18 Temmuz’dan bu yana Rus e-ticaret devi Wildberries’in Tambov, Moskova, Krasnodar ve Stavropol bölgelerindeki lojistik merkezleri insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Saldırılarda ölen ve yaralananlar olurken şirket, lojistik ağını yeniden düzenlediğini, platformun kesintisiz çalıştığını ve satıcılara destek mekanizması hazırladığını açıkladı.

18 Temmuz gecesinden itibaren Rus e-ticaret devi Wildberries’e ait bir dizi lojistik merkezine insansız hava aracı saldırıları düzenlendi.

Şirketin Tambov, Moskova, Krasnodar ve Stavropol bölgelerindeki tesisleri farklı tarihlerde hedef olurken, saldırılar can kayıplarına, yaralanmalara ve geniş çaplı maddi hasara yol açtı.

Kotovsk’taki tesiste yedi çalışan hayatını kaybetti

18 Temmuz gecesi insansız hava araçları, Tambov bölgesindeki Kotovsk’ta yer alan Wildberries lojistik merkezini vurdu. Saldırıda şirketin yedi çalışanı yaşamını yitirdi, 23 kişi hastaneye kaldırıldı.

Wildberries’in kurucusu Tatyana Kim, deponun 23 Temmuz’da yeniden faaliyete geçeceğini açıkladı. Tesiste bulunan ürünlerin de yeniden satışa sunulacağını bildirdi.

Kotovsk Endüstri Parkı’ndaki lojistik kompleksi Mayıs 2025’te hizmete girmişti. Toplam 108 bin metrekare alana sahip tesisin tam kapasiteye ulaştığında yaklaşık 54 milyon ürün depolaması planlanıyordu.

Elektrostal’daki yangın üç gün sürdü

Aynı gece Moskova bölgesindeki Elektrostal’da yer alan Wildberries lojistik kompleksine düşen insansız hava aracı parçaları büyük yangına yol açtı. Yangın depo alanlarının bir bölümünü sardı ve üç gün boyunca devam etti. Şirket, yangının tamamen 21 Temmuz akşamı söndürüldüğünü duyurdu.

Moskova Bölgesi Valisi Andrey Vorobyov, saldırıda bir kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Ölen kişinin Wildberries çalışanı olup olmadığına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Elektrostal’daki tesis, ürünlerin işlenmesi, yüklenmesi ve boşaltılması için kullanılan Wildberries ayrıştırma merkezi olarak faaliyet gösteriyor.

Kırgızistan Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı daha sonra Tambov ve Moskova bölgelerindeki depolara yönelik saldırılar nedeniyle ülkenin hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren girişimcilerin de zarar gördüğünü bildirdi.

Rus e-ticaret devi Wildberries depolarına İHA saldırısı: Zarar devasa

Krasnodar ve Nevinnomıssk da hedef oldu

22 Temmuz gecesi insansız hava araçları bu kez Krasnodar’daki Wildberries lojistik kompleksine saldırdı. Çalışanlar tahliye edilirken isabet alan tesiste büyük yangın çıktı ve faaliyetler durduruldu.

Krasnodar Bölgesi Valisi Veniyamin Kondratyev, saldırıda on kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralılardan üçünün durumunun ağır, birinin ise orta ağırlıkta olduğu bildirildi. Kondratyev daha sonra hastanede tedavi gören genç bir kadının yaşamını yitirdiğini duyurdu.

İkinci etap tamamlandıktan sonra tesisin alanı 100 bin metrekarenin üzerine çıkmıştı. Genişlemeden önce yaklaşık 77 milyon ürün kapasitesine sahip merkezde ilave alanlarla birlikte yaklaşık 8,5 milyon ürün daha depolanması planlanıyordu.

Aynı saatlerde Stavropol Krayı’ndaki Nevinnomıssk’ın dış kesimlerinde yer alan Wildberries lojistik kompleksi de saldırıya uğradı. Çalışanlar tahliye edildi, tesis geçici olarak faaliyetini durdurdu. Tıbbi yardım talep eden bir kişi hastaneye kaldırıldı.

2024 sonbaharında hizmete giren kompleks 94 bin metrekare alana sahipti. Açıldığı dönemde raf kapasitesi 16,5 milyon ürün olarak açıklanmış, ilerleyen dönemde bunun 45 milyon ürüne çıkarılması öngörülmüştü.

Şirket, 20 Temmuz’da Moskova bölgesindeki Koledino tesisinin de olası saldırı tehdidi nedeniyle tahliye edildiğini, ancak merkezin zarar görmediğini ve çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Şirket lojistik ağını yeniden düzenlediğini açıkladı

Wildberries, saldırıların platformun genel işleyişinde sistematik bir aksaklığa yol açmadığını belirtti. Şirket, lojistik zincirlerini yeniden düzenlediğini, diğer depoların, teslim noktalarının ve hizmetlerin normal biçimde çalışmayı sürdürdüğünü kaydetti. Açıklamaya göre platformda satışta kalan ürünlerin teslimatları da olağan şekilde devam etti.

Şirket ayrıca tahliye sırasında sorun yaşandığı yönündeki haberleri reddetti. Wildberries’e göre acil durum otomasyonu ile erişim kontrol sistemi planlandığı gibi çalıştı ve acil çıkış kapıları otomatik olarak açıldı.

Şirket, önceliklerinin çalışanların güvenliği, yaralılara destek verilmesi ve platformun istikrarlı biçimde faaliyetini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Hayatını kaybedenlerin aileleri ve satıcılar için destek planı

Tatyana Kim, Elektrostal ve Kotovsk saldırılarının ardından hayatını kaybeden çalışanların ailelerine 2’şer milyon ruble, durumu ağır olan yaralılara ise 1’er milyon ruble ödeme yapılacağını açıkladı.

Şirket ayrıca psikolojik destek programı başlattı. Kim’in verdiği bilgiye göre bu hizmetten birkaç yüz çalışan ve aile yakını yararlandı.

Wildberries, satıcıların uğradığı zararın tespit edildiğini de bildirdi. Şirket, olağanüstü durum nedeniyle kaybolan malları tazmin etmekle hukuken yükümlü olmadığını, buna rağmen tazminat kapsamını ve diğer destek tedbirlerini belirleyeceğini açıkladı. Kim, satıcıları “bu sorunla baş başa bırakmayacaklarını” söyledi.

Pazar yerinin kullanıcı sözleşmesine göre Wildberries, yükümlülüklerini mücbir sebepler nedeniyle yerine getiremediği durumlarda sorumluluktan muaf tutuluyor. Bu kapsamda insansız hava aracı saldırılarının sonuçları da mücbir sebep olarak değerlendiriliyor.

Şirket, 19 Temmuz’da ürün depolama ücretlerinde 45 gün süreyle indirim uygulamaya başladı. Bölgesel depolara yönelik transit sevkiyatlarda da yüzde 100 indirim kararı aldı. Kim, bunların “ilk kararlar” olduğunu ve satıcılara yönelik destek mekanizması üzerinde çalışmayı sürdürdüklerini ifade etti.

Kremlin ve soruşturma makamlarından açıklamalar

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Wildberries ve platformdaki satıcıların karşı karşıya olduğu tabloyu “kolay olmayan” bir durum olarak niteledi.

Rus makamlarının küçük işletmelere destek sağlayıp sağlamayacağı sorusunu hükümete yönlendiren Peskov, “Hükümet şirketle temas halinde, bu konuda daha somut bir şey söyleyemem” dedi.

Rusya Soruşturma Komitesi ise Kotovsk ve Elektrostal’daki lojistik merkezlerine yönelik saldırılarla ilgili terör eylemi suçlamasıyla ceza soruşturmaları başlattı.

Rusya Parlamentosunun alt kanadı Duma, hükümetin yakıt piyasasında fiyat istikrarını sağlamak amacıyla hazırladığı Vergi Kanunu değişikliklerini ikinci ve üçüncü okumalarda kabul etti. Düzenleme, yakıt sönümleme mekanizması ile akaryakıt satış süreçlerinde köklü değişiklikler ve yeni ihracat sınırlandırması koşulları öngörüyor.

Rusya Devlet Duması, hükümet tarafından yakıt piyasasındaki fiyatları dengelemek amacıyla sunulan Vergi Kanunu değişiklik teklifini ikinci ve üçüncü okumalarda kabul etti.

Kabul edilen kanun metni, parlamentonun veri tabanında yayımlandı.

Yeni yasa, yakıt sönümleyici (demfer) mekanizmasında ve akaryakıt satış usullerinde değişiklikler öngörüyor. Bu doğrultuda, asgari borsa satış standardı hesaplanırken, hükümet tarafından belirlenecek durumlarda borsa dışında satılan yakıt miktarları da hesaba katılacak.

Ayrıca düzenleme, Temmuz 2026 ile Temmuz 2027 döneminde orta distilatlar için sönümleyici ödemesi yapılabilmesine imkan tanıyor.

Değişikliklerle birlikte, ithal motorin için de ithal benzine benzer bir sönümleyici ödeme mekanizması getiriliyor. Bu kapsamda, Belarus’tan yapılacak motorin teslimatlarında tazminat katsayısının 0,9 seviyesine çıkarılması planlanıyor.

Üçüncü ülkelerden ithal edilen motorine yönelik sönümleyici hesaplamasında ise ihracat alternatifi, Rus limanlarına teslimat maliyeti de dahil edilerek Hindistan piyasasındaki fiyatlar üzerinden belirlenecek.

Sönümleyici ödemeleri, yalnızca bir önceki ayda hem motorin hem de uçak yakıtı ihracatına yönelik kısıtlamaların eş zamanlı olarak uygulandığı vergi dönemlerinde yapılacak.

Yakıt piyasasını dengelemeye yönelik bu adımların yanı sıra kabul edilen pakette, uluslararası şirketlerin vergilendirilmesine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.

Yasa, uluslararası şirketlerin çalışan motivasyon programı yöneticilerinin, bu program katılımcılarına hisse senedi alımı ve devriyle ilgili gelir ve giderlerini kurumlar vergisi matrahından muaf tutuyor.

Yasanın açıklama metninde, yapılan değişikliklerin sık sık ek hisse senedi ihracı yapılması ihtiyacını ortadan kaldıracağı, çalışan motivasyon programlarının esnekliğini artıracağı ve ihraççı kurumlar üzerindeki idari yükü hafifleteceği belirtiliyor.

Devlet Duması Başkanı Vyaçeslav Volodin, ülkenin yakıt arzı ve fiyatlarındaki durumun çok yakın zamanda radikal bir şekilde değişmeye başlayacağını ifade etti.

Mevzuattaki değişikliklerin özel tüketim vergilerini kapsadığını vurgulayan Volodin, bu adımların ek yakıt tedarikini ve gerekli rezervlerin oluşturulmasını teşvik etmeyi amaçladığını bildirdi.

Duma Başkanı, “Yakıt hem cephede hem arkada hem hasat döneminde hem de acil servislerde bulunmalıdır” açıklamasında bulundu.

Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak ise 21 Temmuz’da yaptığı açıklamada, kabinenin yakıt piyasasını dengelemek için aldığı önlemlerin sonuç verdiğini vurgulamıştı.

Novak, özellikle petrol ürünleri ihracatının yasaklanmasına, üretim hacimlerinin artırılmasına, ithalat yoluyla piyasanın doyurulmasına ve işletmelerin bakım-onarım takvimlerinin ertelenmesine dikkat çekmişti.

Rusya’da yıllar süren tartışmaların ardından, yaptırımları aşmak amacıyla sınır ötesi ödemelerde kripto para kullanımına izin veren ve iç piyasayı sıkı denetim altına alan yeni yasa kabul edildi. Merkez Bankası gözetiminde oluşturulacak şeffaf altyapı dışında iç ödemeler yasaklanırken, niteliksiz bireysel yatırımcılara yıllık 300 bin ruble limit getirildi. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov sektörde düzeni sağlamayı hedeflediklerini belirtirken, uzmanlar bu modelin yatırımcıları Batı yaptırımları riskiyle karşı karşıya bırakabileceğini kaydediyor.

Rusya’da birkaç yıldır süren tartışmaların ardından, kripto para birimlerinin dolaşım kurallarını belirleyen yasa kabul edildi.

Yasanın yaptırımları aşmak için gerekli olduğunu belirten yetkililer, diğer tüm işlemler üzerinde ise devlet kontrolü kurmayı amaçlıyor.

Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, bu sektörde düzeni sağlama niyetinde olduklarını ifade etti.

Yeni düzenleme uyarınca ihracatçılar ve ithalatçılar sınır ötesi hesaplaşmalarda kripto parayı herhangi bir kısıtlama olmaksızın kullanabilecek.

Ülke içindeki dolaşım ise eylül ayından itibaren yasallaşmakla birlikte çok sıkı kurallara tabi tutulacak.

Yasa doğrultusunda ülke içindeki kripto para ile ödemeler tamamen yasaklanıyor. Kripto varlıkların alım satım işlemleri ise tıpkı hisse senedi piyasasında olduğu gibi yalnızca Merkez Bankası tarafından denetlenen borsalar, brokerler, portföy yönetim şirketleri, kripto saklama kuruluşları ve dijital depolardan oluşan kayıtlı yapı içinde gerçekleştirilebilecek.

Kripto paralarla işlem yapmak isteyenlerin öncelikle bir testten geçmesi gerekecek. Yatırımcıların yüzde 98’ini oluşturan niteliksiz yatırımcılar için tek bir aracı kurum üzerinden yıllık en fazla 300 bin ruble işlem limiti uygulanacak.

Kripto varlıklarla yapılan tüm işlemlerin, depolama ve kayıt süreçlerinin Merkez Bankası tarafından düzenlenen altyapı içinde yürütülmesi zorunlu kılındı.

Kripto para saklama kuruluşları ile dijital depoları yasal zemine kavuşturan düzenleme, piyasa katılımcılarına lisans almaları için 1 Temmuz 2027 tarihine kadar süre tanıyor.

Devlet için şeffaf olan bu yapılar üzerinden kripto para ticareti yapılabilecek ve kripto varlıklarla menkul kıymet veya dijital araç gibi diğer varlıklar satın alınabilecek.

Bankalar, yetkilendirilmemiş diğer alıcılara yapılacak para transferlerini reddetmekle yükümlü olacak. Borsa işlemlerine yalnızca son iki yılda ortalama piyasa değeri 5 trilyon rubleyi aşan ve günlük ortalama işlem hacmi 1 trilyon rublenin üzerinde olan kripto para birimleri kabul edilecek.

Yabancı stabil koinler için de kripto paralarla aynı şartlar geçerli olacak.

Rusya Merkez Bankası Birinci Başkan Yardımcısı Vladimir Çistyuhin, bu kriterleri karşılayan varlıklar arasında Bitcoin, Ether ve USDT stabil koininin yer aldığını açıkladı. Diğer kripto para birimlerinin işlemlere kabulü ise Merkez Bankası Yönetim Kurulunun kararına bağlı olacak.

Rusya vatandaşları, tıpkı ticari işletmeler gibi yurt dışında kripto para işlemleri gerçekleştirebilecek ancak bu işlemler yalnızca yabancı bankalardaki hesaplar üzerinden yürütülebilecek. Rusya’da satın alınan kripto paraların yurt dışına transferi ise yalnızca yetkilendirilmiş aracılar vasıtasıyla yapılabilecek.

Bununla birlikte, kripto dolaşım altyapısına para giriş çıkışları ile varlıkların lisanslı profesyonel katılımcılar yerine doğrudan sahibinin kontrolünde olduğu kişisel soğuk cüzdanlara aktarılması üzerinde sıkı bir denetim kuruluyor.

Soğuk cüzdanlara doğrudan transfer yetkisi yalnızca dış ticaret kuruluşlarına tanınırken, bireysel kullanıcıların öncelikle kripto varlıklarını yabancı bir saklama cüzdanına aktarmaları, ardından kendi soğuk cüzdanlarına çekmeleri gerekecek.

Rusya Parlamentosunun alt kanadı Duma’nın Finansal Piyasa Komisyonu Başkanı Anatoliy Aksakov, bu kararın gerekçesini vatandaşları dolandırıcılardan ve suç teşkil eden faaliyetlerden korumak olarak açıkladı.

Aksakov, anonim cüzdanların kitlesel kullanımının ve kayıt dışı kripto dolaşımının yasal piyasa anlayışıyla çeliştiğini ifade etti.

Söz konusu model, yatırımcılar açısından yaptırım risklerini de beraberinde getiriyor. Rusya’daki kayıtlı aracı kurumlar üzerinden yapılan işlemler Batılı düzenleyici kurumların dikkatini çekebilir.

Birleşik Krallık’ın geçen yıl kripto borsası HTX’e yaptırım uygulamasının ardından birçok kullanıcının hesabı bloke edilmişti.

Rus basınına değerlendirmede bulunan Bitok kurucusu Dmitriy Maçihin, birçok yatırımcının adreslerinin Batılı kurumlar tarafından işaretlenmesinden endişe duyduğunu belirtti.

Maçihin, yalnızca Rusya sınırları içinde ve denetlenen altyapıda çalışma zorunluluğunun, ülke içindeki kripto yatırımlarını neredeyse işlevsiz hale getirdiğini kaydetti.

Uzmana göre bu şartları, sadece hukuki temizlik ile yurt içindeki vergi raporlaması kolaylığına önem veren en muhafazakar uzun vadeli yatırımcılar kabul edecek.

Rusya vatandaşlarının büyük bir kısmı ise kripto işlemlerini yabancı ülkelerin yargı yetki alanlarında sürdürmeye devam edecek. Bu durumda vatandaşların, yurt dışındaki kripto varlıkları hakkında Rusya vergi dairesine bildirimde bulunması gerekecek.

Rusya’daki bireysel yatırımcıların elinde önemli miktarda kripto varlık bulunuyor.

Merkez Bankası verilerine göre, kripto piyasasındaki düşüşün ardından bile Rus vatandaşlarının kripto borsalarındaki tahmini bakiye tutarı 720 milyar ruble seviyesinde seyrediyor.

Mart ayı sonu itibarıyla Rusya vatandaşlarının cüzdanlarında 350 milyar ruble değerinde Bitcoin, 44 milyar ruble değerinde Ether ve 186 milyar ruble değerinde diğer kripto varlıklar yer alıyor.

Rusya Merkez Bankası, merkeziyetsiz platformlardaki Rus yatırımlarının miktarını ise tespit edemediğini bildiriyor.