Bizi Takip Edin

Amerika

Microsoft’tan, “Çin, Batı dışındaki yapay zeka yarışını kazanıyor” uyarısı

Yayınlanma

Microsoft, Çin’in düşük maliyetli “açık” modelleri ve yüksek devlet sübvansiyonlarını birleştirerek avantaj elde etmesi nedeniyle, ABD’li yapay zeka gruplarının Batı dışındaki kullanıcılar için verilen mücadelede Çinli rakiplerine geride kaldığı konusunda uyarıda bulundu.

Microsoft Başkanı Brad Smith FT’ye verdiği demeçte, Çinli yapay zeka girişimi DeepSeek’in teknolojisinin Afrika gibi gelişmekte olan pazarlarda hızla benimsenmesinin, Amerikan şirketlerinin dünya çapında karşılaştığı rekabeti vurguladığını söyledi.

Smith şunları söyledi:

“Bir yıl öncesinin aksine, şu anda Çin’in rekabetçi bir açık kaynak modeline ve giderek artan sayıda modele sahip olduğunu kabul etmeliyiz. Çin hükümetinin sübvansiyonlarından yararlanıyorlar. Fiyat açısından Amerikan şirketlerini alt etmelerini sağlayan sübvansiyonlardan yararlanıyorlar.”

Smith’in yorumları, Microsoft’un yeni araştırmasında, DeepSeek’in R1 büyük dil modelinin bir yıl önce piyasaya sürülmesinin, “erişilebilirliği ve düşük maliyeti” nedeniyle, özellikle küresel güneyde, dünya çapında yapay zekanın benimsenmesini hızlandırdığına dair bulguların ortaya çıkmasıyla birlikte geldi.

Bu durum, Çin’in, geliştiriciler tarafından genellikle ücretsiz olarak kullanılabilen, değiştirilebilen ve entegre edilebilen, “açık” yapay zeka modellerinin küresel pazarında ABD’yi geçmesine de yol açtı.

Buna karşılık, OpenAI, Google ve Anthropic gibi ABD’li teknoloji grupları, en gelişmiş teknolojilerinin tam kontrolünü elinde tutmaya odaklanmış ve müşteri abonelikleri veya kurumsal anlaşmalar yoluyla bundan kâr elde etmiş durumda.

Teknoloji grubunun ürünlerinin kullanım verilerine dayanan Microsoft’un araştırması, Çinli grubun Etiyopya’daki yapay zeka pazarında %18, Zimbabve’de ise %17 paya sahip olduğunu tahmin ediyor.

Smith, Afrika ülkelerinin veri merkezleri kurmak ve elektrik maliyetlerini sübvanse etmek için “uluslararası kalkınma bankaları” veya “kredi olanakları”ndan daha geniş çaplı yatırımlara ihtiyaç duyacağını söyledi:

“Yalnızca özel sermaye akışına güvenecek olursak, özellikle dünyanın bu bölgelerinde Çinli şirketlerin sıklıkla aldığı düzeyde sübvansiyon alan rakiplerle rekabet etmek için bunun yeterli olacağını düşünmüyorum.”

Öte yandan Gana’daki IMANI düşünce kuruluşunun başkan yardımcısı ve yapay zeka uzmanı Bright Simons, DeepSeek’in Afrika’da ilerleme kaydettiğini belirlemenin “bilimsel olarak kesin bir yolu” olmadığını ama açık kaynaklı Çin yapay zeka sistemlerinin ucuz alternatifler sunduğunu söyledi.

Simons, “Afrikalılar açık kaynak dışında çok pahalı çözümleri karşılayamazlar, bu yüzden [Meta’nın] Llama veya Çinli seçeneklere yönelmek zorundasınız,” dedi ve ayrıca, pan-Afrika modeli Masakhane ve Güney Afrika’nın InkubaLM gibi yerli küçük dil modelleri de kullandıklarını söyledi.

Microsoft’un araştırması, ABD teknoloji ürünlerinin sınırlı veya kısıtlı olduğu ülkelerde DeepSeek’in önemli bir liderlik elde ettiğini, Belarus’ta %56, Küba’da %49, Rusya’da %43 ve İran’da %25 pazar payına sahip olduğunu ortaya koydu.

DeepSeek, geçen yıl daha düşük maliyetle ve daha az bilgi işlem gücüyle eğitildiğini iddia ettiği güçlü AI akıl yürütme modeli R1’i tanıttığında Silikon Vadisini şoke etmişti. DeepSeek’in uzun zamandır beklenen yeni AI modelini Çin yeni yılı tatilinden önce piyasaya sürmesi bekleniyor.

Microsoft’un araştırması, yapay zekanın benimsenmesinin şu anda gelişmiş ülkelerde yoğunlaştığını ve 2025’in dördüncü çeyreğinde küresel kuzeyin yaklaşık dörtte birinin AI kullandığını, buna karşılık küresel güneyin yüzde 14’ünün ve küresel olarak dünyanın yüzde 16’sının AI kullandığını gösterdi.

Smith, artan uçurumun “endişe kaynağı” olduğunu söyledi ve “artmakta olan AI uçurumunu ele almazsak, kuzey ve güney arasındaki büyük ekonomik uçurumun devam etmesi ve genişlemesi muhtemel” uyarısında bulundu.

Smith, bunun ABD’nin Çin ile rekabet yarışında önemli bir cephe olduğunu belirtti ve veri merkezleri kurmak ve beceri eğitimi sağlamak için özel şirketlerin daha fazla yatırım yapması gerektiğini, ayrıca hükümetlerin ve finans kurumlarının da yatırım yapması gerektiğini söyledi:

“Amerikan şirketleri olarak sahip olduğumuz şey, güven konusunda daha güçlü bir itibar. Çinli şirketlerden daha iyi çiplere erişimimiz var… [ama] her zaman fiyat konusunda rekabet etmek zorundasınız.”

Smith, genç ve hızla büyüyen nüfusa sahip Afrika gibi bölgelerde yapay zekanın benimsenmesine yeterince dikkat edilmemesinin, demokratik değerlerle uyumlu olmayan sistemlerin yükselişine yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Microsoft başkanı, “Amerikan teknoloji şirketleri veya batılı hükümetler Afrika’nın geleceğine gözlerini kapatırsa, daha geniş anlamda dünyanın geleceğine de gözlerini kapatmış olurlar ve bence bu çok büyük bir hata olur,” diye ekledi.

Amerika

Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

Yayınlanma

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.

ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.

Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.

Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.

Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.

Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.

Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.

Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.

ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.

Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.

The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.

Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.

Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

Yayınlanma

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.

ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.

ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.

Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.

Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.

Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.

Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.

Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.

Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.

Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.

Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.

Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.

Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.

Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.

Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.

Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.

Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.

Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.

Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.

Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

Yayınlanma

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.

Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.

Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.

NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.

Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.

Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.

Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.

NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”

Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.

Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.

ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.

ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.

Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.

Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English