AB, Trump’tan “Filistin devleti” istiyor

AB, ABD Başkanı Donald Trump’a ateşkes anlaşmasının Filistin devletinin geleceğini tehlikeye atmaması için baskı yapacak.

POLITICO’nun bu hafta yapılacak dışişleri bakanları ve liderler toplantısı öncesinde gördüğü, bloğun dışişleri servisi tarafından hazırlanan dört sayfalık belge, yetkililerin kalıcı barışı sağlamak için Washington’un arabuluculuğunda yapılan anlaşmanın uygulanmasında AB’nin etkisini en üst düzeye çıkarmak için baskı yaptığını ortaya koyuyor.

Belgede, Filistin devletini tanıyan Avrupa hükümetlerinin sayısının artmasıyla birlikte, “AB’nin rolünü vurgulamak da dahil olmak üzere, iki devletli çözüme ilişkin olumlu anlatıyı güçlendirme” ihtiyacı olduğu belirtiliyor.

AB’nin diplomatik kolu olan Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS), anlaşmanın Filistin Yönetimi’nin “yaşayabilirliğini zedelemeden” uygulanmasını sağlamak için “ABD’ye yönelik diplomatik kanalları daha da aktif hale getirmeyi” öneriyor.

Trump, geçen hafta Hamas ile İsrail hükümeti arasında bir ateşkes sağlandığını duyurdu ve bu ateşkes, hayatta kalan tüm İsrailli rehinelerin serbest bırakılması ve İsrail askerlerinin Gazze’deki belirli noktalardan çekilmesi için yolu açtı.

EEAS şu anda, Filistin kurumlarının karşı karşıya olduğu iktisadi ve mali engellerin kaldırılması ve Batı Şeria’da yasadışı yerleşimcilere yönelik baskının artırılması için başkentlerden destek arıyor.

Ayrıca, “planın tam olarak uygulanması için Hamas üzerindeki baskıyı sürdürmek” amacıyla İsrail, Mısır, Katar ve Türkiye ile işbirliği yapılmasını öneriyor.

Belge, yıl sonuna kadar “Gazze’ye ve Gazze genelinde büyük ölçekli yardım akışının” sağlanmasını ve sivil Refah sınır geçişi yardım misyonu EUBAM’ın, insanların geçişini korumak için üçüncü taraf olarak yeniden konuşlandırılmasını öneriyor.

Üye ülkeler yeşil ışık yakarsa, AB ayrıca “malların transferinin izlenmesi ve danışmanlık hizmetlerinin araştırılması”nın imkanlarını da arayacak.

Brüksel ayrıca İsrail’i Filistin topraklarında faaliyet gösteren insani yardım STK’larına yönelik kısıtlamaları kaldırmaya ikna etmeyi umuyor.

Uzun vadede AB, mayınların temizlenmesi, savaşın tahrip ettiği Gazze’nin yeniden inşası, yatırım ve ticaretin kolaylaştırılması konusunda rol oynamak istiyor.

Brüksel, daha önce İsrail’i dışlamaya çalıştığı öğrenci değişim programı Erasmus’u, topluluklar arasında güven inşa etmek için bir araç olarak kullanmayı planlıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, eylül ayında Gazze’deki insani krize yanıt olarak İsrailli bakanlara yaptırımlar uygulayacağını ve ülkeyle iktisadi işbirliğini azaltmaya çalışacağını duyurmuştu.

Fakat, POLITICO’nun geçen cuma bildirdiği gibi, jeopolitik gelişmelerin sonucu olarak başkentlerin bu adımın gerekliliği konusunda şüpheci yaklaşımları nedeniyle, planların Amerikan anlaşmasının ardından durma noktasına gelmesi bekleniyor.

Daha sert bir tutum sergilenmesi için baskı yapan birkaç ülke, AB’nin planları ortaya koymak için bu kadar uzun süre beklemesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.