Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom ile Kazakistan Nükleer Enerji Santralleri şirketi, Balkaş Nükleer Güç Santrali’nin inşasını kapsayan EPC sözleşmesini imzaladı. Toplam 2 bin 400 megavat kapasiteli iki güç ünitesinden oluşacak santral, Kazakistan’ın Almatı bölgesindeki Jambıl ilçesine bağlı Ülken köyü yakınlarında kurulacak.

Doğu Ekonomi Forumu kapsamında, Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom ile Kazakistan Nükleer Enerji Santralleri (KAES) şirketi arasında mühendislik, tedarik ve inşaat süreçlerini kapsayan EPC sözleşmesi imzalandı.

Anlaşma, Kazakistan’da kurulması planlanan Balkaş Nükleer Güç Santrali’nin inşasını düzenliyor.

RBK medya kuruluşunun haberine göre toplam 2 bin 400 megavat gücünde iki reaktör ünitesinden meydana gelecek santral, Almatı bölgesinin Jambıl ilçesine bağlı Ülken köyü civarında inşa edilecek.

İmzalanan sözleşme, projedeki tarafların sorumluluk alanlarını netleştiriyor. Uluslararası bir konsorsiyumun liderliğini yürütecek olan Rosatom; tasarımdan satın almaya, inşaattan devreye alma çalışmalarına ve tesisin siparişçiye teslimine kadar iş döngüsünün tamamını karşılayacak.

İmza töreninde sözleşmeye Rosatom Genel Müdür Birinci Yardımcısı ve Atomstroyexport Başkanı Andrey Petrov ile KAES Genel Müdürü Yernat Berdigulov imza koydu.

Tören, Rosatom Başkanı Aleksey Lihaçev ile Kazakistan Cumhuriyeti Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Almasadam Satkaliyev’in katılımıyla yapıldı.

Santralin altyapısını, her biri 1200 megavat kapasiteye sahip III+ nesil VVER-1200 tipi reaktörler oluşturacak. En katı uluslararası güvenlik standartlarıyla uyumlu olan bu teknolojinin, Rusya’nın yanı sıra Bangladeş, Belarus, Macaristan, Mısır, Çin ve Türkiye’deki faal ya da yapımı süren tesislerde güvenilirliğini kanıtladığı kaydedildi. Reaktörün işletme ömrü 60 yıl olarak öngörülürken, bu sürenin 20 yıl daha uzatılma imkanı bulunuyor.

Rosatom Başkanı Aleksey Lihaçev, imzalanan belgenin Kazakistan ile işbirliğinde yeni bir aşama başlattığına işaret etti.

Yakın dönemde tasarım faaliyetlerinin yürütüleceğini ve ekipman tedarikçilerinden oluşacak uluslararası konsorsiyumun kurulacağını aktaran Lihaçev, temel hedefin modern güvenlik ve verimlilik normlarına uygun güç ünitelerinin inşa edilerek işletmeye alınması olduğunu ifade etti.

Lihaçev, “Rus nükleer teknolojilerinin, Kazakistan’ın enerji bağımsızlığı ve sürdürülebilir kalkınması için güvenilir bir temel teşkil edeceğine inanıyoruz” değerlendirmesini yaptı.

Santral sahasında Ağustos 2025’te başlatılan etüt çalışmaları devam ediyor. Uzmanlar şu ana kadar derinliği 120 metreye ulaşan 60’tan fazla kuyu açarak laboratuvar analizleri için örnekler topladı.

Araştırmaların 2027 yılına kadar tamamlanması, ardından reaktör ünitelerinin inşasına başlanabilmesi için gerekli ruhsat belgelerinin hazırlanması hedefleniyor.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, ülke genelinde akaryakıt piyasasındaki durumun bu hafta iyileşme gösterdiğini açıkladı. Doğu Ekonomi Forumu kapsamında TASS ajansına konuşan Novak, bu gelişmeyi rafinerilerden sağlanan ek sevkiyatlar ve ithalat adımlarıyla açıkladı.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasadaki akaryakıt durumunun bu hafta itibarıyla daha iyi bir noktaya geldiğini söyledi. Rus haber ajansı TASS’a Doğu Ekonomi Forumu sırasında açıklamalarda bulunan Novak, sahadaki dengeleri yakından izlediklerini bildirdi.

Piyasadaki toparlanmayı rafinerilerden sağlanan ek tedarike bağlayan Novak, bölgelerle yürütülen koordinasyona değinerek şu ifadeleri kullandı:

“Şu anda bu hafta durum daha iyi. Bölgelerdeki durumu sürekli takip ediyoruz, yerel yönetimlerle birlikte kriz merkezleri üzerinden toplantılar düzenliyoruz.”

Novak, piyasa dengesini korumak amacıyla yalnızca iç üretim kapasitesini artırmakla kalmayacaklarını, dış kaynaklardan da akaryakıt almaya devam edeceklerini dile getirdi.

Başbakan Yardımcısı, “İç piyasada üretimi artırmanın yanı sıra yurt dışı pazarlardan yapılacak ilave sevkiyatlarla piyasanın izlenmesini ve dengelenmesini sağlamaya devam edeceğiz” dedi.

Dost ülkelerden yakıt ithalatı

Hükümetin ihracat yasağını uzatma gerekçelerine ilişkin RBK’da yer alan ayrıntılara göre Novak, forum öncesinde yaptığı açıklamada Rusya’nın iç piyasayı doyurmak amacıyla benzin, dizel yakıt ve havacılık yakıtı ithalatını sürdürdüğünü duyurmuştu.

Novak, sevkiyat miktarlarına ve kaynak ülkelere dair kesin veri paylaşmaktan kaçınarak, “Hacimleri açıklamayacağım ancak genel olarak yurt dışından yapılan tedarik sayesinde piyasanın bir kısmını karşılıyoruz. Hangi ülkeler olduğunu belirtmeyeceğim, fakat bunlar dost ülkelerimiz” diye konuştu.

Akaryakıt tedariki konusunda ağustos ayı sonunda Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da açıklama yapmış, Belarus rafinerilerinden gerçekleştirilen kesintisiz akaryakıt sevkiyatı için Minsk yönetimine teşekkür etmişti.

Peskov konuya ilişkin olarak, “Yakıt sevkiyatı sürüyor. Sevkiyatlar zaten azami seviyede ilerliyor” değerlendirmesini paylaşmıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise akaryakıt piyasasında yaşanan aksaklıklara işaret ederek, “Sorunların tamamı henüz çözülmedi ancak çözülme yolunda ilerliyor. Elbette vatandaşlar açısından belirli zorluklar mevcut fakat hükümetin bu durumu mutlak surette kontrol altında tutması gerekiyor” ifadelerini kullanmıştı.

Rusya, Avrupa Birliği’nin talebi doğrultusunda Brüksel’deki yaklaşık 20 diplomatını sessizce geri çekti. Almanya, Leipzig Havalimanı’ndaki saldırı girişimi nedeniyle Moskova’yı suçlamış ve Bonn’daki Rusya Başkonsolosluğunu kapatma kararı almıştı. Çok sayıda AB üyesi ülke de Leipzig’deki olayın ardından Rusya büyükelçilerini dışişleri bakanlıklarına çağırdı.

Rusya, Avrupa Birliği’nin (AB) talepleri doğrultusunda ve Moskova’daki AB misyonuna yönelik herhangi bir misilleme adımına gitmeksizin Brüksel’deki yaklaşık 20 diplomatını sessizce geri çekti.

EUObserver portalının haberine göre AB Dış İlişkiler Sözcüsü Christian Wigand, önceki gün yaptığı açıklamada, “Rusya’nın AB Daimi Temsilciliği, misyon şefi hariç azami personel sayısını 40 kişiyle sınırlama kararımıza süresi içinde uydu” dedi.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya’nın “diplomatik gücünü kötüye kullanmasını” ve Kallas’ın Moskova’daki misyonuyla dengeli bir personel mevcudiyetine ulaşılması gerekliliğini gerekçe göstererek, Rusya Maslahatgüzarı Karen Malayan’a kadro indirimini tamamlaması için 1 Eylül’e kadar süre tanımıştı.

Söz konusu “kötüye kullanım” gerekçesi, Rusya’nın diplomatik dokunulmazlık kisvesi altında Avrupa’ya yüzlerce casus gönderdiği iddialarına dayanıyor.

Almanya’dan konsolosluk kapatma kararı

Almanya, 1 Eylül’de yaptığı açıklamada, ağustos ayı başında Leipzig Havalimanı’nda düzenlenen saldırıdan doğrudan Rusya’yı sorumlu tuttu ve karşı tedbirler açıkladı.

Bu tedbirler kapsamında Rusya’nın Bonn Başkonsolosluğunun yanı sıra Berlin’deki Rus Evi’nin kapatılacağı duyuruldu. Gelişmeler üzerine Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da Rusya Büyükelçisini bakanlığa çağırdı.

Söz konusu kriz, 4 Ağustos’ta Leipzig/Halle Havalimanı’nda, Ukrayna’ya ait bir Antonov kargo uçağının yakınlarında patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının (İHA) tespit edilmesiyle başlamıştı.

Avrupa genelinde Rus büyükelçiler dışişleri bakanlıklarına çağrıldı

Almanya’nın Leipzig’deki saldırıdan Moskova’yı sorumlu tutmasının ardından, çok sayıda AB üyesi ülke Rusya büyükelçilik temsilcilerini bakanlıklara çağırdı.

Finlandiya Dışişleri Bakanlığı, Rusya’nın “tehlikeli ve sorumsuz” eylemlerini kınayarak Rusya Büyükelçisini bakanlığa çağırdı. Bakanlık açıklamasında, “Rusya’nın eylemleri kararlı ve net bir yanıt alacaktır” ifadelerine yer verildi.

Çekya Dışişleri Bakanı Petr Macinka, Almanya’nın Leipzig/Halle Havalimanı’ndaki İHA saldırısına ilişkin tespitlerinin endişe verici olduğunu ve ciddiye alınması gerektiğini belirtti.

Konuyu önümüzdeki günlerde Çek istihbarat servisleriyle görüşmeyi planladığını vurgulayan Macinka, Rusya’nın Çekya Büyükelçisi Anna Ponomaryova’yı bakanlığa çağırdığını açıkladı.

İsveç, Portekiz ve Danimarka da Rus büyükelçileri bakanlıklara çağıran ülkeler arasında yer aldı. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Rusya Büyükelçisi bir görüşme için Dışişleri Bakanlığına çağrıldı. Almanya, Leipzig’deki başarısız hibrit saldırının arkasında Rusya’nın olduğunu bildirdi. NATO ve AB içinde omuz omuza duruyoruz. Ukrayna’ya verdiğimiz destekte ve ortak savunma yeteneklerimizi güçlendirme konusundaki kararlılığımızı koruyoruz” dedi.

Aynı gün Avrupa Birliği’nin yanı sıra Fransa, Belçika ve Hollanda da Rusya temsilcilerini dışişleri bakanlıklarına çağırdı.