Ukrayna saldırılarının hedefi olan Rus e-ticaret devlerinden yeni tedbirler

Wildberries’in Üst Yöneticisi Tatyana Kim, İHA saldırılarında zarar gören depolardaki ürünler için satıcılara ilk tazminat ödemelerinin başladığını açıkladı. İlk etapta 88 bini aşkın küçük ölçekli satıcının bir gün içinde ödeme alacağı belirtilirken, şirket orta ve büyük satıcılar için yeni destek mekanizmaları hazırladığını da duyurdu. Bu süreçte Yandex Market ve Ozon da sözleşmelerini değiştirerek savaş, İHA saldırıları ve benzeri olağanüstü hallerde satıcıların zararından sorumlu olmayacaklarını hükme bağladı.

Wildberries Üst Yöneticisi Tatyana Kim, Ukrayna’dan yapılan İHA saldırıları esnasında zarar gören lojistik merkezlerinde ürünlerini kaybeden satıcılara yönelik tazminat ödemelerinin başladığını açıkladı.

Kim, çarşamba günü Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, “Bugün, Elektrostal’da zarar gören ürünleri olan satıcılara ilk ödemeleri başlatıyoruz” ifadelerini kullandı.

Kim’in aktardığına göre ilk aşamada destek, “en küçük ve en az korunan girişimciler” olarak tanımladığı 88 binden fazla satıcıya ulaşacak. Bu grubun ödemelerinin bir gün içinde hesaplara geçmesi öngörülüyor.

Şirket, Ostorojno, Novosti’ye yaptığı açıklamada saldırılarda kaybedilen ürünlerin bedelinin de “en kısa sürede” karşılanacağını bildirdi.

Cumartesi gününden bu yana Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin saldırılarında Wildberries’in Podolsk, Tambov Bölgesi’ndeki tesisleri, Krasnodar ve Stavropol’deki lojistik merkezleri de isabet aldı.

Şirket, özellikle Moskova yakınlarındaki Elektrostal ile Tambov Bölgesi’ndeki Kotovsk’ta depo alanları ve ürünlerde oluşan zararın en az 180 milyar ruble düzeyinde olduğunu değerlendiriyor. Bu tutar, Wildberries’in 2025 yılı toplam 175 milyar rublelik kârını da aşıyor.

Kim daha önce satıcıların zararını karşılayacaklarını açıklamış olsa da, Pravovaya Pomoşç hukuk firmasının yönetici ortağı Aleksandr Tarasenko, şirketin son dönemde “garip” davrandığını söylemişti.

Tarasenko, yanan depolarda kalan stoklara ilişkin raporların satıcıların kişisel hesaplarından kaldırıldığını, bunun da tazminat alma beklentisini zayıflattığını savundu.

Wildberries Basın Servisi ise tazminatların yanı sıra girişimciler için kapsamlı destek paketi hazırladıklarını açıkladı. Şirket, bölgesel depolara yapılan transit sevkiyat ücretlerini kaldıracağını, depolama ücretlerinde indirim uygulayacağını, lojistik maliyetlerini belirleyen bölgesel endeksleri sabitleyeceğini ve bazı satış modellerinde tüketicilere sunulan indirimleri kendi bütçesinden artıracağını bildirdi.

Ayrıca WB Bank’ın kredi kullanan müşterilere geri ödeme ertelemesi ve ilave destek imkanları sunacağı kaydedildi.

“Ürünler depodaymış gibi ödeme yapılacak”

Kim, düzenlediği basın toplantısında orta ve büyük ölçekli satıcılara yönelik destek mekanizmalarının henüz hazırlık aşamasında olduğunu söyledi.

Şirketin üzerinde çalıştığı temel araçlardan birinin “satış simülatörü” olduğunu belirten Kim, sistemi şöyle anlattı:

“Sanki ürünler depoda satılmaya devam ediyormuş gibi ödeme yapılacak. Aynı hızla, aynı fiyatlarla, aynı indirimlerle; yani depolarda olsalardı nasıl satılacaklarsa o şekilde.”

Kim ayrıca şirket yönetiminin satıcılara vergi kolaylıkları sağlanması amacıyla Rusya Federal Vergi Servisi ile görüşmeler yürüttüğünü söyledi ve “Şirket satıcıları yalnız bırakmayacak” dedi.

Yandex Market ve Ozon sözleşmelerini değiştirdi

Verstka’nın haberine göre Yandex Market, 20 Temmuz Pazartesi günü “ürün tekliflerinin yayımlanmasına ilişkin” sözleşmesini güncelledi.

İlk Wildberries lojistik merkezlerine yönelik saldırılardan iki gün sonra yürürlüğe giren yeni düzenleme, mücbir sebep hükümlerini genişletti ve şirketi olağanüstü durumlarda satıcılara karşı yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmemekten sorumlu olmaktan çıkardı.

1 Temmuz tarihli önceki sözleşmede olağanüstü durumların ayrıntılı listesi yer almıyor, mücbir sebep halinde sorumluluktan hem platform hem de satıcı muaf tutuluyordu.

Yeni metne göre ise Yandex Market, “silahların, askeri araçların, hava araçlarının (İHA’lar dahil), mühimmatın ve bunların parçalarının kullanılması, etkisi, düşmesi, fırlatılması veya devreye girmesinden kaynaklanan her türlü sonuç” nedeniyle oluşacak kayıpları tazmin etmekle yükümlü olmayacak.

Sözleşmede bombardımanlar, patlamalar, patlama ve ses dalgaları, terör eylemleri ile askeri faaliyetler de mücbir sebep kapsamına alındı.

Ozon da daha önce sözleşmesini değiştirerek 1 Temmuz’dan itibaren askeri faaliyetler, İHA’ların veya parçalarının etkisi, terörle mücadele operasyonu rejimi, bombardımanlar ve patlamalar gibi nedenlerle doğan taleplerden sorumlu olmayacağını hükme bağladı.

Wildberries de ay başında satıcı sözleşmesini güncelleyerek mücbir sebep kapsamını genişletmiş ve fiilen İHA saldırılarını, kaybolan ürünler için tazminat ödememe hakkı tanıyan bir mücbir sebep hali olarak tanımlamıştı.

Şirket, 18 Temmuz’da Kotovsk ve Elektrostal’daki lojistik merkezlerinde çıkan büyük yangınların ardından bir gün içinde depo kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu kaybetti.

Son bir hafta içinde Podolsk, Krasnodar ve Stavropol’deki depolar da saldırılara hedef oldu. Tatyana Kim, satıcılara ve hayatını kaybeden ya da yaralanan çalışanların ailelerine destek sözü verdi.

Yandex Market’in yeni sözleşmesinden ayrıca, mücbir sebep ortaya çıktığında platformun “diğer tarafı derhal bilgilendirme ve bu koşulların varlığını teyit etme” yükümlülüğünü düzenleyen hüküm de çıkarıldı.