Hizbullah, İran ile ABD arasında varılan ve Lübnan dahil tüm cephelerde kapsamlı ateşkesi sağlayan mutabakat muhtırasını kutladı. Hizbullah, İsrail sınırındaki köylerde yaşayan göçmen halka güvenli dönüş için acele etmeme ve ilgili makamların yönlendirmelerini bekleme çağrısı yaptı.

Hizbullah, pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran İslam Cumhuriyeti liderliğini ve halkını, ABD ile varılan ve Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde kapsamlı bir ateşkesle sonuçlanan mutabakat muhtırasından dolayı tebrik etti.

Hizbullah Medya İlişkileri Ofisi tarafından yayımlanan bildiride, kazanılan bu başarının, “onur, egemenlik ve bağımsızlığı koruyan ulusal tercihlere bağlı kalınarak, aziz İran halkı ve onun bilge liderliği tarafından sergilenen efsanevi direniş, olağanüstü kararlılık ve büyük fedakarlıkların” bir meyvesi olduğu vurgulandı.

“Topraklarımızın tamamen özgürleştirilmesinin ön hazırlığıdır”

Açıklamada, elde edilen bu kazanımın, “toprakların tamamen özgürleştirilmesi sürecinin tamamlanması, esirlerin vatanlarına ve ailelerine dönmesi, başta sınır hattındaki cephe köylerinde yaşayanlar olmak üzere tüm bölge sakinlerinin köylerine ve evlerine geri dönmesi ve saldırganlığın tahrip ettiği yerlerin yeniden imar edilmesi sürecinin ön hazırlığı” olduğu ifade edildi.

Hizbullah, halkın güvenliğini korumak ve düşman İsrail’in olası ihlallerinden kaynaklanabilecek riskleri önlemek amacıyla, köylerine ve kasabalarına güvenli bir şekilde dönmek için acele etmemelerini, ilgili makamların bu konudaki yönlendirmelerini beklemelerini istedi.

“2 Mart öncesine geri dönüş yok”

Düşman İsrail’in “2 Mart öncesine geri dönüş olmadığını” anlaması gerektiğini belirten Hizbullah, vatanı ve halkı korumak için nöbette olan direnişin, ülkenin egemenliğini ve halkının kanını hiçe sayacak hiçbir saldırıyı kabul etmeyeceğini vurguladı.

Bildiride ayrıca, direnişin, İsrail tamamen çekilene ve esirler geri dönene kadar Lübnan’ın topraklarını, halkını ve egemenliğini savunmaya yönelik meşru ve sabit hakkına bağlı kalmaya devam edeceği kaydedildi.

Hizbullah, mevcut dönemin, hükümetin ve tüm Lübnanlı siyasi güçlerin ulusal birlik duruşuna geri dönmesini gerektirdiğini belirtti. Bu birliğin, Lübnanlıların üzerinde uzlaştığı, Lübnan’ın çıkarına olan, egemenliğini ve gücünü koruyan, düşman İsrail’in hırslarına karşı ülkeyi tahkim eden hedeflere ulaşmak için zorunlu olduğu ifade edildi.

Hükümete de çağrıda bulunan Hizbullah, “tüm hesapların ve izlenen yolların gözden geçirilmesini, Lübnan’ın geçmişte ve günümüzde edindiği deneyimlerden yararlanılmasını, hayallerden ve kaybettiren bahislerden uzak durulmasını” talep etti. Hizbullah, “Lübnan’ın ortak duruşunun ve gerçek dostlara dayanılmasının, ulusal çıkarları korumanın en iyi yolu olduğunun kabul edilmesi gerektiğini” ekledi.

Açıklamada, “onur ve vakar sahibi” direniş halkına ve yerinden edilmiş göçmenlere selam gönderilerek, vahşi saldırılara karşı gösterdikleri sabır, tahammül, kararlılık ve fedakarlık övüldü. Halkın, “şehit Seyyid Hasan Nasrallah’ın nitelendirdiği gibi gerçekten başı dik bir halk ve insanların en şereflisi olduğunu kanıtladığı” belirtildi.

Hizbullah ayrıca, direnişin kahraman savaşçılarını ve yönetimini “vatanın aşılmaz kalkanı ve güçlü koruyucusu” olarak nitelendirerek övdü. Savaşçıların vatanlarının onuru ve halklarının izzeti için canlarını feda ettiklerini, düşman İsrail’in onların gücünü görerek yenilginin acısını tattığı kahramanlık destanları yazdıklarını kaydetti.

İran: Güçlü, sadık ve destekçi müttefik

Hizbullah açıklamasında, İslam Devrimi Lideri Seyyid Mücteba Hamaney’e de selam göndererek, kendisinin bu dönemi benzeri az bulunur bir bilgelik, cesaret ve basiretle yönettiğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı, hükümeti ve tüm birimleriyle silahlı kuvvetlerine de takdirlerini sunan Hizbullah, Lübnan halkına ve direnişine verdikleri destek ile savaşı durduran ve Lübnan’ın haklarını koruyan her türlü mutabakata Lübnan’ı dahil etme konusundaki hassasiyetleri için şükranlarını bildirdi.

Bildiride, İran’ın ambargo ve saldırıların yükünü omuzlamasının, Lübnan için güçlü ve sadık bir müttefik ve destekçi olma rolünü yansıttığı ifade edildi.

Son olarak Hizbullah, bu anlaşmanın tamamlanması amacıyla engellerin kaldırılmasına yönelik çabalara katılan, katkıda bulunan ve yardımcı olan ülkelere teşekkür ederek, iç birlik çerçevesinde Lübnan’ın egemenliğini sağlamak ve topraklarını kurtarmak için bu bölgesel ve uluslararası şemsiyeden yararlanmanın önemini vurguladı.

Fars haber ajansının isimsiz bir kaynağa dayandırdığı habere göre İran, ABD ile yürütülecek müzakereler süresince Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilerden 60 gün boyunca ücret talep etmeyecek. Kaynağa göre İran ile ABD arasındaki mutabakat muhtırasının nihai metni, İran’ın boğazdaki deniz taşımacılığına ilişkin rolünü ve geçiş hizmetleri karşılığında ücret alma hakkını tanıyor.

Fars haber ajansı, konuya vakıf bir kaynağa dayandırdığı haberinde, İran’ın ABD ile yapılacak müzakereler için tanınan süre kapsamında Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilerden 60 gün boyunca güvenli geçiş hizmetleri karşılığında ücret talep etmeyeceğini bildirdi.

Kaynağın aktardığına göre İran ile ABD arasında hazırlanan mutabakat muhtırasının nihai metninde önemli değişiklikler yapıldı.

Revize edilen metin, Hürmüz Boğazı’ndaki gelecekteki deniz taşımacılığının şekillendirilmesinde İran ve Umman’ın rolünü açık biçimde tanıyor ve İran’ın bu hizmetler karşılığında ücret alma hakkını kabul ediyor.

Kaynağa göre metinde, gemilere ücretsiz geçiş hakkının “yalnızca 60 gün” için tanındığı belirtiliyor.

Kaynak, “Bu, ABD’nin ücret alınması ilkesini kabul ettiği, yalnızca 60 günlük bir ödeme muafiyeti elde ettiği anlamına geliyor” dedi.

Habere göre İran, 60 günlük sürenin ardından güvenlik, seyrüsefer, çevre ve sigorta alanlarında hizmet sunmayı planlıyor.

Kaynak, ülkenin bu boğazdan geçen ticari gemilerden elde edilecek gelirleri ekonomik kalkınma için kullanmayı hedeflediğini belirtti.

15 Haziran gecesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarının ardından İran’ın Mehr ajansı, barış anlaşması taslağında yer aldığı belirtilen 14 maddeyi yayımladı.

Listede Lübnan dahil tüm cephelerde derhal ateşkes ilan edilmesi, deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yaptırımların kaldırılması ve müzakereler başlamadan önce dondurulmuş İran varlıklarından 12 milyar doların derhal serbest bırakılması gibi maddeler yer aldı.

İran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı

Financial Times’ın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre anlaşma şartları kapsamında Hürmüz Boğazı, anlaşmanın imzalanmasının ardından ilk 30 gün içinde mayın temizleme çalışmalarının ilerlemesine paralel olarak kademeli şekilde gemi trafiğine açılacak.

Haberde ayrıca İran’ın 60 gün boyunca gemilerden geçiş ücreti almamayı, ABD’nin ise buna karşılık deniz ablukasını kaldırmayı taahhüt ettiği belirtildi.

Haberde, anlaşmanın dünya liderlerinden olumlu tepkiler aldığı da aktarıldı. Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer anlaşmayı “savaşın sona erdirilmesi yolunda son derece önemli bir adım” olarak nitelendirirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron boğazın yeniden açılması sürecine destek vereceğini açıkladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşlerden Sorumlu Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, pazartesi günü erken saatlerde devlet televizyonuna bağlı haber kanalına verdiği röportajda, İran ile ABD arasında müzakere için hazırlanan “İslamabad Mutabakatı” hakkında ayrıntılı açıklamalarda bulundu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Hukuk ile Uluslararası İşlerden Sorumlu Yetkili Kazım Garibabadi, “Bugün düşmanı müzakere masasına oturtabildiysek, bu askeri gücümüzün bir sonucudur” dedi. Garibabadi, İran’ın üstleneceği sınırlı taahhütlerin karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmesiyle uyumlu ve orantılı olacağını belirterek, “Karşı tarafın taahhütlerini yerine getirmesinde herhangi bir eksiklik görmemiz halinde, buna uygun gerekli adımları atacağız” ifadelerini kullandı.

Garibabadi, müzakere sürecinin uzun bir zaman dilimine yayıldığını belirterek, son haftalarda Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda çeşitli görüşme ve istişarelerin gerçekleştirildiğini söyledi. Katar’dan bir heyetin dün ve bugün Tahran’da bulunduğunu aktaran İranlı yetkili, mutabakat metninin tamamlanması amacıyla yoğun görüşmeler yapıldığını kaydetti.

Yaklaşık 14 ila 15 saat süren uzun müzakerelerde İran’ın son düzeltme ve değişiklik önerilerinin gündeme getirildiğini ifade eden Garibabadi, bu önerilerin büyük ölçüde kabul edildiğini ve böylece İslamabad Mutabakat Muhtırası metninin nihai hale getirildiğini açıkladı.

Garibabadi, şu aşamada metnin tamamlandığını belirterek, mutabakatın resmi imzasının cuma günü taraflar arasında gerçekleştirileceğini söyledi. İsviçre’nin bu süreç için öne çıkan ülke olduğunu ifade eden İranlı diplomat, anlaşmanın resmiyet kazanmasının ardından uygulama sürecinin başlayacağını dile getirdi.

“Savaşın derhal ve kalıcı şekilde sona ermesi gerekiyor”

Mutabakat kapsamında iki önemli gelişmenin derhal hayata geçirilmesinin öngörüldüğünü belirten Garibabadi, bunlardan ilkinin farklı cephelerdeki savaş ve askeri operasyonların kalıcı ve derhal sona erdirilmesi olduğunu söyledi.

Pakistan Başbakanı tarafından yapılan açıklamaya da atıfta bulunan Garibabadi, “Tüm cephelerde, Lübnan da dahil olmak üzere, savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi açıkça belirtilmiştir” dedi.

“Deniz ablukası sona eriyor”

İkinci gelişmenin ise ABD’nin İran’a karşı uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması olduğunu ifade eden Garibabadi, ABD Başkanı’nın da bu konuda açıklama yaptığını belirtti.

İran’ın üstleneceği diğer yükümlülükler ve mutabakatın geri kalan hükümlerinin uygulanmasının ise resmi imzanın atılmasının ardından başlayacağını söyleyen Garibabadi, bu hususun dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

“Diplomatik başarı, askeri kazanımların da sonucudur”

Garibabadi, elde edilen sonucun yalnızca diplomatik girişimlerin ürünü olmadığını belirterek, “Bu mutabakat ve beraberinde gelen diplomatik kazanım, sadece yürütülen diplomatik temasların sonucu değildir. Aynı zamanda ülkemizin askeri alandaki başarılarının da bir ürünüdür” değerlendirmesinde bulundu.