Diplomasi
Trump, İngilizlerin Chagos anlaşmasını bir kez daha hedef aldı

Donald Trump İngiliz başbakanının Chagos Adaları’ndaki Diego Garcia askeri üssü konusunda Mauritius ile vardığı anlaşmayı sert bir şekilde eleştirdi.
ABD Başkanı, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, kendi Dışişleri Bakanlığı’nın bir gün önce anlaşmaya geçici destek sinyali verdiği İngiliz lider Keir Starmer’a “DIEGO GARCIA’YI VERMEYİN!” çağrısında bulundu.
Bu hamle, ocak ayında Trump’ın kendi yönetiminin 2025’te resmi olarak desteklediği anlaşmayı sert bir şekilde eleştirdiği bir paylaşımının ardından, bir kez daha ABD’nin onayını aldığını düşünen İngiliz hükümetinde şok etkisi yaratacak gibi görünüyor.
Aylar süren müzakerelerin ardından geçen yıl imzalanan anlaşmaya göre, ABD-Britanya ortak üssü, kira sözleşmesi kapsamında önümüzdeki 99 yıl boyunca her iki ülkenin kontrolünde kalacak.
Fakat Trump çarşamba günü şu mesajı paylaştı:
“Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’a, ülkeler söz konusu olduğunda kira sözleşmelerinin iyi bir şey olmadığını ve stratejik olarak Hint Okyanusunda bulunan Diego Garcia’ya hak, mülkiyet ve menfaat ‘iddia eden’ kim olursa olsun, 100 yıllık bir kira sözleşmesi imzalayarak büyük bir hata yaptığını söyledim.”
1960’larda üssün kurulması için bölge sakinlerinin Chagos Adalarını terk etmek zorunda kaldığını uzun süredir dile getiren Mauritius hükümeti, yeni düzenleme için Birleşik Krallık’tan ödeme alacak ve eski İngiliz imparatorluk mülkiyeti üzerinde nihai egemenlik kazanacak.
Trump çarşamba günü Birleşik Krallık ile “güçlü ve etkili” bir ilişkiye işaret ederken, Starmer’ı “daha önce hiç bilinmeyen kuruluşların iddialarıyla bu önemli adanın kontrolünü kaybetmek üzere olduğu” konusunda uyardı.
Başkan, “Bizim görüşümüze göre, bunlar doğası gereği hayali iddialar,” diye ekledi.
Trump, Orta Doğu’da gerginlik artarsa ABD’nin daha fazla baskı uygulayabileceği yönünde açık bir uyarıda bulunarak şunları söyledi:
“İran bir anlaşma yapmamaya karar verirse, ABD’nin, son derece istikrarsız ve tehlikeli bir rejimin potansiyel saldırısını ortadan kaldırmak için Diego Garcia’yı ve [İngiltere’nin] Fairford’da bulunan havaalanını kullanması gerekebilir. Bu saldırı, Birleşik Krallık’ın yanı sıra diğer dost ülkelere de yapılabilir.”
Trump, Starmer’ın, “en iyi ihtimalle 100 yıllık bir kira sözleşmesi imzalayarak, hiçbir nedenle Chagos takımadalarında bulunan Diego Garcia’nın kontrolünü kaybetmemesi” gerektiğini söyledi.
Trump, “Bu toprağın elinden alınmasına izin vermek, büyük müttefikimize bir leke [olur],” dedi,i
“Birleşik Krallık için her zaman savaşmaya hazır, istekli ve muktedir olacağız, fakat onlar da Wokeizm ve karşılaştıkları diğer sorunlar karşısında güçlü kalmak zorundalar. DIEGO GARCIA’YI VERMEYİN!”
Bu tepki, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın anlaşmayı “desteklediğini” belirten bir açıklama yayınlamasından sadece bir gün sonra geldi.
Anlaşmayı kesinleştiren yasa tasarısının, ertelendikten sonra önümüzdeki hafta Lordlar Kamarasına geri dönmesi bekleniyordu.
Anlaşmanın belirtilen amaçları, ihtilaflı bölgenin geleceğini belirlemek ve “Mauritius’un dekolonizasyon sürecini tamamlamak” olarak sıralanıyor.
Britanya, uluslararası mahkemelerde olası yasal işlemleri önlemek için harekete geçtiğini savunuyor.
Ada’nın Muhafazakâr ve Reform UK partilerinin üst düzey muhalefet figürleri, İngiltere’ye ilk 99 yıllık kira sözleşmesi için yaklaşık 3,4 milyar sterlin maliyet getirecek olan anlaşmaya karşı lobi faaliyetleri yürütüyor.
Britanya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Diego Garcia’daki ortak askeri üssü güvence altına alan anlaşmanın “İngiltere ve önemli müttefiklerimizin güvenliği ve İngiliz halkının güvenliğini sağlamak için çok önemli” olduğunu söyledi.
Sözcü, “Ulaştığımız anlaşma, bu hayati askeri üssün uzun vadeli geleceğini garanti altına almanın tek yolu,” diye ekledi.
Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Trump ve ABD Dışişleri Bakanlığı’nın anlaşmaya destek verdiklerini belirten önceki açıklamalarına da dikkat çekti.
Ne var ki, Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD başkanının Truth Social’da paylaştığı gönderinin “Trump yönetiminin politikası olarak kabul edilmesi gerektiğini, doğrudan kaynağından geldiğini” söyledi.
Leavitt, “Truth Social’da gördüğünüz gibi, bunun doğrudan Başkan Trump’tan geldiğini biliyorsunuz,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












