AB, Rus milyarder Deripaska’nın dondurulan hisselerinin Avusturyalı bankaya devrini tartışıyor

Avrupa Birliği (AB), Rus milyarder Oleg Deripaska’nın Avusturyalı inşaat şirketi Strabag’daki dondurulmuş hisselerinin, Rusya’daki faaliyetleri nedeniyle yaklaşık 2 milyar avro zarar eden Avusturya merkezli Raiffeisen Bank International‘a (RBI) devredilmesini öngören bir teklifi değerlendiriyor.

Financial Times‘a konuşan yedi Avrupalı yetkili, Deripaska’ya ait yaklaşık 2 milyar avro değerindeki hisselerin serbest bırakılmasına yönelik planın, AB’nin son yaptırım paketine dahil edildiğini doğruladı. Ancak plana yönelik ciddi itirazlar bulunuyor.

Beş yetkili, bazı üye ülkelerin büyükelçilerinin cuma günü yapacağı toplantıda teklife karşı çıkmaya hazırlandığını belirtti.

Eleştiriler, böyle bir kararın diğer Rus iş insanlarını yaptırımları aşmaya teşvik edebileceği ve Rusya’daki mahkemelerin Batılı şirketlerin varlıklarına el koyma sürecini hızlandırabileceği endişelerine dayanıyor.

Başarısızlıkla sonuçlanan anlaşma

Rusya’daki iştirakinin kârını Avrupa’ya aktaramayan RBI, Aralık 2023’te bir çözüm planı açıklamıştı.

Plana göre bankanın Rusya’daki şubesi, o dönem Deripaska’ya ait olan Rasperia Trading şirketinden Strabag hisselerinin yüzde 28’ini satın alacak ve bunları Avusturya’daki ana merkeze temettü olarak devredecekti.

Ancak anlaşma, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) baskısı nedeniyle sonuçsuz kaldı. Bu süreçte el değiştiren Rasperia, mahkemeye başvurarak Raiffeisen’in yaklaşık 2 milyar avro tazminat ödemesine neden oldu.

Mahkeme ayrıca söz konusu hisselerin bankaya devredilmesine hükmetti, fakat bu karar AB yaptırımları nedeniyle uygulanamadı.

‘Tehlikeli emsal’ kaygısı

Brüksel’de tartışılan yeni teklif, Raiffeisen’in Strabag hisselerinin resmen sahibi olmasının önünü açmayı hedefliyor. Bu ise, Rusya’daki bir mahkeme kararının AB düzeyinde fiilen tanınması anlamına gelecek.

Bazı Avrupalı diplomatlar, bu adımın diğer Rus oligarkların da benzer yöntemlerle dondurulmuş varlıklarını geri almaya çalışmasına kapı aralayacağından endişe ediyor.

Bir diplomat, planın risklerine dikkat çekerek, “Bu, Rusya’daki şirketlerin AB’li firmaların mal varlıklarını ele geçirip karşılığında dondurulmuş hisseleri geri istemesi için uygun bir zemin oluşturabilir,” diye konuştu.

Başka bir Avrupalı yetkili ise Raiffeisen’in Rusya’da faaliyetlerini sürdürerek büyük bir risk aldığını ve bu düzenlemenin bankaya “göze alınan riskin bedeli” olarak yansıyabileceğini ifade etti.

Öte yandan öneriyi savunanlar, düzenlemenin yaptırım listesindeki bir şirketin aynı varlıktan iki kez gelir elde etmesini engelleyeceğini belirtiyor.

Bu sayede şirketin hem mahkeme kararıyla tazminat alması hem de gelecekte dondurulmuş hisseler çözüldüğünde yeniden kazanç sağlaması ihtimalinin ortadan kalkacağı savunuluyor.