiş ülke statüsünden çıkmaya hazırlanıyor. Bu, ülkelerin ekonomik kalkınmasında bir dönüm noktası olacak. Ancak, bu kategoriden çıkmak ticaret dahil bazı avantajların kaybı anlamına geliyor ve Bangladeş’te bu statüden çıkmanın ertelenip ertelenmemesi konusunda tartışmalar bile yaşandı. Dakka, geçişi sorunsuz hale getirmek için şu anda ticaret anlaşmaları imzalamaya çalışıyor.

Tayvan yerel seçimleri

Tayvan’da seçmenler 28 Kasım’da belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve diğer yetkililer için oy kullanacak. Tayvan lideri Lai Ching-te’nin Demokratik İlerleme Partisi, ana muhalefet partisi Kuomintang ve yeni lideri Cheng Li-wun ile mücadele ederken, yerel seçimler genel siyasi ivmenin yakından izlenecek bir göstergesi olacak.

ARALIK

Yeni Zelanda seçimleri

Yeni Zelanda, mevcut parlamentonun feshedilmesi veya görev süresinin dolmasının ardından seçimler düzenleyecek ve oy kullanma için son tarih 19 Aralık olacak. İktidar koalisyonunun baskın üyesi olan Ulusal Parti ile 2023’teki önceki seçimlerde yenilgiye uğrayan muhalefet partisi İşçi Partisi, şu anda anketlerde başa baş gidiyor.

G20 zirvesi

G20 zirvesi, 14 Aralık’tan itibaren iki gün boyunca Trump’ın Miami’deki golf tesisinde yapılacak. Asya ‘nın büyük güçleri Çin, Hindistan ve Japonya için önemli bir diplomatik platform oluşturacak olan bu etkinliğe, ABD başkanının davetiyle Kazakistan ve Özbekistan liderleri de katılacak.