AB, yapay zeka yasasının bazı bölümlerini ABD baskısıyla erteleyecek

Avrupa Komisyonu, büyük teknoloji şirketleri ve ABD hükümetinin yoğun baskısı altında, yapay zeka yasalarının bir kısmını askıya almayı öneriyor. 

Brüksel, 19 Kasım’da “basitleştirme paketi” ile ilgili bir kararda, geçen yıl yürürlüğe giren yapay zeka yasası da dahil olmak üzere dijital kurallar kitabının bir kısmını yumuşatmaya hazırlanıyor.

Bu hamle, AB’nin ABD ve Çin’e karşı daha rekabetçi hale gelme çabalarını da yansıtıyor.

Taslak öneri, ABD Başkanı Donald Trump’ın desteklediği büyük teknoloji şirketlerinin şiddetli tepkisi karşısında bloğun dijital kurallarını ne kadar agresif bir şekilde uygulaması gerektiği konusunda daha geniş bir tartışma sürerken geldi.

Blok, hızla gelişen teknolojinin gelişimini düzenleyen dünyanın en katı rejimi olarak kabul edilen AI yasası nedeniyle ABD hükümeti ve büyük teknoloji şirketlerinin yanı sıra Avrupalı grupların da şiddetli baskısıyla karşı karşıya kaldı.

Trump’ın Ukrayna’ya istihbarat veya silah tedarikini kesmesine veya blokla transatlantik ticaret savaşı başlatmasına neden olabileceği endişesi, Brüksel’in ağustos ayında geçici bir ticaret anlaşması imzalamasına neden olmuştu ama AB yetkilileri, Beyaz Saray’ı misilleme önlemlerine sevk edebilecek her türlü harekete karşı temkinli davranıyor.

AB’nin üst düzey bir yetkilisi Financial Times’a (FT) verdiği demeçte, AB’nin daha geniş bir basitleştirme sürecinin parçası olarak AI yasası ve diğer dijital düzenlemelerin ayarlanması konusunda Trump yönetimi ile “görüşmelerde” bulunduğunu söyledi.

Yasa Ağustos 2024’te yürürlüğe girmiş olsa da, hükümlerinin çoğu ancak önümüzdeki yıllarda yürürlüğe girecek.

Sağlık, güvenlik veya vatandaşların temel hakları için “ciddi riskler” oluşturabilecek yüksek riskli AI sistemlerine ilişkin hükümlerin çoğu, Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek.

FT’nin gördüğü taslak teklifte, komisyon, en yüksek riskli AI kullanımına ilişkin kuralları ihlal eden şirketlere bir yıllık “müsaade süresi” vermeyi düşünüyor.

Yetkililer, taslak teklifin komisyon içinde ve Avrupa başkentleriyle gayri resmi görüşmelere tabi olduğunu ve 19 Kasım’da kabul edilmeden önce hâlâ değişebileceğini söyledi.

Komisyon önerisini sunduktan sonra, önerinin AB ülkelerinin çoğunluğu ve Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması gerekecek. Uygulama tarihinden önce sistemlerini piyasaya sürmüş olan üretken AI sistemleri sağlayıcıları, “piyasayı bozmadan makul bir süre içinde uygulamalarını uyarlayabilmeleri için yeterli zaman sağlamak” amacıyla, yasalardan bir yıllık bir ara alabilecekler.

Brüksel ayrıca, yeni AI şeffaflık kurallarının ihlallerine yönelik para cezalarının uygulanmasını Ağustos 2027’ye kadar ertelemek ve “AI sistemlerinin sağlayıcılarının ve uygulayıcılarının yükümlülükleri yerine getirmeleri için yeterli zaman tanımak” önerisinde bulunuyor.

Taslak ayrıca, şirketlerin uyum yükünü hafifletmeyi ve kendi AI ofisi aracılığıyla uygulamayı merkezileştirmeyi amaçlıyor.

Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta dahil olmak üzere bir dizi şirket, AB’nin AI’ı düzenleme yaklaşımının kıtayı en son teknolojiye sahip hizmetlere erişimden mahrum bırakabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Bir sözcü, komisyon içinde “AI yasasının hedefli bölümlerinin uygulanmasında” olası gecikmelerle ilgili görüşmelerin halen devam ettiğini ve “çeşitli seçeneklerin değerlendirildiğini” söyledi.

Sözcü, bloğun “Yapay Zeka Yasası ve hedeflerini tam olarak desteklediğini” de ekledi.