Avrupa
AB, Sırbistan’dan Ruslara verilen oturum ve vatandaşlıkları azaltmasını istedi

Avrupa Birliği’nin, Sırbistan’dan Rusya vatandaşlarına verilen oturum izinleri ve vatandaşlıkların sayısını azaltmasını istediği bildirildi. Sırp parlamentosunun Diaspora ve Bölge Sırpları Komisyonu Başkanı Dragan Stanojević’e göre Brüksel, Belgrad’ın bu başlıklarda yaklaşık yüzde 50 kesintiye gitmesini talep ediyor ve aksi halde Sırp vatandaşları için AB ile vizesiz seyahat rejiminin tehlikeye girebileceğini belirtiyor.
Avrupa Birliği’nin Sırbistan üzerindeki baskıyı artırdığı ve Rusya vatandaşlarına verilen oturum izinleri ile vatandaşlıkların sayısının azaltılmasını talep ettiği bildirildi.
Sırp parlamentosunun Diaspora ve Bölge Sırpları Komisyonu Başkanı Dragan Stanojević, İzvestiya gazetesine yaptığı açıklamada Brüksel’in Belgrad’dan bu alanlarda yaklaşık yüzde 50 oranında kısıtlamaya gitmesini istediğini söyledi.
Stanojević, “Brüksel Sırbistan’a yoğun baskı uyguluyor. Vatandaşlık ve oturum izni verilmesini yarı yarıya azaltmasını istiyor” dedi.
Stanojević’e göre Sırbistan’ın bu talepleri yerine getirmemesi, Sırp vatandaşları açısından Avrupa Birliği ile yürürlükte bulunan vizesiz seyahat düzenlemesinin tehlikeye girmesine yol açabilir.
Sırp siyasetçi, Belgrad’ın karşı karşıya bulunduğu baskının sonuçlarından birinin de vize kısıtlamaları olabileceğini belirtti.
Avrupa Birliği’nin bu yöndeki talepleri yeni değil. Avrupa Komisyonu geçen yılın sonlarında da Belgrad’a Rusya vatandaşlarına pasaport verilmesini sınırlandırma çağrısı yapmıştı.
Avrupa Komisyonu, Rusya vatandaşlarının Sırp vatandaşlığı elde etmesinin “AB’nin güvenliği açısından potansiyel riskler oluşturabileceğini” açıklamıştı.
İzvestiya’nın aktardığına göre Avrupa Birliği, Sırbistan’dan Rusya ile doğrudan uçuşları sonlandırmasını, Rus enerji şirketi Gazprom ile yapılan doğal gaz sözleşmesinden vazgeçmesini ve vize politikasını AB kurallarıyla uyumlu hale getirmesini de talep ediyor.
Bu uyumlaştırmanın, Rusya vatandaşlarına yönelik vize uygulamasının devreye alınması anlamına geleceği belirtiliyor.
2022 sonrasında Sırbistan, Rusya vatandaşlarının taşınmayı tercih ettiği başlıca ülkelerden biri haline geldi.
Sırbistan İçişleri Bakanlığı verilerine göre 2022-2024 döneminde 67 bin 200 Rusya vatandaşı ülkede oturum izni aldı. Aynı dönemde yaklaşık 1700 kişi de Sırp pasaportu elde etti.
Resmi verilere göre 2023 yılında 532 Rusya vatandaşı Sırbistan vatandaşlığı aldı. Bu sayı 2024 yılında 188 olarak kaydedildi.
Rusya vatandaşları en sık, Sırbistan’daki şirketlerde istihdam edilerek, kendi şirketlerini kurarak veya aile birleşimi yoluyla oturum izni aldı.
Avrupa Birliği’nin Belgrad üzerindeki etkisinin yalnızca siyasi araçlarla sınırlı olmadığına da dikkat çekiliyor.
AB, 2021-2024 döneminde üyelik sürecine yönelik reformlar kapsamında Sırbistan’a mali destek sağladı. Nisan ayının sonunda ise Avrupa Birliği’nin Sırbistan’a ayrılan 1,5 milyar avroluk kaynağı dondurduğu belirtildi.
Sırbistan’ın dış ticaretinin yüzde 60’tan fazlası AB ülkeleriyle gerçekleşiyor. Uzmanlara göre vizesiz seyahat düzeninin sona ermesi, girişimcileri, lojistik sektörünü ve Avrupa Birliği ülkelerinde çalışan binlerce Sırp vatandaşını doğrudan etkileyebilir.
Rusya İhracat Kontrolü Derneği üyesi Alisa Kazelko, Sırbistan’ın Brüksel karşısında görünürde taviz veren ancak uygulamada mevcut durumu koruyan bir yaklaşım benimseyebileceğini söyledi.
Kazelko, son iki yılda Rusya vatandaşlarının ülkeye taşınmasının Sırbistan’a sermaye girişi sağladığını, gayrimenkul piyasasını büyüttüğünü ve özellikle bilgi teknolojileri alanında nitelikli iş gücü kazandırdığını ifade etti.
Sırbistan, 2012 yılından bu yana Avrupa Birliği’ne aday ülke statüsünde bulunuyor. Ancak üyelik sürecinin, Belgrad’ın Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmaması ve Moskova ile ilişkilerini koparmayı reddetmesi gibi nedenlerle yavaş ilerlediği belirtiliyor.
Belgrad yönetimi son dönemde Rusya’nın yakın müttefiki görüntüsünden uzaklaşmaya çalışıyor.
Sırbistan Meclis Başkanı Ana Brnabić, Prag’da yaptığı açıklamada ülkesinin Rusya’yı “kardeş ülke” olarak görmediğini söyledi.
Brnabić ayrıca Sırbistan’ın Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısını kınadığını belirtti.
Mayıs ayında Sırbistan ilk kez NATO ile ortak askeri tatbikata katıldı.
Avrupa
Almanya, Rusya’ya karşı binlerce yeni füze almaya hazırlanıyor

Bloomberg’ün haberine göre Almanya, Tomahawk sevkiyatında yaşanan gecikmeler üzerine savunma cephaneliğini binlerce hassas vuruş füzesiyle takviye etmeyi planlıyor. Berlin, Amerikan girişimi Covenant’tan 1,12 milyar doları aşan Anthem füzeleri almanın yanı sıra Ukrayna, Hollanda ve İngiltere ortaklı projeleri değerlendiriyor.
Almanya, savunma cephaneliğini genişletmek amacıyla binlerce hassas vuruş füzesi satın almayı planlıyor.
Almanya ordusunun envanterinde şu anda yalnızca havadan fırlatılan ve yaklaşık 500 kilometre gibi görece kısa bir menzile sahip olan Taurus seyir füzeleri yer alıyor.
Bloomberg’ün konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde, Berlin’in Amerikan Raytheon üretimi BGM-109 Tomahawk füzeleri ile Typhon fırlatma sistemlerini tedarik etme planının ise gecikmelerle karşılaştığı belirtildi.
Bu tablonun ardından Almanya Savunma Bakanlığı, çok sayıda üreticiyle binlerce hassas vuruş füzesi almak üzere görüşmelere başladı.
Berlin’in benimsediği strateji, görece düşük maliyetli füzeleri yüksek adetlerle temin ederek nicelik üstünlüğü kurmayı ve olası bir hasmın hava savunma sistemlerini doygunluğa ulaştırarak felce uğratmayı amaçlıyor.
Görüşme yürütülen taraflardan birini Amerikan savunma girişimi Covenant oluşturuyor.
Almanya, bu şirketten 1,12 milyar doları aşan bir maliyetle karadan fırlatılan binlerce Anthem seyir füzesi almayı değerlendiriyor.
Covenant şirketi ABD kökenli olmasına karşın projenin Avrupa ile doğrudan bağı sürüyor. Girişim, bu yıl Almanya’nın Leipzig kentinde bir fabrika açtı.
Fabrikadaki ilk füzelerin 2027 yılının başında üretim bandından çıkması hedefleniyor.
Gelecek yılın sonuna kadar bin adet üretmeyi planlayan şirket, bağımsız Avrupa tedarik zincirlerinden faydalanarak 2028 yılına gelindiğinde yıllık 5 bin füzelik azami kapasiteye ulaşmayı amaçlıyor.
Berlin tek bir tedarikçiye bağlı kalmamak için alternatifleri inceliyor
Berlin yönetimi tek bir şirkete bağımlı kalmaktan kaçınmak için farklı seçenekleri de gündemde tutuyor.
Bu kapsamda Ukrayna ile Bars seyir füzelerinin ortak üretimi ve satın alınması yönünde temaslar yürütülüyor.
Hollanda merkezli Destinus SA şirketinin geliştirdiği Ruta füzeleri de incelenen seçenekler arasında yer alıyor.
Almanya ve İngiltere ortak girişimi olan Hypersonica ile de yüksek hızlı HS1 füzelerinin geliştirilmesi konusu ele alınıyor.
Avrupa ülkeleri, Ukrayna’daki çatışmaların başlamasının ardından geniş kapsamlı bir yeniden silahlanma sürecine girdi.
Rusya’nın Berlin Büyükelçisi Sergey Neçayev ise mayıs ayında yaptığı açıklamada Almanya’nın Rusya ile askeri bir karşı karşıya gelişe hazırlandığını öne sürmüştü.
Neçayev, Almanya’nın Ukrayna’daki çatışmalara taraf olmama yönündeki resmi beyanlarına rağmen askeri harcamalarını artırdığını, ordu mevcudunu büyüttüğünü ve silahlanma adımlarını hızlandırdığını savundu.
Avrupa
Avusturya, dört Rus diplomatı sınır dışı etti

Avusturya, üçü büyükelçilikte biri AGİT temsilciliğinde görevli dört Rus diplomatı casusluk şüphesiyle sınır dışı etti. Karara tepki gösteren Rusya Dışişleri Bakanlığı misillemenin kaçınılmaz olduğunu duyururken Viyana’nın 2022’den bu yana sınır dışı ettiği Rus görevli sayısı en az 18’e ulaştı.
Avusturya, dört Rus diplomatı “istenmeyen kişi” ilan ederek sınır dışı etti. Diplomatlardan üçü Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde görev yaparken biri ülkenin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Daimi Temsilciliğinde yer alıyordu.
Gelişmeyi cuma günü ilk olarak Avusturya dergisi Profil duyurdu; kamu yayıncısı ORF ve Die Presse gazetesi de Dışişleri Bakanlığına dayandırdıkları haberlerle bilgiyi teyit etti.
Bakanlık açıklamasında kararın güvenlik birimlerinden gelen veriler doğrultusunda alındığı belirtildi. Açıklamada, dört Rus görevlinin diplomatik statüleriyle bağdaşmayan faaliyetler yürüttüğü kaydedildi.
Moskova ise karara gecikmeden karşılık verileceğini duyurdu. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Avusturya’nın bu adımına yönelik tepkinin “kaçınılmaz olarak geleceğini” açıkladı.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde toplam 48 diplomat görev yapıyor. 23 Rus vatandaşı da ülkenin AGİT Daimi Temsilciliğinde yer alıyor.
Profil: Rus diplomatlar casuslukla suçlanıyor
Profil dergisi, sınır dışı edilen dört Rus diplomatın casusluk şüphesiyle hedef alındığını aktardı.
Bu isimlerin, araştırmacı yayın organı Agentstvo’nun ağustos başında yayımladığı ve istihbarat servisleriyle bağlantılı olabileceği öne sürülen 21 kişilik diplomat listesinde yer alıp almadığı ise henüz netleşmedi.
Profil, Avusturya Savunma Bakanlığının ağustos ayı ortasında askerlere olası Rus ajan devşirme girişimlerine karşı uyarı yazısı gönderdiğini ve şüpheli temasların bildirilmesini istediğini kaydetti.
Avusturya makamlarının gündemine giren bir diğer başlık ise Viyana sakinlerinin Rusya Büyükelçiliği çatısından gelen seslere yönelik şikayetleri oldu.
İngiliz The Financial Times gazetesi mart ayında kaynaklarına dayandırdığı haberinde, çatıdaki “anten ormanı” aracılığıyla NATO ve diğer uluslararası kuruluşların haberleşmelerinin dinlendiğini öne sürmüştü. Viyana yönetimi bu iddialar üzerine mayıs ayında üç Rus diplomatı sınır dışı etmişti.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı eylül ayı ortasında yerel haber ajansı APA’ya yaptığı açıklamada, Rusya Büyükelçiliği temsilcilerinin çatıdaki havalandırma pervanelerinin arızalandığını savunarak gürültü için özür dilediğini bildirmişti.
Şubat 2022’de Ukrayna’da başlayan savaştan bu yana Avusturya, son kararla birlikte Rus temsilciliklerindeki en az 18 personeli sınır dışı etmiş oldu.
Avrupa
Sırbistan’da öğrenci mitinginde yüzbinlerce kişi bir araya geldi

Sırbistan’da öğrencilerin öncülüğündeki hareketin son mitingi için perşembe günü yüz binlerce kişi Belgrad’ın merkezinde bir araya geldi.
25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimleri öncesinde yapılan mitingin organizatörleri, mitinge en az 200.000 kişinin katıldığını belirtti.
Hareket, Aleksandar Vučić ve Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) 14 yıllık iktidarını sona erdirmeyi ve yaklaşık iki yıldır süren hükümet karşıtı protestoları bir seçim zaferine dönüştürmeyi hedefliyor.
Protesto hareketi, Kasım 2024’te kuzeydeki Novi Sad kentinde bir tren istasyonu kanopisinin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesi ve bunun ülke genelinde öğrenciler öncülüğünde kitlesel yolsuzluk karşıtı protestolara yol açmasının ardından ortaya çıktı.
Göstericiler, felaketin sorumlusu olarak hükümetin yolsuzluğunu gösterdi fakat henüz kimse cezai olarak sorumlu tutulmadı.
Öğrenci Listesi’nden birçok aday kalabalığa hitap etti. Aralarında, yargı ve savcılığın siyasi baskı ve kişisel çıkarların etkisinden arındırılması çağrısında bulunan tanınmış Sırp aktör Tihomir Stanić de vardı.
Stanić, “Hepimiz kanun önünde eşit olmamaktan bıktık. Sırbistan özgürlüğü, adaleti ve hesap verebilirliği hak ediyor,” dedi.
Miting, son iki yıldır öğrenci hareketinin harekete geçirdiği çok sayıda genç de dahil olmak üzere her yaştan insanı bir araya getirdi.
Belgrad’dan 26 yaşındaki Nađa, başından beri öğrencileri desteklediğini ve adalet ve daha iyi bir gelecek için mücadele eden insanların yanında yer almaktan gurur duyduğunu söyledi.
Rapporteur’e verdiği demeçte, “Öğrenci Listesi’nin seçimi kazanmasını bekliyorum fakat iktidar yetkililerinin sonuçları sorgulamak ve itibarsızlaştırmak için ellerinden gelen her şeyi yapacaklarına inanıyorum,” dedi.
Mitinge, siyasi değişim ve çocukları için daha iyi bir gelecek umduğunu belirten daha yaşlı destekçiler de katıldı.
61 yaşındaki Dragana, Rapporteur’e, “Umarım yeni hükümet, çocuklarımızın Sırbistan’ı terk etmek zorunda kalmadan geleceklerini kurabilecekleri bir ülke yaratır,” dedi.
Seçimler, Vučić’in iktidar partisinin yıllarca kendisiyle kıyaslanabilecek kadar güçlü bir seçim rakibiyle karşılaşmadığı 2012’de SNS’nin iktidara gelmesinden bu yana Sırbistan’da görülen en belirsiz seçimler olarak değerlendiriliyor.
Seçim kampanyası neredeyse bir referandum havasına büründü. Oylama, genel olarak SNS’nin iktidarının devamı ile siyasi değişim umudu arasında bir seçim olarak görülüyor.
Anketler, iktidar koalisyonu ile Öğrenci Listesi arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor. Salı günü yayınlanan son ankete göre, kararını vermiş seçmenler arasında SNS liderliğindeki koalisyon %42,9, Öğrenci Listesi ise %42 oy oranına sahip.
Avrupa Parlamentosu heyeti de dahil olmak üzere uluslararası gözlemciler, seçimleri izleyecek.
Seçimlerin nasıl yürütüleceği, seçim koşulları, demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğü konusundaki süregelen endişeler nedeniyle, uzun süredir durma noktasına gelen Sırbistan’ın AB üyelik süreci üzerinde önemli etkiler yaratabilir.
Amerika4 gün önceSenatör Sanders: Silikon Vadisi zenginleri “korkunç bir plan” üzerinde çalışıyor
Dünya Basını1 hafta önceİngiliz diplomat Crooke: Suudi Arabistan’da asıl çöküş içeriden gelecek
Dünya Basını2 hafta önceBrezilya’da Bolsonaro rüzgarı ve Lulismonun sınırları
Dünya Basını2 hafta önceRay Dalio: ABD için 3 yıl içinde borç krizi görüyorum
Rusya2 hafta önceRusya, Trump ile varılan mutabakatla dizel ihracatını kısmen serbest bıraktı
Avrupa2 hafta önceBerlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi
Avrupa2 hafta önceBurnham: Brexit oylamasında Rus müdahalesi var
Ortadoğu1 hafta önceIsrael Hayom yazdı: İsrailli istihbaratçılar yıllardır Riyad’da









